Tập trung đưa Chương trình Mục tiêu quốc gia vào triển khai đồng bộ, thực chất là nhiệm vụ trọng tâm của các cấp, các ngànhTheo Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cơ quan được giao thực hiện các nhiệm vụ của chủ Chương trình MTQG 417, đối với các bộ, cơ quan Trung ương, nhiệm vụ trọng tâm là rà soát toàn bộ khó khăn, vướng mắc thuộc lĩnh vực, hợp phần và nội dung thành phần được phân công; chủ động hướng dẫn, giải đáp và xử lý theo thẩm quyền; bảo đảm việc thực hiện chính sách liên tục, không để phát sinh khoảng trống hoặc gián đoạn tại cơ sở; không để địa phương chậm triển khai do chờ hướng dẫn hoặc xin ý kiến qua nhiều đầu mối. Khẩn trương hoàn thành các thủ tục giao, phân bổ vốn ngân sách Trung ương năm 2026; hướng dẫn xử lý các vướng mắc về chuyển nguồn, nội dung chi, đối tượng thụ hưởng, thanh toán và quyết toán.
Các bộ, cơ quan Trung ương được giao vốn phải phân bổ chi tiết, giao nhiệm vụ và đẩy nhanh giải ngân, phấn đấu giải ngân hết 100% số vốn của giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026. Hướng dẫn địa phương tổ chức thực hiện Chương trình phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; làm rõ trách nhiệm của cấp tỉnh, cấp xã và cơ quan chuyên môn đối với các khâu lập kế hoạch, lựa chọn nhiệm vụ, quản lý vốn, xác định đối tượng và theo dõi kết quả. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, bồi dưỡng cán bộ cấp xã tại các địa bàn khó khăn. Hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và biểu mẫu báo cáo; thống nhất phương pháp tổng hợp số liệu về phân bổ vốn, giải ngân, đối tượng thụ hưởng và kết quả đầu ra. Duy trì cập nhật, đối soát dữ liệu định kỳ để phục vụ kịp thời công tác chỉ đạo, điều hành. Tổ chức kiểm tra, làm việc trực tiếp với các địa phương có tiến độ chậm, giải ngân thấp hoặc còn nhiều khó khăn; xử lý ngay các vấn đề thuộc thẩm quyền. Đối với nội dung vượt thẩm quyền, phải tổng hợp đầy đủ, đề xuất rõ phương án và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Đối với các địa phương, nhiệm vụ trọng tâm là khẩn trương thành lập hoặc kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; kiện toàn cơ quan thường trực, cơ quan giúp việc và ban hành quy chế hoạt động, chương trình công tác, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, thành viên. Bảo đảm rõ đầu mối, rõ trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã, không để gián đoạn công việc trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hoàn thành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 và năm 2026; ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn, cụ thể hóa Bộ tiêu chí quốc gia về Nông thôn mới và các văn bản thuộc thẩm quyền. Việc ban hành văn bản phải bám sát quy định của Trung ương, không đặt thêm thủ tục hoặc điều kiện làm chậm tiến độ thực hiện. Đồng thời hoàn thành phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch vốn năm 2026 ngay sau khi được cấp có thẩm quyền giao; bố trí vốn đối ứng ngân sách địa phương theo quy định. Lựa chọn nhiệm vụ, dự án trên cơ sở nhu cầu thực tế, mức độ sẵn sàng và khả năng giải ngân; không bố trí dàn trải, không trùng lặp và không giao vốn cho nhiệm vụ chưa đủ điều kiện thực hiện.
Các địa phương cũng có trách nhiệm phải rà soát từng nhiệm vụ, dự án thuộc 03 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026; xác định rõ khối lượng còn lại, tiến độ giải ngân, khó khăn và trách nhiệm xử lý. Tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai, đối tượng, nội dung chi, thanh toán và quyết toán; phấn đấu giải ngân hết 100% số vốn được kéo dài trong năm 2026. Rà soát địa bàn, đối tượng và nhu cầu hỗ trợ; kịp thời cập nhật danh sách thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn sau sắp xếp. Xác định rõ nhu cầu cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và hạ tầng xã hội thiết yếu để lựa chọn nhiệm vụ, bố trí nguồn lực phù hợp trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Bên cạnh đó, bố trí cán bộ đủ năng lực hỗ trợ cấp xã; tổ chức tập huấn theo vị trí việc làm và nhiệm vụ được giao. Chủ động giải quyết các khó khăn thuộc thẩm quyền, không chuyển lên Trung ương những nội dung đã được phân cấp. Đối với vấn đề vượt thẩm quyền, phải báo cáo kịp thời, nêu rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất phương án xử lý. Tăng cường kiểm tra tại cơ sở; thực hiện nghiêm chế độ báo cáo và cập nhật dữ liệu. Gắn tiến độ ban hành văn bản, phân bổ vốn, thực hiện nhiệm vụ, giải ngân và chất lượng kết quả với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và địa phương.
