Bộ Dân tộc và Tôn giáo xây dựng Nghị định mới, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho công tác dân tộc

Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà chủ trì, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội cùng các thành viên Tổ soạn thảo.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Nông Thị Hà cho biết, sau hơn 15 năm thực hiện, Nghị định số 05/2011/NĐ-CP đã góp phần quan trọng trong việc cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc, tạo cơ sở pháp lý để triển khai nhiều chương trình, chính sách phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiều quy định của nghị định hiện hành không còn phù hợp với hệ thống pháp luật và yêu cầu thực tiễn.

Theo Thứ trưởng, việc xây dựng Nghị định mới là yêu cầu cấp thiết nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng, Hiến pháp năm 2013 cùng nhiều văn bản quan trọng được ban hành trong thời gian qua. Đồng thời, nghị định mới sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất để triển khai hiệu quả công tác dân tộc, phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương, sắp xếp bộ máy và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Dự thảo Nghị định về công tác dân tộc gồm 5 chương với 29 điều. Nội dung dự thảo tập trung quy định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các nguyên tắc cơ bản của công tác dân tộc và hệ thống chính sách dân tộc; đồng thời rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về giải thích từ ngữ nhằm bảo đảm thống nhất với Hiến pháp năm 2013, Nghị quyết số 24-NQ/TW, Kết luận số 65-KL/TW, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Chiến lược công tác dân tộc trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là cập nhật, hoàn thiện hệ thống 12 nhóm chính sách dân tộc, phản ánh đầy đủ hơn các lĩnh vực cần ưu tiên trong phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các nhóm chính sách bao gồm: đầu tư và sử dụng nguồn lực; phát triển bền vững; giáo dục và đào tạo; chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức là người dân tộc thiểu số; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa; phát triển thể dục, thể thao; phát triển du lịch; y tế và dân số; thông tin, truyền thông; phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý; bảo vệ môi trường, sinh thái; quốc phòng và an ninh.

Theo cơ quan soạn thảo, việc rà soát, bổ sung các nhóm chính sách nhằm bảo đảm tính thống nhất với các nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, cũng như các luật được ban hành trong thời gian gần đây, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo điều kiện để các địa phương triển khai đồng bộ công tác dân tộc.

Bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống chính sách, dự thảo cũng quy định rõ hơn trách nhiệm của các bộ, ngành và UBND các cấp trong tổ chức thực hiện công tác dân tộc. Việc phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường tính chủ động, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cấp, các ngành trong quá trình triển khai các chính sách đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đáng chú ý, dự thảo Nghị định không bổ sung các chính sách mới, không phát sinh thủ tục hành chính, đồng thời không làm tăng nhu cầu về nhân lực hay kinh phí thực hiện. Sau khi nghị định được ban hành, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành, tổ chức tuyên truyền, phổ biến để bảo đảm việc triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.

Theo kế hoạch, hồ sơ dự thảo Nghị định sẽ được Bộ Dân tộc và Tôn giáo trình Chính phủ trong tháng 9/2026.

Tại cuộc họp, các thành viên Tổ soạn thảo đã tập trung góp ý về nhiều nội dung quan trọng của dự thảo, trong đó có việc rà soát căn cứ pháp lý, kỹ thuật xây dựng văn bản, tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành cũng như sự phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng bộ, ngành.

Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định để tránh chồng chéo, bảo đảm tính khả thi khi triển khai tại địa phương; đồng thời làm rõ hơn cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong thực hiện công tác dân tộc.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nông Thị Hà đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và những ý kiến đóng góp của các thành viên Tổ soạn thảo. Thứ trưởng nhấn mạnh, hoàn thiện thể chế luôn là nhiệm vụ có tính chất phức tạp, đòi hỏi sự tham gia của nhiều cơ quan quản lý nhà nước cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp.

Theo Thứ trưởng, những ý kiến được trao đổi tại cuộc họp đã góp phần nhận diện đầy đủ hơn các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, tạo cơ sở quan trọng để cơ quan chủ trì rà soát, hoàn thiện dự thảo nghị định trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị tiếp tục nghiên cứu sâu theo từng lĩnh vực chuyên ngành như nông nghiệp, giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường..., phối hợp chặt chẽ với Bộ Dân tộc và Tôn giáo để cụ thể hóa từng quy định, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, tiếp tục rà soát kỹ lưỡng toàn bộ nội dung dự thảo nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về công tác dân tộc trong bối cảnh mới.

Việc xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 05/2011/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới; qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc, góp phần thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, tăng cường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.