Đưa kiến thức pháp luật đến với đồng bào dân tộc thiểu số

Phổ biến pháp luật dến từng buôn làng

Buôn Yang Lá 2, xã Đắk Liêng, là địa bàn có trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Trước đây, tình trạng kết hôn sớm từng xảy ra khá phổ biến do ảnh hưởng của tập quán và hạn chế về nhận thức pháp luật.

Để khắc phục tình trạng này, địa phương đã xây dựng mô hình “Buôn không tảo hôn”, đồng thời thành lập Tổ truyền thông cộng đồng với sự tham gia của ban tự quản buôn, chi hội phụ nữ và người có uy tín.

Chị H’Phữn Je, Tổ phó Tổ truyền thông cộng đồng buôn Yang Lá 2 cho biết, những ngày đầu triển khai, công tác vận động người dân gặp nhiều trở ngại do tư tưởng và tập quán cũ vẫn còn ăn sâu trong một bộ phận hộ dân. Tuy nhiên, nhờ duy trì tuyên truyền thường xuyên thông qua các cuộc họp buôn, sinh hoạt cộng đồng và trực tiếp đến từng gia đình để giải thích, vận động, nhận thức của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện nay, tình trạng tảo hôn tại buôn đã được chấm dứt.

Không chỉ tại xã Đắk Liêng, nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh cũng chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hôn nhân và gia đình trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tại xã Đức Bình, các ban, ngành và đoàn thể thường xuyên phối hợp tổ chức truyền thông về tác hại của tảo hôn, giúp người dân nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số cũng như những hệ lụy đối với tương lai của thanh thiếu niên.

Bà Nguyễn Thị Điềm, Giám đốc Trạm Y tế xã Đức Bình cho biết, hoạt động tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng, góp phần từng bước thay đổi nhận thức của người dân về hôn nhân và gia đình.

Cùng với cộng đồng dân cư, nhà trường cũng trở thành một kênh tuyên truyền pháp luật hiệu quả. Thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoại khóa và giáo dục kỹ năng sống, học sinh được trang bị kiến thức về quyền trẻ em, bình đẳng giới và các quy định của pháp luật liên quan đến hôn nhân, gia đình.

Ông Châu Ngọc Thương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đức Bình Tây cho biết, nhà trường thường xuyên lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật trong các hoạt động của nhà trường đã giúp học sinh nhận thức rõ những hệ lụy của tảo hôn, đồng thời góp phần lan tỏa kiến thức pháp luật đến gia đình và cộng đồng.

Tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động

Những kết quả tại buôn Yang Lá 2 và xã Đức Bình cho thấy hiệu quả rõ nét của công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã triển khai đồng bộ Đề án giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, sau 10 năm thực hiện các giải pháp, tình trạng tảo hôn trên địa bàn tỉnh giảm 93,7%. Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 57 cặp tảo hôn, giảm 843 cặp so với năm 2015. Tình trạng hôn nhân cận huyết thống cơ bản được xóa bỏ.

Bên cạnh tuyên truyền về hôn nhân và gia đình, các địa phương còn tăng cường phổ biến pháp luật về đất đai, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, an ninh trật tự, phòng chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật thường gặp ở cơ sở.

Ông Nguyễn Thanh Hoài, Phó Chủ tịch UBND xã Đức Bình cho biết, các nội dung tuyên truyền được lồng ghép trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt đoàn thể, hoạt động của nhà trường và thông qua đội ngũ già làng, người có uy tín. Qua đó, pháp luật ngày càng đến gần hơn với người dân, góp phần hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Thông qua các hội nghị, Ngày Pháp luật Việt Nam, hội thi tìm hiểu pháp luật, các đợt truyền thông lưu động và sinh hoạt cộng đồng, người dân được tiếp cận nhiều quy định liên quan đến sử dụng đất, bảo vệ rừng, phòng chống tín dụng đen, lừa đảo trên không gian mạng và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Tiếp tục lan tỏa ý thức chấp hành pháp luật

Theo bà Nay H’Nan, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk, thời gian tới ngành sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với từng địa bàn và nhóm đối tượng.

Đồng thời, địa phương sẽ phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín, già làng, trưởng buôn, các tổ truyền thông cộng đồng và hệ thống chính trị cơ sở trong công tác phổ biến pháp luật.

Việc đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, từng bước xóa bỏ hủ tục lạc hậu mà còn giúp giữ vững an ninh trật tự, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.