Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang: Lâm Đồng cần tập trung giải quyết hiệu quả 5 vấn đề trọng yếu trong Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KT-XH vùng DTTS, miền núi

Tiếp và làm việc với đoàn có các đồng chí: Hồ Văn Mười, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Đặng Hồng Sỹ, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng.

Nhiều kết quả tích cực trong thực hiện các Chương trình MTQG

Sau hợp nhất, Lâm Đồng có địa bàn rất rộng, với 49 dân tộc cùng sinh sống. Tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 17%. Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười khẳng định, Lâm Đồng luôn xác định quan tâm, chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa là nhiệm vụ chính trị xuyên suốt. Dù khó khăn đến đâu, địa phương vẫn quyết tâm để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này. Hiện nay, tỉnh đang nỗ lực rất lớn giải ngân vốn đầu tư công, trong đó có các chương trình MTQG. Chỉ đạo các sở, ngành, địa phương nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp thực hiện hiệu quả các chương trình MTQG trong thời gian tới.

Theo báo cáo của đại diện các sở, ngành tại buổi làm việc, sau 5 năm thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719), tỉnh Lâm Đồng đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 9,33% cuối năm 2021 xuống còn 3,33% cuối năm 2025, tương ứng giảm gần 50.000 hộ nghèo. Riêng tỷ lệ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm từ 26,96% xuống còn 9,18%, bình quân giai đoạn 2021-2025 giảm 3,56%/năm. Trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây dựng khang trang; 100% thôn, bản, buôn có điện lưới quốc gia; trên 90% tuyến đường giao thông liên xã được cứng hóa; thu nhập bình quân đầu người dân tộc thiểu số đạt 45 - 47 triệu đồng/người/năm. Các giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn và phát huy, đời sống tinh thần của đồng bào được nâng cao…

Tuy nhiên, tỉnh Lâm Đồng cũng nhận định tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn cao. Số thôn, bon, buôn thuộc diện khó khăn còn nhiều, đòi hỏi tỉnh cần có những giải pháp để giải quyết hiệu quả trong thời gian tới. Sắp tới, Tỉnh ủy sẽ ban hành nghị quyết chuyên đề về thực hiện Chương trình MTQG, tạo cơ sở chính trị quan trọng cho việc tổ chức thực hiện trên địa bàn.

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lâm Đồng có 100 xã, phường, 2.312 thôn, tổ dân phố thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, có 29 xã khu vực III và 218 thôn đặc biệt khó khăn. Nguồn vốn các chương trình MTQG dự kiến phân bổ cho tỉnh là hơn 6.840 tỷ đồng. Trong đó, các xã, phường, đặc khu được bố trí 5.134 tỷ đồng; số còn lại 1.711 tỷ đồng bố trí cho các sở, ngành. Hiện nay, tỉnh đã thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026 - 2030. Đồng thời xây dựng, ban hành các văn bản theo phân cấp, tạo cơ sở pháp lý để tổ chức triển khai thực hiện Chương trình MTQG 417 và Hợp phần 2 của Chương trình trên địa bàn tỉnh.

Trong quá trình thực hiện các chương trình MTQG, tỉnh Lâm Đồng còn gặp một số khó khăn, vướng mắc. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chưa đạt kỳ vọng. Doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia vào các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị còn hạn chế. Các dự án hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất quy mô hộ gia đình, tổ hợp tác vẫn phải thực hiện theo quy trình thủ tục tương tự dự án đầu tư công dẫn đến kéo dài thời gian triển khai. Nguồn vốn sự nghiệp ngân sách Trung ương được giao chi tiết theo từng tiểu dự án, nội dung thành phần nên hạn chế tính chủ động của địa phương. Việc tổng hợp nguồn vốn cũ trước sáp nhập, giao trách nhiệm cho từng cá nhân còn lúng túng…

Tại buổi làm việc, đại diện các sở, ban, ngành tỉnh Lâm Đồng đã đề xuất một số giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn các Chương trình MTQG, nhất là nguồn vốn chuyển tiếp và kiến nghị Trung ương cần kịp thời hướng dẫn các thủ tục, quy trình tránh gây lúng túng, bị động cho địa phương.

Cần xác định rõ đặc thù, điều kiện từng địa bàn, từ đó phân bổ chương trình, dự án đầu tư bảo đảm linh hoạt

Kết luận tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang đánh giá cao những nỗ lực của Lâm Đồng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nhất là tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Địa phương cũng đạt nhiều kết quả tích cực trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện các chương trình MTQG.

Bộ trưởng nhấn mạnh, giai đoạn 2026-2030, cơ chế thực hiện Chương trình MTQG cơ bản thay đổi so với giai đoạn trước trên tinh thần địa phương được tăng cường vai trò chủ động. Đây sẽ là điều kiện thuận lợi cho Lâm Đồng và các địa phương khác trong quá trình triển khai thực hiện.

Đối với Lâm Đồng, tỉnh cần xác định rõ đặc thù, điều kiện từng địa bàn, từ đó phân bổ chương trình, dự án đầu tư bảo đảm linh hoạt. Khi đầu tư nguồn lực vào các công trình hạ tầng, địa phương cần rà soát quản lý vận hành sau đầu tư để phát huy hiệu quả công trình. nội dung nào không còn đối tượng thì chuyển sang nhiệm vụ khác theo đúng quy định. Bên cạnh đó, việc giải ngân đầu tư phải mang lại hiệu quả thực tế là quan trọng nhất. Tất cả hướng đến mục tiêu phát huy hiệu quả các chương trình MTQG nhằm nâng cao đời sống bà nhân dân.

Đối với Hợp phần 2 trong Chương trình MTQG 417, địa phương cần xác định rõ nội dung đầu tư trên địa bàn; xác định mục tiêu, chỉ tiêu cho từng xã; xác định tiêu chí phân bổ nguồn lực, cân đối đối ứng phù hợp với điều kiện thực tế nhằm tập trung giải quyết 5 vấn đề trọng yếu mà toàn bộ nội dung Chương trình đặt ra.

Bộ trưởng cũng đề nghị tỉnh quan tâm phân công cán bộ phụ trách, tăng cường tập huấn cho cán bộ xã để nâng cao năng lực làm việc. Trong quá trình thực hiện, nếu gặp khó khăn, vướng mắc vượt quá thẩm quyền, tỉnh chủ động báo cáo ngay với Bộ Dân tộc và Tôn giáo để tổng hợp, tham mưu lên Chính phủ tháo gỡ sớm. Đối với những nội dung đề xuất liên quan đến các bộ, ngành Trung ương, đoàn công tác sẽ tổng hợp, trao đổi với các bên để giải đáp kịp thời cho địa phương, tạo điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình triển khai Chương trình MTQG.