Đổi mới phương thức tiếp cận pháp luật trên môi trường số

Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, Dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) đã bổ sung các cơ sở pháp lý quan trọng để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu toàn diện. Dự thảo hướng tới việc đổi mới công tác tuyên truyền bằng cách kết hợp linh hoạt giữa hình thức trực tiếp và nền tảng công nghệ hiện đại, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, mọi hoạt động ứng dụng công nghệ đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an ninh mạng, chuyển đổi số và bảo vệ quyền riêng tư của người dân.

Dự thảo Luật khuyến khích mạnh mẽ các cơ quan, tổ chức và cá nhân đẩy mạnh chuyển đổi số cùng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Tuy nhiên, để đảm bảo tính an toàn và minh bạch, chỉ những tài khoản mạng xã hội hoặc nền tảng số đã được các cơ quan chức năng xác thực theo quy định mới được phép thực hiện các hoạt động PBGDPL trên không gian mạng. Đồng thời, công tác giám sát, thanh tra và kiểm tra việc ứng dụng AI và các nền tảng mạng trong lĩnh vực này sẽ được thực hiện chặt chẽ. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh theo đúng các quy định của pháp luật hiện hành.

Ra mắt phiên bản chính thức ngày 7/11/2025, Cổng Pháp luật quốc gia đang ngày càng khẳng định vị thế là "cầu nối" pháp lý số thiết yếu. Tính đến ngày 15/6/2026, cổng thông tin đã thu hút hơn 5,48 triệu lượt truy cập. Nơi đây hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tra cứu thông tin chính xác, giải đáp các vấn đề pháp lý và tiếp nhận nhanh chóng mọi phản ánh, kiến nghị trực tuyến.

Bộ Tư pháp đang từng bước hoàn thiện Hệ thống thông tin phổ biến, giáo dục pháp luật để ai cũng có thể tìm hiểu luật pháp dễ dàng. Hệ thống này có tính năng như tủ sách điện tử, bài thi trắc nghiệm, khóa học trực tuyến và hỗ trợ giải đáp thắc mắc, tương tác với người dân, doanh nghiệp... Người dân, doanh nghiệp có thể dùng hệ thống này trên máy tính, điện thoại hoặc qua mạng xã hội. Các Bộ, ngành, địa phương đã triển khai tổ chức các lớp tập huấn sử dụng và hoàn hiện các điều kiện kỹ thuật để cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, người dân tham gia truy cập một cách thuận lợi. 

Thực tế hiện nay việc triển khai trên nền môi trường số có nhiều hình thức, như thay vì chỉ họp bàn trực tiếp, thông tin pháp luật hiện đã có trên ứng dụng VNeID. Các bộ, ngành cũng thường xuyên đăng video ngắn và hình ảnh sinh động lên các nền tảng phổ biến như Facebook, Zalo và TikTok để tiếp cận người dân mọi lúc, mọi nơi.

Qua 6 tháng triển khai Đề án, bước đầu ghi nhận kết quả khả quan. Fanpage Bộ Công an (1,6 triệu người theo dõi) và Cổng Pháp luật quốc gia liên tục cập nhật các kiến thức pháp luật dễ hiểu. Đặc biệt, cuộc thi "Vì Tổ quốc bình yên" 2026 đã thu hút hàng chục triệu lượt xem, giúp lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật đến cộng đồng. Bên cạnh đó, nhiều địa phương như Tuyên Quang, Cần Thơ, Tây Ninh, Khánh Hòa, Điện Biên, Đắk Lắk và Phú Thọ đã tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến, thu hút đông đảo học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức và người dân tham gia thông qua các nền tảng được tối ưu hóa trên thiết bị di động. Hình thức này không chỉ tạo sức lan tỏa rộng mà còn góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Xác định năng lực số của đội ngũ cán bộ là khâu đột phá, ngay trong nửa đầu năm 2026, Bộ Tư pháp đã chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan gấp rút hoàn thiện tài liệu hướng dẫn chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Dự kiến, tài liệu này sẽ được phổ biến rộng rãi tới toàn bộ lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật và công chức tham mưu. Cùng với đó, các cấp, các ngành và các địa phương sẽ đồng loạt đẩy mạnh các chương trình tập huấn. Mục tiêu cốt lõi là trang bị và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ này. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên sẽ tạo tiền đề vững chắc để đa dạng hóa hình thức truyền thông. Qua đó, mang các thông tin pháp luật đến gần người dân một cách sinh động, dễ hiểu và dễ tiếp cận hơn trên môi trường mạng.