Thực hiện Chương trình MTQG 417, với quy mô và tính đa dạng của địa bàn sau khi sáp nhập, An Giang xác định có 35 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với 307 thôn thuộc địa bàn này, trong đó có 127 thôn đặc biệt khó khăn; gồm 15 xã khu vực I, 7 xã khu vực II và 13 xã khu vực III cần được đầu tư. Theo kế hoạch, An Giang phấn đấu đến năm 2030 có 85/85 xã đạt chuẩn nông thôn mới; trong năm 2026 tập trung nguồn lực cho 13 xã điểm, hướng tới ít nhất 9 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Đồng thời, tỉnh cũng đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi từ 0,3% đến 0,5% mỗi năm, đưa 12 xã và 70 thôn ra khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn.
Lễ hội đua bò - Một hoạt động văn hóa độc đáo ở An GiangĐể các mục tiêu của tỉnh đạt được kết quả đã đề ra, An Giang đã cụ thể hóa các mục tiêu thành kế hoạch, nguồn lực và chỉ tiêu phù hợp cho từng địa bàn. Theo đó, đột phá đầu tiên trong triển khai thực hiện Chương trình MTQG 417 đó là đổi mới cách phân bổ và phối hợp nguồn lực. Căn cứ tình hình thực tế, An Giang ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho những công trình, mô hình ở cơ sở, nhất là những công trình giao thông nông thôn, nước sinh hoạt, trường học, vệ sinh môi trường, hạ tầng sản xuất và khả năng tiếp cận dịch vụ công.
Theo quyết định số 16/2026/QĐ-TTg 15/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ: Quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách trung ương và tỉ lệ vốn đối ứng ngân sách của địa phương thực hiện Chương trình MTQG 417, An Giang xem đây là căn cứ quan trọng để tỉnh cụ thể hóa các phương án phân bổ vốn theo đúng quy định. Trước khi ban hành nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn thực hiện Chương trình MTQG 417, An Giang đã triển khai lấy ý kiến minh bạch, rộng rãi từ cơ sở, sau đó tiếp thu các ý kiến và hoàn thiện Nghị quyết. Tháng 6/2026 Nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn thực hiện Chương trình MTQG 417 chính thức được ban hành, điều đó cho thấy khâu thể chế hóa ở cấp địa phương đã được An Giang triển khai bài bản, đúng quy định, đồng bộ và kịp thời.
Đột phá thứ hai đó là An Giang đã thay đổi, chuyển hướng hỗ trợ các nguồn lực của Chương trình MTQG 417 bằng cách chuyển từ việc hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ phát triển sinh kế có đầu ra. Tại xã Ô Lâm, những mô hình gắn với đời sống đồng bào Khmer như: sản xuất đường thốt nốt, làm cốm dẹp sẽ được kết hợp với việc bảo tồn văn hóa và phát triển sản phẩm địa phương, qua đó phát huy tiềm năng kết nối tri thức truyền thống với kinh tế hàng hóa... Những kết quả này là cơ sở để An Giang đánh giá, kế thừa và hoàn thiện chính sách trong việc lựa chọn phương thức hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ phát triển kinh tế có đầu ra trong việc triển khai Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026 - 2030. Đây được xem là một trong những đột phá của An Giang trong cách thức tổ chức nguồn lực đối với Chương trình MTQG 417, tạo động lực phát triển bền vững cho giai đoạn 2026-2030.
