Hội nghị chia sẻ kinh nghiệm công tác dân tộc, tôn giáo - Góp phần vun đắp quan hệ hữu nghị Việt Nam - Lào

Ngày 14/10/2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị gặp mặt, trao đổi kinh nghiệm quản lý nhà nước về công tác dân tộc và tôn giáo với đoàn học viên lớp bồi dưỡng kiến thức công các dân tộc và tôn giáo cho cán bộ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào năm 2026. Hội nghị do bà Nay H Nan, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk và Tiến sĩ Lê Phú Thắng, Hiệu trưởng Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang đồng chủ trì. Từ thực tiễn một địa phương có cơ cấu dân tộc, tôn giáo đa dạng, những trao đổi tại hội nghị góp phần làm rõ yêu cầu kết hợp giữa quản lý bằng pháp luật với vận động, thuyết phục và phát huy vai trò chủ thể của nhân dân.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Đắk Lắk có 45 dân tộc cùng sinh sống; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 25,4% dân số. Đến cuối năm 2025, tỉnh còn 22.716 hộ nghèo là người dân tộc thiểu số, chiếm 66,01% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh. Trong giai đoạn 2026-2030, địa phương có 81 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 51 xã khu vực III; 1.204 thôn thuộc vùng này, với 449 thôn đặc biệt khó khăn. Về tôn giáo, toàn tỉnh có 7 tôn giáo với hơn 730.000 tín đồ, tương đương 22,12% dân số.

Những vấn đề nêu trên cho thấy, công tác dân tộc, tôn giáo tại tỉnh Đắk Lắk có phạm vi rộng, đối tượng đa dạng và yêu cầu quản trị nhiều chiều. Bên cạnh bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đồng bào, chính quyền còn phải giải quyết những vấn đề gắn với sinh kế, giáo dục, y tế, bảo tồn văn hóa, tiếp cận thông tin và giữ gìn an ninh, trật tự. Vì vậy, hiệu quả quản lý không thể chỉ đánh giá qua số văn bản ban hành và số cuộc tuyên truyền, đồng thời cần được nhìn nhận bằng mức độ thụ hưởng chính sách, sự chuyển biến trong đời sống và niềm tin của người dân đối với chính quyền.

Thực tiễn triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719) cho thấy, tỷ lệ hộ nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh Đắk Lắk giảm bình quân 3,75% mỗi năm; một xã và 65 thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn. Đây là những kết quả có ý nghĩa, phản ánh nỗ lực huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện chính sách tại địa phương. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo là người dân tộc thiểu số vẫn chiếm 66,01% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh cho thấy nhiệm vụ giảm nghèo bền vững còn nhiều thách thức. Bài học đặt ra là phải kết hợp đầu tư hạ tầng với phát triển sinh kế, nâng cao năng lực sản xuất và bảo đảm người dân có khả năng tự vươn lên sau khi được hỗ trợ.

Trong tiến trình ấy, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Tỉnh Đắk Lắk hiện có 1.069 Người có uy tín thuộc 18 thành phần dân tộc. Với hiểu biết về phong tục, tập quán, quan hệ cộng đồng và ngôn ngữ địa phương, họ có khả năng chuyển tải chính sách theo cách gần gũi, dễ hiểu, đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân đến cấp ủy, chính quyền. Khi xuất hiện mâu thuẫn trong cộng đồng, những Người có uy tín có thể tham gia hòa giải, khuyến khích đối thoại, góp phần ngăn ngừa xung đột từ sớm. Trong phát triển kinh tế, họ có thể vận động người dân thay đổi tập quán sản xuất không còn phù hợp, tham gia mô hình hợp tác và giữ gìn các giá trị văn hóa tốt đẹp.

Đặc biệt, việc phát huy vai trò Người có uy tín không thể chỉ dừng ở biểu dương hoặc giao nhiệm vụ tuyên truyền. Muốn lực lượng này thực sự trở thành cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, cần có cơ chế lựa chọn dân chủ, tiêu chí công nhận phù hợp, chính sách động viên thiết thực, điều kiện tiếp cận thông tin và cơ hội tham gia đối thoại chính sách. Vì vậy, những nội dung mà đoàn cán bộ Lào quan tâm tại hội nghị có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt, đó là làm thế nào để lựa chọn đúng người được cộng đồng tin tưởng, tạo điều kiện để họ hoạt động hiệu quả và bảo đảm tiếng nói của người dân được tiếp nhận trong quá trình hoạch định, thực thi chính sách.

Công tác dân tộc và tôn giáo cũng cần được triển khai trên nền tảng pháp luật, bình đẳng và tôn trọng sự đa dạng. Hiến pháp năm 2013 khẳng định: Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; đồng thời bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người. Những nguyên tắc ấy đòi hỏi chính quyền vừa chủ động thực hiện chính sách phát triển, vừa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cộng đồng, chức sắc, chức việc và tín đồ tôn giáo; kiên trì đối thoại, giải quyết vấn đề từ cơ sở, không để khác biệt về phong tục hay tín ngưỡng trở thành rào cản đối với đoàn kết xã hội.

Phát biểu tại hội nghị, Tiến sĩ Lê Phú Thắng, Hiệu trưởng Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang nhấn mạnh: Ý nghĩa của hoạt động trao đổi thực tiễn trong chương trình bồi dưỡng công tác dân tộc, tôn giáo cho 20 cán bộ Lào do Bộ Dân tộc và Tôn giáo giao nhà trường tổ chức. Thông qua hoạt động này, học viên có thêm điều kiện tìm hiểu chủ trương, chính sách của Việt Nam và kinh nghiệm quản lý tại địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều tôn giáo.

Giá trị của hoạt động trao đổi kinh nghiệm tại tỉnh Đắk Lắk không chỉ nằm ở những kiến thức nghiệp vụ được chia sẻ, đồng thời còn ở khả năng chuyển hóa kinh nghiệm thành phương pháp công tác phù hợp với điều kiện thực tiễn của mỗi quốc gia. Khi những bài học về phát huy vai trò Người có uy tín, tôn trọng bản sắc văn hóa, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và nâng cao đời sống đồng bào được nghiên cứu, vận dụng hiệu quả, hợp tác Việt Nam - Lào sẽ có thêm những điểm tựa cụ thể từ cấp cơ sở. Chính sự gắn kết giữa hợp tác đào tạo cán bộ, trao đổi tri thức và giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng góp phần bồi đắp lòng tin, tăng cường hiểu biết lẫn nhau, làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước. Qua đó, tình đoàn kết Việt Nam - Lào tiếp tục được gìn giữ, phát huy bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và bền vững…/.