Đưa pháp luật đến với đồng bào DTTS vùng biên giới

Linh hoạt cách tuyên truyền, gần gũi với người dân

Tại các xã biên giới Gia Lai, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ dừng lại ở những buổi tuyên truyền tập trung mà được triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện sống, phong tục, tập quán và trình độ tiếp cận thông tin của đồng bào DTTS. Cán bộ địa phương, Bộ đội Biên phòng phối hợp với các tổ chức đoàn thể, già làng, Người có uy tín đến từng thôn, làng để giải thích những quy định liên quan trực tiếp đến đời sống người dân.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề thiết thực như Luật Biên phòng Việt Nam, quy chế quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, phòng chống tội phạm, ma túy, mua bán người, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo.

Thay vì chỉ phổ biến những quy định khô khan, cán bộ tuyên truyền lựa chọn các tình huống cụ thể, câu chuyện xảy ra trong thực tế để người dân dễ hiểu, dễ nhớ và biết cách vận dụng vào cuộc sống.

Trung tá Nguyễn Thanh Bảo, Chính trị viên Đồn Biên phòng Ia Chia cho biết, đối với những địa bàn có đông đồng bào DTTS sinh sống, việc sử dụng tiếng nói của đồng bào trong tuyên truyền có ý nghĩa quan trọng. Khi các quy định được giải thích bằng tiếng phổ thông kết hợp tiếng dân tộc, gắn với phong tục, tập quán và sinh hoạt cộng đồng, người dân có điều kiện tiếp nhận thông tin đầy đủ hơn, từ đó nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật.

Đặc biệt, vai trò của già làng, người có uy tín ngày càng được phát huy. Là những người am hiểu phong tục, tập quán, có tiếng nói và được cộng đồng tin tưởng, họ trở thành những tuyên truyền viên gần gũi, giúp đưa chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến từng gia đình, dòng họ. Những lời giải thích chân tình trong các buổi sinh hoạt cộng đồng hay cuộc trò chuyện thường ngày nhiều khi tạo sức lan tỏa sâu rộng, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình.

“Trong các cuộc họp làng, mình tranh thủ tuyên truyền bằng cả tiếng phổ thông và tiếng Gia Rai để bà con dễ hiểu, dễ làm theo, cùng ứng dụng công nghệ vào đời sống để cuộc sống tốt đẹp hơn. Khi bà con mình biết dùng công nghệ, hiểu pháp luật thì cuộc sống tốt hơn, buôn làng bình yên, biên giới vững chắc”, già làng Siu Bơn chia sẻ.

Phát huy sức mạnh cộng đồng, xây dựng thế trận lòng dân

Cùng với phương thức tuyên truyền trực tiếp, chuyển đổi số đang mở thêm những cách tiếp cận mới trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại khu vực biên giới. Hệ thống mã QR, tài liệu điện tử, các nhóm thông tin cộng đồng và dịch vụ công trực tuyến được đưa vào sử dụng, giúp người dân thuận tiện tra cứu thông tin, tiếp cận các quy định pháp luật và thực hiện thủ tục hành chính.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai đã thành lập 16 tổ “BĐBP đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, trực tiếp hướng dẫn gần 4.000 lượt người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, tham gia thương mại điện tử và tiếp cận những kỹ năng số thiết yếu. Thông qua hòm thư điện tử, lực lượng Biên phòng đã tiếp nhận, xử lý kịp thời 23 tin báo, tố giác tội phạm. Việc kết hợp tuyên truyền pháp luật với hướng dẫn kỹ năng số không chỉ giúp người dân chủ động hơn trong giải quyết công việc mà còn nâng cao khả năng nhận diện thông tin sai lệch, phòng tránh các hành vi lừa đảo trên không gian mạng.

Ở cơ sở, hiệu quả tuyên truyền còn được thể hiện qua sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của người dân. Khi hiểu rõ quy định về quản lý, bảo vệ biên giới, bà con chủ động nhắc nhở người thân chấp hành pháp luật, nâng cao cảnh giác trước các hành vi vi phạm, kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường. Từ mỗi gia đình, dòng họ đến cộng đồng thôn, làng, ý thức trách nhiệm trong giữ gìn an ninh trật tự từng bước được nâng lên.

Theo ông Nguyễn Công Hoà, Chủ tịch UBND xã Ia Chia cho biết, xã có gần 70% là đồng bào DTTS thiểu số sinh sống, trong đó, chủ yếu là đồng bào Gia Rai. Vì vậy, xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải sát thực tế đời sống của người dân. Nội dung được chọn lọc ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với trình độ, ngôn ngữ của bà con. Cùng với đó xã còn tăng cường tuyên truyền các luật gắn trực tiếp đời sống như Hộ tịch, Hôn nhân và gia đình, Đất đai, Lâm nghiệp... Khi người dân hiểu luật, họ sẽ chủ động chấp hành và biết cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Từ đầu năm đến nay, xã Ia Chia đã phối hợp tổ chức hàng chục buổi tuyên truyền, thu hút hơn 1.000 lượt người dân tham gia. Triển khai thực hiện Chương trình MTQG 417, xã đã có kế hoạch triển khai tổ chức các buổi tuyên truyền, lớp tập huấn, bên cạnh nội dung phổ biến pháp luật, còn thông tin đến người dân các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước trong thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số; các thông tin cơ bản về Chương trình MTQG 417 để người dân nhận thức được quyền và trách nhiệm của mình trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình, chung sức đồng lòng cùng chính quyền, các cơ quan chức năng phát huy cao nhất nguồn lực đầu tư, thúc đẩy sự phát triển bền vững cho từng buôn làng, thôn xóm.

Phổ biến, giáo dục pháp luật còn nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, giúp bà con biết cách bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, hạn chế vi phạm và phát sinh tranh chấp ngay từ cơ sở. Cũng từ đó người dân dần hình thành thói quen tìm hiểu pháp luật, tự điều chỉnh hành vi trong sinh hoạt hằng ngày, góp phần giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Theo Đại tá Rơ Mah Tuân, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai, đưa pháp luật đến từng buôn làng không chỉ là nhiệm vụ của các cấp, ngành hay lực lượng chức năng, mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Khi người dân hiểu pháp luật, tin tưởng lực lượng chức năng, chủ động chia sẻ thông tin và cùng tham gia giữ gìn an ninh trật tự, mỗi thôn làng sẽ trở thành một “điểm tựa” bình yên, góp phần bảo vệ vững chắc phên giậu Tổ quốc.