Văn học nghệ thuật

(DTTG) - Trong đời sống văn hóa của đồng bào Hrê ở thôn Ba Thành, xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi, đàn Ra ngói không chỉ tạo nên những thanh âm độc đáo, đồng thời còn lưu giữ ký ức về một phương thức giao duyên giàu chất thơ. Trước nguy cơ mai một, những nghệ nhân am hiểu nhạc cụ truyền thống đang nỗ lực gìn giữ tiếng đàn như một phần hồn cốt văn hóa dân tộc.

(DTTG) - Nghệ thuật múa của người Cơ-tu không phải là màn trình diễn đơn thuần, mà là nhịp đập tâm hồn gắn chặt với đời sống cộng đồng. Ở đó, mỗi bước nhảy theo tiếng chiêng, tiếng trống là sợi dây gắn kết con người với thiên nhiên, thần linh và dòng chảy truyền thống không bao giờ đứt gãy.

(DTTG) - Có những âm thanh chỉ cần một lần nghe đã khiến người ta nhớ về một vùng đất. Ví như tiếng khèn gọi bạn giữa núi cao, tiếng đàn tính ngân trong đêm Then, một câu hát giao duyên hay nhịp chiêng vang lên giữa lễ hội… Những thanh âm ấy không chỉ làm nên vẻ đẹp của âm nhạc dân gian dân tộc thiểu số, đồng thời còn mang theo ký ức, tâm hồn và cách cộng đồng nhìn nhận về con người, quê hương, thiên nhiên. Trong đời sống hiện đại, khi âm nhạc có thể đến với chúng ta chỉ bằng một cú chạm trên màn hình, những thanh âm truyền thống càng khiến người ta suy nghĩ về giá trị của căn cước văn hóa.

(DTTG) - Ví là lối hát dân gian giàu sức biểu cảm của người Mường, mộc mạc trong cách thể hiện nhưng sâu sắc ở nội dung và tình cảm. Qua những câu hát cất lên trong đời sống cộng đồng, người Mường gửi gắm tình yêu quê hương, tình cảm đôi lứa. Không cầu kỳ về hình thức, Ví Mường tạo dấu ấn bằng lối hát phóng khoáng, gần gũi, để mỗi làn điệu trở thành một phần trong đời sống tinh thần của cộng đồng và góp thêm một sắc thái riêng trong kho tàng dân ca các dân tộc.

(DTTG) - Được xem là “hồn thiêng xứ Mường”, Mo Mường - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đang đứng trước dấu mốc quan trọng khi có cơ hội được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hành trình ấy không chỉ nhằm bảo tồn một loại hình di sản quý giá mà còn góp phần lan tỏa những giá trị đặc sắc của văn hóa Mường trong đời sống đương đại.

(DTTG) - Với Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi), “Tình ca Măng Đen” của nhạc sĩ Ngọc Tường đã biến một vùng đất trên đại ngàn Tây Nguyên với là gió mưa,, rừng thông, màu đất đỏ đến những hố bom năm xưa, tất cả được chuyển hóa thành câu chuyện tình yêu và niềm tin vào sự hồi sinh của một vùng đất Tây Nguyên…

(DTTG) - Từ những bắp ngô nếp còn căng sữa trên nương, đồng bào Tày, Nùng ở Cao Bằng đã làm nên một loại bánh mộc mạc mà tinh tế. Bánh ngô non không chỉ níu chân người thưởng thức bởi vị ngọt thanh, dẻo thơm mà còn lưu giữ trong mình câu chuyện về nương ngô, về bàn tay người phụ nữ vùng cao và những ký ức thân thương của bao thế hệ.

