Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi góp phần xây dựng thế trận lòng dân nơi biên giới…Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, ngày 3/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 233/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035”. Nhằm đưa Đề án nhanh chóng đi vào cuộc sống, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã và đang đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai thực hiện bảo đảm chất lượng, hiệu quả thực chất và đúng tiến độ.
Tình hình triển khai và yêu cầu về tính kịp thời, kỷ cương
Tính đến ngày 7/9/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã nhận được kế hoạch hoặc văn bản lồng ghép thực hiện Đề án từ 23 địa phương trên cả nước. Tuy nhiên, vẫn còn 11 địa phương chưa gửi kế hoạch triển khai. Đối với các đơn vị đã ban hành nhưng chưa nằm trong danh sách tổng hợp, Bộ đề nghị nhanh chóng gửi văn bản theo dõi; đối với các đơn vị chưa xây dựng, cần chủ động triển khai đúng quy định và gửi kết quả về Bộ.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, cơ chế báo cáo định kỳ đã được thiết lập chặt chẽ: các bộ, cơ quan và địa phương cập nhật kết quả hằng quý (chậm nhất vào ngày 25 của tháng cuối quý) và gửi báo cáo năm trước ngày 30/11 để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Đặc biệt, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang gấp rút hoàn thiện Cơ sở dữ liệu về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, hướng tới chuyển đổi số toàn diện công tác báo cáo, giúp quá trình theo dõi, đánh giá diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn.
Tập trung vào hiệu quả thực chất và phương pháp tiếp cận linh hoạt
Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh công tác theo dõi, kiểm tra phải lấy chất lượng và tác động thực chất làm thước đo tối cao, thay vì chỉ thống kê số lượng hoạt động mang tính hình thức. Khi phát sinh khó khăn, vướng mắc, các địa phương cần kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc phối hợp với Bộ để giải quyết.
Nâng cao năng lực đội ngũ báo cáo viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núiĐạt được mục tiêu này đòi hỏi các giải pháp toàn diện và đồng bộ:
Một là, xác định đúng đối tượng, địa bàn ưu tiên: Lựa chọn chính xác các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn và các nhóm đối tượng còn hạn chế trong tiếp cận thông tin để tập trung nguồn lực.
Hai là, nội dung thiết thực, gắn liền với đời sống: Nội dung tuyên truyền tập trung vào các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền lợi và đời sống của người dân như: đất đai, hôn nhân và gia đình, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, bình đẳng giới, trợ giúp pháp lý, khiếu nại tố cáo, phòng chống tội phạm, chính sách dân tộc, tôn giáo và phát triển kinh tế - xã hội.
Ba là, đa dạng hóa và linh hoạt hình thức truyền thông: Kết hợp giữa các hình thức truyền thống (đối thoại trực tiếp, tư vấn pháp luật, sinh hoạt cộng đồng) với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các nền tảng truyền thông hiện đại.
Bốn là, đổi mới tài liệu tuyên truyền: Tài liệu cần ngắn gọn, dễ hiểu, tăng cường dạng hỏi - đáp, hình ảnh, infographic, video clip, sản phẩm đa phương tiện. Đặc biệt, chú trọng biên soạn và truyền tải bằng tiếng dân tộc thiểu số tại các địa bàn có rào cản về ngôn ngữ, đồng thời định kỳ rà soát, số hóa và công khai tài liệu.
Năm là, phát huy nguồn lực tại chỗ: Xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác phổ biến giáo dục pháp luật; nâng cao vai trò của lực lượng nòng cốt ở cơ sở như người có uy tín, già làng, trưởng thôn, chức sắc tôn giáo, hòa giải viên, trợ giúp viên pháp lý và cán bộ làm công tác dân tộc.
Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035” là bước đi chiến lược mang tính dài hạn. Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các bộ, ngành và địa phương không chỉ giúp nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật của người dân, mà còn góp phần bảo đảm quyền con người, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và giữ vững ổn định chính trị tại khu vực biên cương, miền núi của Tổ quốc./.