Nông dân tỉnh An Giang đã áp dụng tiến bộ khoa học kỷ thuật vào sản xuất nhằm tăng năng suất lao động, nâng cao giá trị nông sảnĐột phá thứ ba chính là ở năng lực tổ chức thực hiện tại các xã trên địa bàn tỉnh An Giang. Theo báo cáo tóm tắt của Sở Tài chính tỉnh An Giang về tình hình thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh An Giang giai đoạn 2021-2025 cho thấy, tình hình cân đối, phân bổ và giải ngân vốn thực hiện 03 Chương trình MTQG gồm: Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới; Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững đã đạt tỷ lệ giải ngân khá cao. Cụ thể: Đối với vốn đầu tư bố trí năm 2025 là 643.917 triệu đồng, tính đến 31/01/2026 vốn giao trong năm 2025 giải ngân 418.628 triệu đồng, đạt tỷ lệ 78,98% kế hoạch. Đối với vốn sự nghiệp phân bổ thực hiện các Chương trình MTQG là 778.459 triệu đồng, đến ngày 31/01/2026 tổng giải ngân vốn sự nghiệp là 251.609/778.459 triệu đồng, đạt 48,19% kế hoạch…
Đặc biệt, kết quả thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã hoàn thành 18/21 mục tiêu cụ thể, các chỉ tiêu chủ yếu đã thực hiện đạt và vượt kế hoạch đề ra, điển hình như: Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm 1,82%/năm (kế hoạch mỗi năm giảm 0,4%-1%); 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số có đường ô tô đến trung tâm xã và đường liên xã được rải nhựa hoặc bê tông…
Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới kết quả thực hiện có 69/85 xã (chiếm tỷ lệ 81,17%) đạt nông thôn mới; trong đó có 09 xã nông thôn mới nâng cao và 01 xã nông thôn mới kiểu mẫu và có 06 xã đạt nông thôn mới không bị ảnh hưởng do không sáp nhập, 63 xã còn lại cần phải rà soát, đánh giá lại hiện trạng và mức độ đạt theo các Bộ tiêu chí xã nông thôn mới cấp xã giai đoạn 2021-2025, tính đến nay chưa có thêm xã mới được công nhận đạt chuẩn. Bên cạnh đó có 16 xã chưa đạt nông thôn mới.
Đối với Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững kết quả có 100% người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách giảm nghèo khác như: tín dụng ưu đãi, giáo dục, tiền điện, y tế,... đến cuối năm 2025, tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế ước đạt 95%....
Với những kết quả đạt được cho thấy, năng lực tổ chức thực hiện Chương trình MTQG của các xã trong tỉnh tương đối tốt, có thể đáp ứng những yêu cầu đề ra trong triển khai Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026 - 2030.
Cánh đồng lúa của HTX Sản xuất Thương mại và Dịch vụ nông nghiệp CL Farm, xã Vĩnh Hòa (tỉnh An Giang) sạ lúa bằng máy bay không người láiMặc dù kết quả đạt được khá cao, nhưng để các mục tiêu đã đề ra đạt được kết quả như mong muốn, An Giang đang tiếp tục rà soát các thủ tục, tháo gỡ những vướng mắc, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp và đẩy nhanh tiến độ thực hiện, nhưng không hạ thấp yêu cầu về chất lượng, tính đúng đối tượng và hiệu quả sử dụng vốn. Đặc biệt, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, An Giang yêu cầu việc bàn giao các công trình, dữ liệu dự án và trách nhiệm quản lý của cấp xã phải được thực hiện liền mạch, tránh gián đoạn đầu tư.
Điều quan trọng hơn, An Giang xác định, hiệu quả của Chương trình MTQG không chỉ được đánh giá qua số vốn giải ngân, số công trình được triển khai hay số hộ được nhận hỗ trợ mà đó chính là thu nhập thực tế của người dân; số lao động có việc làm ổn định; khả năng tiếp cận nước sạch và dịch vụ thiết yếu, mức độ tham gia của phụ nữ và thanh niên, khả năng tiêu thụ sản phẩm và tính bền vững của các mô hình sau hỗ trợ... Và để làm được điều này, An Giang cũng đã chủ động phát huy vai trò của Người có uy tín, già làng, chức sắc tôn giáo và các tổ chức cộng đồng trong tuyên truyền, vận động và giám sát xã hội, đồng thời xây dựng cơ chế công khai thông tin, tiếp nhận phản hồi và giải trình của các cơ quan thực hiện.
Thực tế cho thấy, bước sang giai đoạn 2026-2030, đòi hỏi An Giang phải chuyển mạnh từ tư duy hoàn thành dự án sang tư duy tạo ra kết quả phát triển. Khi nguồn lực được tập trung đúng địa bàn, sinh kế được tổ chức gắn với thị trường, văn hóa được xem là nguồn lực nội sinh và người dân thực sự tham gia quyết định, Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026-2030 sẽ tạo chuyển biến lâu dài, bền vững. Và thước đo cuối cùng không phải là quy mô kế hoạch trên văn bản, mà là những thay đổi có thể kiểm chứng trong đời sống: người dân có việc làm tốt hơn, thu nhập ổn định hơn, cơ hội phát triển công bằng hơn và cộng đồng có thêm năng lực tự chủ trước những biến động kinh tế, xã hội và khí hậu./.
