Cần có cách làm mới trong tuyên truyền phổ biến pháp luật ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (Ảnh minh họa)Việc chuyển đổi số được hiểu là quá trình ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động quản lý, tuyên truyền và phục vụ người dân nhằm nâng cao hiệu quả công việc. Đối với công tác phổ biến pháp luật, chuyển đổi số giúp đưa các thông tin pháp lý đến gần hơn với người dân thông qua internet, điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với đồng bào dân tộc thiểu số bởi trước đây, việc tiếp cận thông tin pháp luật còn gặp nhiều khó khăn do khoảng cách địa lý, hạn chế về điều kiện học tập và cơ sở vật chất.
Tuy là một tỉnh không có đông đồng bào dân tộc thiểu số như các tỉnh miền núi, nhưng tỉnh Bắc Ninh luôn quan tâm đến đời sống của các nhóm dân cư thiểu số đang sinh sống và làm việc trên địa bàn. Nhằm nâng cao hiểu biết pháp luật cho người dân, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều mô hình tuyên truyền hiện đại, kết hợp giữa phương pháp truyền thống và ứng dụng công nghệ số. Các cơ quan tư pháp của tỉnh thường xuyên cập nhật văn bản pháp luật lên cổng thông tin điện tử, xây dựng thư viện pháp luật trực tuyến và chia sẻ nội dung phổ biến pháp luật trên mạng xã hội như Facebook, Zalo hay YouTube. Nhờ đó, người dân có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện ở mọi lúc, mọi nơi.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Bắc Ninh phấn đấu số hóa 70% chương trình, tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật; mỗi xã đặc biệt khó khăn ít nhất 2 người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được bồi dưỡng theo chương trình; khoảng 60% người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và 70% người dân ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được tiếp cận phổ biến, giáo dục pháp luật bằng hình thức phù hợp; 50% hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện trên môi trường số. Đây là một trong những nội dung Kế hoạch số 158/KH-UBND thực hiện Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026-2035", nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi do Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Phan Thế Tuấn vừa ký ban hành.
Một trong những điểm nổi bật của Bắc Ninh trong công tác chuyển đổi số là việc đa dạng hóa hình thức tuyên truyền pháp luật. Nếu trước đây việc phổ biến pháp luật chủ yếu thông qua các buổi họp dân hoặc phát tài liệu giấy thì hiện nay nhiều nội dung đã được chuyển thành video, infographic, hình ảnh minh họa sinh động và các chương trình phát thanh trực tuyến. Những hình thức này giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và tạo hứng thú hơn khi tiếp cận kiến thức pháp luật. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, việc sử dụng hình ảnh trực quan và ngôn ngữ đơn giản giúp giảm bớt rào cản trong tiếp nhận thông tin.
Bên cạnh đó, tỉnh Bắc Ninh còn chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ am hiểu công nghệ thông tin để hỗ trợ người dân trong quá trình tiếp cận các nền tảng số. Các lớp tập huấn kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, tra cứu thông tin pháp luật trên internet hay sử dụng dịch vụ công trực tuyến được tổ chức thường xuyên tại cơ sở. Nhờ vậy, đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ được tiếp cận pháp luật mà còn từng bước nâng cao kỹ năng số, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.
Chuyển đổi số trong phổ biến pháp luật còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho công tác quản lý nhà nước. Thông qua hệ thống dữ liệu số, cơ quan chức năng có thể nắm bắt nhu cầu của người dân, đánh giá hiệu quả tuyên truyền và kịp thời điều chỉnh nội dung phù hợp với từng đối tượng. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ số giúp tiết kiệm chi phí in ấn, giảm thời gian tổ chức các buổi tuyên truyền trực tiếp mà vẫn đảm bảo thông tin được lan tỏa rộng rãi.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số trong công tác phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Bắc Ninh vẫn còn một số khó khăn. Một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, còn hạn chế trong việc sử dụng công nghệ. Hạ tầng mạng ở một số khu vực chưa thật sự ổn định, khiến việc truy cập thông tin gặp trở ngại. Ngoài ra, nguồn kinh phí và nhân lực phục vụ chuyển đổi số vẫn cần được đầu tư mạnh mẽ hơn để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.
Tiếp theo giai đoạn 2031-2035, tỉnh phấn đấu số hóa 100% chương trình, tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật; mỗi xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có ít nhất 2 người tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được đào tạo, bồi dưỡng; 100% đội ngũ hạt nhân nòng cốt được tập huấn, tiếp cận tài liệu phù hợp; khoảng 70% người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, 90% người dân tại địa bàn đặc biệt khó khăn được tuyên truyền pháp luật; 80% hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật thực hiện thông qua môi trường số.
Để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong phổ biến pháp luật, Bắc Ninh cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, mở rộng mạng internet đến các khu vực dân cư và tăng cường hỗ trợ thiết bị số cho người dân có hoàn cảnh khó khăn. Các nội dung tuyên truyền cần được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đồng thời, cần đẩy mạnh sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức đoàn thể và lực lượng thanh niên tình nguyện trong việc hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ số.
Có thể khẳng định rằng, việc thực hiện chuyển đổi số trong công tác phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số là bước đi đúng đắn và cần thiết của tỉnh Bắc Ninh trong thời đại hiện nay. Không chỉ giúp nâng cao nhận thức pháp luật, chuyển đổi số còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Với sự quyết tâm của chính quyền và sự đồng lòng của nhân dân, Bắc Ninh sẽ tiếp tục đạt nhiều thành tựu trong công cuộc chuyển đổi số, góp phần xây dựng một xã hội hiện đại, văn minh và phát triển bền vững./.