Hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

Nâng cao nhận thức cho đồng bào DTTS

Tháng 9/2025, một nhóm thanh thiếu niên tụ tập điều khiển mô tô, xe gắn máy nẹt pô, rú ga, chạy tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, thậm chí bốc đầu, xoay vòng biểu diễn trên đường Lý Thái Tổ, thuộc tổ dân phố 4, xã Mang Yang. Công an xã sau đó xác minh, làm rõ 6 người liên quan; trong đó 3 người bị khởi tố về hành vi gây rối trật tự công cộng.

Kêt (SN 2008), trú làng Bông Hiot, là một trong những thanh thiếu niên tham gia vụ việc. Do chưa đủ 18 tuổi, em được áp dụng biện pháp chuyển hướng giáo dục tại địa phương.

Sau một năm được nhắc nhở, giáo dục, Kêt đã có nhiều thay đổi. Em nhận ra việc chạy xe nhanh, nẹt pô, lạng lách không chỉ vi phạm pháp luật mà còn có thể gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.

“Trước đây em hay đi chơi với bạn bè, có lúc chạy xe nhanh, nẹt pô, rồi lạng lách. Sau khi được Công an xã giáo dục, em mới thấy việc làm đó là sai, nguy hiểm cho mình và người khác. Bây giờ em không đi theo bạn bè quậy phá nữa, ở nhà phụ mẹ làm ăn” - Kêt chia sẻ.

Làng Bông Hiot hiện có 330 hộ, 100% là người Ba Na. Từ thực tế địa bàn, cấp ủy, chính quyền và lực lượng Công an xã xác định tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông là giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm trong thanh thiếu niên.

Công an xã Mang Yang duy trì 2 buổi tuyên truyền an toàn giao thông mỗi tháng; phối hợp với nhà trường, gia đình và các thôn, làng để phổ biến pháp luật. Lực lượng Công an cũng tăng cường tuần tra, kiểm soát vào những thời điểm dễ phát sinh vi phạm, nhất là giờ cao điểm, giờ tan trường. Phối hợp cùng Công an xã, Chi bộ làng Bông Hiot thường xuyên gặp gỡ, nhắc nhở thanh thiếu niên.

Từ những trường hợp từng vi phạm, thanh thiếu niên trong làng cũng có thêm bài học để tự nhìn lại, tránh đi vào những hành vi sai trái. Từ đó, các em tự nhắc mình chấp hành quy định, tập trung học tập và không đi theo những hành vi sai trái.

Theo Trung tá Phạm Ngọc Thanh, Phó Trưởng Công an xã Mang Yang, thời gian tới, đơn vị tiếp tục phối hợp với Đội 3, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh), nhà trường, gia đình và các ban, ngành, đoàn thể ở thôn, làng tổ chức tuyên truyền theo từng nhóm, từng độ tuổi.

“Chúng tôi chú trọng hình thức trực quan, dễ hiểu, phù hợp với thanh thiếu niên ở vùng đồng bào DTTS; tổ chức cho học sinh, phụ huynh ký cam kết chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông. Đồng thời, tăng cường tuần tra, kiểm soát, nhất là vào giờ cao điểm, giờ tan trường để kịp thời nhắc nhở và xử lý các trường hợp vi phạm” - Trung tá Thanh cho biết.

Đa dạng hình thức tuyên truyền gần dân, dễ hiểu

Những ngày lễ, Tết, khi bà con đi làm rẫy về, tranh thủ buổi trưa, buổi chiều, Tổ Bảo vệ ANTT làng Canh Thành (xã Vân Canh) cùng Ban quản lý làng phát tờ rơi, tuyên truyền pháp luật. Nội dung tập trung nhắc nhở không buôn bán, vận chuyển, sử dụng pháo nổ; cảnh giác phòng ngừa trộm cắp tài sản; nhận diện tác hại của ma túy, bia rượu và cách phòng tránh... Cách tuyên truyền phổ biến gọn, nhanh, gần gũi ấy giúp bà con dần nâng cao ý thức, chủ động phòng ngừa vi phạm, giữ gìn ANTT trong cộng đồng.

Ông Đinh Văn Nghin, Chủ tịch UBND xã An Toàn cho biết: Xã chủ yếu là đồng bào Ba Na sinh sống. Vì vậy, xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải sát thực tế đời sống của người dân. Nội dung được chọn lọc ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với trình độ, ngôn ngữ của bà con.

Cùng với đó xã còn phối hợp Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 5 (Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước Quy Nhơn, Sở Tư pháp) tăng cường tuyên truyền các luật gắn trực tiếp đời sống như Hộ tịch, Hôn nhân và gia đình, Đất đai, Lâm nghiệp... Khi người dân hiểu luật, họ sẽ chủ động chấp hành và biết cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Trong năm 2025, UBND các xã Đak Pơ, Kông Bơ La, Tơ Tung, Phú Thiện, Uar, Bàu Cạn, Kdang và Ia Phí phối hợp với Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước Pleiku (cũ) tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề phổ biến pháp luật, truyền thông trực tiếp về trợ giúp pháp lý cho 370 già làng, trưởng thôn, người có uy tín, cán bộ cơ sở và người dân. Nội dung tập trung vào những quy định gắn với đời sống như đất đai, hôn nhân gia đình, hộ tịch, khiếu nại, tố cáo…

Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, giúp bà con biết cách bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, hạn chế vi phạm và phát sinh tranh chấp ngay từ cơ sở. Cũng từ đó người dân dần hình thành thói quen tìm hiểu pháp luật, tự điều chỉnh hành vi trong sinh hoạt hằng ngày, góp phần giữ vững ANTT ngay từ cơ sở.

Thực hiện Nội dung về phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã phối hợp các đơn vị triển khai nhiều hoạt động thiết thực.

Theo đó, các địa phương đã tổ chức 143 lớp tập huấn pháp luật và công nghệ thông tin cho già làng, người uy tín; lắp đặt 20 cụm pa nô, cấp phát 59.200 tờ rơi về trợ giúp pháp lý; sản xuất 50 video clip, bản tin bằng tiếng Việt, Gia Rai, Ba Na; đầu tư 41 bộ máy vi tính phục vụ ứng dụng công nghệ thông tin tại vùng DTTS và miền núi. Trong giai đoạn 2026-2030, triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình MTQG 417), công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền vận động đồng bào dân tộc thiểu số đã và đang được các cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai tập trung triển khai thực hiện với sự đổi mới về phương thức, nâng cao chất lượng và hiệu quả.

Thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, đồng bào các DTTS kịp thời nắm bắt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhận diện rõ âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, nhân quyền để chống phá, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS./.