Lào Cai tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng vốn Chương trình mục tiêu quốc gia

Ngày 01/10/2026, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Kế hoạch số 466/KH-UBND về thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026.

Theo kế hoạch, tổng kinh phí thực hiện các dự án thành phần trong năm 2026 trên địa bàn tỉnh dự kiến đạt 7.063 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương là 418 tỷ đồng, gồm 304 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và 114 tỷ đồng vốn sự nghiệp; 1.545 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương của các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được chuyển nguồn sang năm 2026.

Bên cạnh đó, tỉnh dự kiến bố trí 1.200 tỷ đồng từ ngân sách địa phương; khoảng 400 tỷ đồng vốn lồng ghép từ ngân sách Trung ương thực hiện 4 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030. Nguồn vốn tín dụng dự kiến đạt 3.000 tỷ đồng và vốn huy động từ cộng đồng khoảng 500 tỷ đồng.

Nguồn lực được tập trung thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống người dân. Theo đó, Lào Cai phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo năm 2026 ở mức 1,5% theo chuẩn nghèo giai đoạn 2021-2025, đồng thời nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới lên 16,8%.

Phạm vi triển khai là toàn tỉnh, trong đó ưu tiên các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới. Các nhóm thụ hưởng được xác định khá rộng, gồm người dân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức có liên quan; trong đó chú trọng hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo kế hoạch, các nhiệm vụ năm 2026 được tổ chức thành hai hợp phần lớn. Hợp phần thứ nhất gồm 10 nhóm nội dung thành phần với 52 nội dung cụ thể, triển khai trên phạm vi toàn tỉnh. Hợp phần thứ hai gồm 5 nội dung thành phần với 20 nội dung cụ thể, tập trung vào các nhiệm vụ đặc thù phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tỉnh cũng tiếp tục hoàn thành các nhiệm vụ của 10 dự án thành phần chuyển tiếp từ giai đoạn 2021-2025.

Mặc dù Sở Nông nghiệp và Môi trường được UBND tỉnh Lào Cai giao là đầu mối tham mưu, điều phối chung việc tổ chức thực hiện nhưng UBND cấp xã lại giữ vai trò then chốt khi là cơ quan trực tiếp tổ chức thực hiện Chương trình trên địa bàn.

Đáng chú ý, cùng với việc huy động nguồn lực lớn, Lào Cai đặt yêu cầu cao về trách nhiệm quản lý, sử dụng vốn tại cơ sở. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối tham mưu, điều phối chung, trong khi UBND cấp xã là đơn vị trực tiếp tổ chức thực hiện Chương trình trên địa bàn.

UBND tỉnh Lào Cai quy định rõ UBND cấp xã phải chủ động làm chủ đầu tư đối với các dự án, công trình hạ tầng quy mô xã; đồng thời phải công khai các chính sách, nội dung hỗ trợ để người dân và cộng đồng tham gia giám sát. Chính quyền cấp xã phải chịu trách nhiệm về việc sử dụng các nguồn vốn đúng mục tiêu, tiết kiệm, hiệu quả; chủ động phòng ngừa thất thoát, lãng phí và bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng đối tượng. 

Đây cũng là yêu cầu nhằm nâng cao hiệu quả của cơ chế phân cấp, đưa trách nhiệm quản lý vốn đến gần hơn với địa bàn và người thụ hưởng. Đồng thời yêu cầu việc huy động sự tham gia của người dân phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, phù hợp với khả năng đóng góp của từng địa bàn, không huy động quá sức dân. Các địa phương phải kiểm soát chặt chẽ đầu tư xây dựng, không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản trong quá trình thực hiện Chương trình.

Cùng với phân cấp, Lào Cai sẽ tăng cường phối hợp giữa các sở, ban, ngành và chính quyền cơ sở trong kiểm tra, giám sát, đánh giá tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện. Việc theo dõi không chỉ tập trung vào tiến độ giải ngân mà còn hướng tới đánh giá kết quả đầu ra, mức độ tác động của các dự án đối với giảm nghèo, phát triển sản xuất, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao đời sống người dân.

Với tổng nguồn lực hơn 7.000 tỷ đồng, yêu cầu đặt ra đối với Lào Cai không chỉ là giải ngân đúng kế hoạch mà quan trọng hơn là sử dụng vốn đúng trọng tâm, đúng đối tượng và tạo ra hiệu quả lâu dài. Việc công khai, minh bạch, tăng cường giám sát cộng đồng và gắn quyền hạn với trách nhiệm của cấp cơ sở được xem là những yếu tố then chốt để hạn chế thất thoát, lãng phí, bảo đảm các Chương trình mục tiêu quốc gia thực sự trở thành động lực phát triển ở những địa bàn còn khó khăn./.