Bảo tồn văn hóa Hrê ở Ba Động

Ba Động là địa phương có gần 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Hrê. Trải qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây vẫn gìn giữ được nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, trở thành nét riêng trong đời sống văn hóa của địa phương.

Những giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu của đồng bào Hrê hiện còn được lưu giữ có thể kể đến như trang phục, nghệ thuật trình diễn Chiêng Ba, Hát Ta lêu, Ca chôi, lễ cầu mưa và nghề dệt thổ cẩm Làng Teng. Trong số đó, bốn loại hình đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị tiêu biểu của văn hóa Hrê trong kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Những năm qua, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Công tác tuyên truyền được tăng cường; các chương trình bảo tồn nghề dệt, gìn giữ trang phục truyền thống được xây dựng và triển khai; việc bảo tồn văn hóa cũng từng bước được lồng ghép với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư thiết chế văn hóa cơ sở.

Tuy nhiên, quá trình bảo tồn vẫn gặp không ít khó khăn. Quy mô các nghề truyền thống còn nhỏ lẻ, lực lượng nghệ nhân ngày càng ít, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi các sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa dân tộc vẫn chưa được hình thành rõ nét để tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Qua khảo sát thực tế tại Ba Động mới đây, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi Hà Thị Anh Thư ghi nhận những nỗ lực của địa phương trong công tác gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Hrê. Đồng thời, đề nghị xã Ba Động tiếp tục quan tâm bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, xem đây là nền tảng quan trọng để xây dựng đời sống văn hóa và phát triển địa phương.

Đoàn giám sát đặc biệt nhấn mạnh việc bảo tồn và phát huy nghề dệt thổ cẩm Làng Teng - một nghề truyền thống mang đậm dấu ấn văn hóa của người Hrê. Theo đó, địa phương cần quan tâm hơn đến công tác truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, tạo điều kiện để nghề dệt được duy trì, phát triển, đồng thời gắn với xây dựng các mô hình sinh kế bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh việc bảo tồn di sản, địa phương cũng cần nghiên cứu khai thác các giá trị văn hóa để phục vụ phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng sản phẩm văn hóa đặc trưng, qua đó vừa quảng bá bản sắc dân tộc Hrê, vừa tạo động lực phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa.

Việc bảo tồn văn hóa dân tộc Hrê không chỉ góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống quý báu, đặc biệt còn mở ra hướng phát triển mới cho địa phương. Khi các di sản được bảo tồn gắn với giáo dục thế hệ trẻ, phát triển du lịch và tạo sinh kế bền vững, văn hóa sẽ trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và lan tỏa những giá trị đặc sắc của cộng đồng Hrê đến với đông đảo công chúng./.