Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội thảo về tạo việc làm, phát triển dịch vụ, kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Tham dự Hội thảo có đại diện các Bộ và cơ quan ngang Bộ; Lãnh đạo Sở Nội vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo và Ủy ban Nhân dân một số xã, các tỉnh, thành phố: Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Thanh Hoá, Thành phố Hà Nội; Lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Nông Thị Hà cho biết, những năm qua, nhiều chương trình chính sách phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai, tạo nên những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội. Kết cấu hạ tầng từng bước được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm; chất lượng giáo dục, y tế và đời sống của đồng bào được nâng lên; hệ thống chính trị ở cơ sở được củng cố; quốc phòng, an ninh được giữ vững, niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số với Đảng, Nhà nước ta ngày càng được khẳng định. Tuy nhiên, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là khu vực có trình độ phát triển thấp hơn mặt bằng chung của cả nước; khoảng cách về thu nhập lớn, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng tiếp cận thị trường lao động và cơ hội việc làm còn nhiều khó khăn, hạn chế.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm, những hạn chế nội tại cùng với các xu hướng mới của thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ các chính sách tạo việc làm và phát triển nguồn nhân lực.

Trên cơ sở thực tiễn, cần thiết phải xây dựng Đề án nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực, tạo việc làm và phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đề án sẽ tạo khuôn khổ để lồng ghép, điều phối và phát huy hiệu quả các chương trình, chính sách hiện hành.

Với mục tiêu phát triển hệ sinh thái tạo việc làm bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phát huy vai trò chủ thể, nguồn lực của người dân; khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương; mở rộng cơ hội việc làm và sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển, Đề án được triển khai theo hai giai đoạn, 2026 - 2030 và 2031 – 2035. Trong đó, các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu được đặt ra gồm: phát triển kinh tế địa phương nhằm tạo việc làm bền vững cho lao động vùng DTTS và miền núi; quản lý, nâng cao chất lượng lao động; phát triển và kết nối các dịch vụ việc làm. 

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận một số nội dung: Thực trạng lao động, việc làm trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân; khó khăn, tồn tại trong việc thực hiện các chính sách tạo việc làm, phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng nhân lực trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số & miền núi; tiềm năng phát triển kinh tế, dịch vụ, tạo việc làm cho người dân tại mỗi địa phương, đề xuất chính sách phù hợp với đặc điểm tự nhiên, xã hội của từng địa phương; đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tạo việc làm, phát triển kinh tế, kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số & miền núi, góp phần nâng cao đời sống của người dân, phát triển kinh tế địa phương, đảm bảo an ninh xã hội và an ninh, chính trị biên giới, cùng xây dựng và bảo vệ đất nước, phát triển giàu mạnh.

Trên tinh thần đó, các đại biểu tham luận đã chỉ ra nhiều khó khăn từ thực tiễn triển khai chính sách tại địa phương; khả năng tạo việc làm tại chỗ ở nhiều khu vực còn hạn chế; đào tạo nghề chưa thực sự gắn với nhu cầu tuyển dụng; tỷ lệ lao động có văn bằng, chứng chỉ còn thấp; thông tin về thị trường lao động chưa đến được đầy đủ với người dân. Trong khi đó, một số ngành dịch vụ có tiềm năng tạo nhiều việc làm như du lịch cộng đồng, chế biến nông sản, thương mại, logistics và dịch vụ phục vụ sản xuất vẫn phát triển chậm, quy mô nhỏ, thiếu liên kết với chuỗi giá trị.

Các đại biểu nêu khuyến nghị, Đề án cần có giải pháp phù hợp với điều kiện, tiềm năng và đặc điểm văn hóa - xã hội của từng vùng, từng địa phương, tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp; tổ chức đào tạo theo nhu cầu thị trường và gắn đào tạo với giải quyết việc làm sau khi tốt nghiệp. Đồng thời, cần có cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư vào vùng đồng bào DTTS và miền núi; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nền tảng số trong cung cấp thông tin, tư vấn nghề nghiệp và kết nối cung - cầu lao động.

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Nông Thị Hà cảm ơn sự quan tâm, tinh thần trách nhiệm cao tham gia ý kiến của đại diện các bộ, ngành, địa phương, cơ quan nghiên cứu, chuyên gia và nhà khoa học. Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp thu các ý kiến, tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện dự thảo Đề án, Tờ trình và Quyết định trình Thủ tướng Chính phủ.

Thứ trưởng Nông Thị Hà tin rằng, sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Đề án sẽ là cơ sở quan trọng để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp tạo việc làm, phát triển dịch vụ và kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là cơ sở quan trọng góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. Đồng thời, Thứ trưởng mong muốn thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và nhà khoa học tiếp tục phối hợp chặt chẽ, trao đổi, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm thực tiễn với Bộ Dân tộc và Tôn giáo./.