(DTTG) - Với “Thơ tình của núi”, nhạc sĩ An Thuyên không chỉ kể một câu chuyện tình giữa người lính và cô gái vùng cao. Ông đưa người nghe vào một không gian Tây Bắc giàu chất thơ, nơi bản làng, ruộng bậc thang, con suối, hoa ban, điệu xòe và những cuộc gặp gỡ tình cờ cùng hòa vào một mạch cảm xúc. Đặc biệt, tình yêu trong ca khúc không tách khỏi núi rừng, con người và biên cương; vì vậy, bài hát vừa là tình ca, vừa là một bức tranh văn hóa đặc sắc về vùng cao, miền núi trong âm nhạc Việt Nam đương đại…

(DTTG) - Người Sán Chay ở Thái Nguyên có bề dày văn hoá với nhiều thiên truyện cổ, thơ ca, hò, vè, múa trống, múa xúc tép, múa chim gâu, múa đâm cá, múa thắp đèn và rất nhiều loại nhạc cụ phong phú gồm các loại thanh la, não bạt, trống, chuông, kèn… Song độc đáo nhất là trống đất và khèn ống nứa.

(DTTG) - “Đi tìm lời ru nữ thần mặt trời” của nhạc sĩ Y Phôn K’Sor là một trong những ca khúc giàu bản sắc Tây Nguyên, nơi hành trình tìm kiếm mặt trời trở thành hành trình tìm về cội nguồn. Qua hình ảnh thiên nhiên, dấu chân cha ông và lời ru của nữ thần, tác phẩm gợi lên khát vọng nhận diện bản thân, gìn giữ ký ức cộng đồng và tìm thấy tiếng nói văn hóa của chính mình…

(DTTG) - Có những hương vị không cần đậm đà vẫn khiến người ta nhớ mãi. Có những thức quà chẳng quý giá nhưng chỉ cần bắt gặp sau bao năm xa cách, cả một miền ký ức bỗng thức dậy. Với đồng bào các dân tộc thiểu số ở tỉnh Cao Bằng, mác nồm mò là một hương vị như thế - mộc mạc, thanh lành, gắn với những cánh rừng, những nương ngô, nương lúa và những năm tháng lớn lên trong vòng tay núi rừng quê hương...

(DTTG) - Trong ca khúc “Ly cà phê Ban Mê”, hình ảnh “Khói thuốc bâng khuâng, ly cà phê...” là một trong những câu hát giàu sức gợi cảm nhất. Chỉ bằng vài từ ngắn gọn, nhạc sĩ nổi tiếng Nguyễn Cường đã mở ra cả một không gian văn hóa Tây Nguyên, nơi hương cà phê, làn khói mỏng và nhịp sống chậm hòa quyện thành biểu tượng của ký ức, kỷ niệm đẹp, của tình người và của bản sắc vùng đất đỏ bazan…

(DTTG) - Tiếng sáo Mông ngân lên như một lời tự tình của con người giữa đất trời. Vừa mộc mạc vừa sâu lắng, tiếng sáo không chỉ là âm thanh của một nhạc cụ dân gian, mà qua đó, còn gửi gắm những nổi niềm của cuộc sống, ký ức cộng đồng và khát vọng của người Mông.

(DTTG) - Tháng Tám về, hoa phi yến đồng loạt khoe sắc trên những triền đồi Đà Lạt (Lâm Đồng), tạo nên khung cảnh nên thơ giữa cao nguyên. Đằng sau vẻ đẹp ấy là câu chuyện về phát triển nông nghiệp gắn với du lịch, góp phần cải thiện sinh kế và nâng cao giá trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

(DTTG) - Có những chuyến đi không chỉ để ngắm cảnh, mà còn để tìm lại những xúc cảm nguyên sơ giữa thiên nhiên và con người. Sa Pa, nơi mây ôm núi, suối len qua bản làng và tiếng khèn Mông hòa trong gió, luôn khiến mỗi bước chân như chậm lại. Về với Sa Pa là về với những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ, những bản làng đậm đà bản sắc và một vùng đất mà mỗi mùa, mỗi sắc màu đều kể câu chuyện riêng về Tây Bắc.

(DTTG) - Từ dòng suối Ruông giữa đại ngàn Sơn Tây Hạ, tỉnh Quảng Ngãi, tiếng đàn nước của đồng bào Ca-dong lại ngân vang sau nhiều năm vắng bóng. Không chỉ phục dựng một nhạc cụ dân gian độc đáo, địa phương còn đưa đàn nước trở thành điểm nhấn trải nghiệm, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.