Múa xòe là bản sắc văn hóa độc đáo của người TháiNgày Văn hóa các dân tộc Việt Nam được xác lập theo Quyết định số 1668/QĐ-TTg ngày 17/11/2008 của Thủ tướng Chính phủ. Mốc thời gian này gắn với bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946, nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, tương trợ giữa các dân tộc. Từ đó đến nay, ngày 19/4 trở thành sự kiện thường niên trên cả nước, được tổ chức bằng nhiều hoạt động phong phú, từ liên hoan nghệ thuật, trình diễn trang phục, tái hiện lễ hội truyền thống, giới thiệu nghề thủ công, ẩm thực, trò chơi dân gian cho tới các diễn đàn, tọa đàm về bảo tồn văn hóa…
Việt Nam là quốc gia thống nhất của 54 dân tộc. Mỗi dân tộc có một kho tàng riêng về tiếng nói, chữ viết, trang phục, kiến trúc, phong tục, tín ngưỡng, lễ hội và nghệ thuật dân gian. Người Tày có then, đàn tính; người Mông có khèn, chợ phiên vùng cao; người Chăm có lễ hội Ka-tê; người Khmer có lễ hội Ok Om Bok; người Thái có xòe; người Ê-đê, Ba-na, Gia-rai có không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên... Mỗi sắc màu ấy góp lại thành một bức tranh văn hóa Việt Nam vừa phong phú, đa dạng, vừa thống nhất.
Tổ chức Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam hằng năm nhằm khơi dậy trách nhiệm gìn giữ di sản trong cộng đồng. Trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập ngày càng mạnh mẽ, nhiều giá trị truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một. Một số ngôn ngữ dân tộc thiểu số đang dần ít được sử dụng. Nhiều nghề thủ công, làn điệu dân ca, nghi lễ cổ truyền không còn được nhiều người biết đến... Khi lớp nghệ nhân cao tuổi lần lượt đi qua, những giá trị quý báu ấy cũng có thể biến mất nếu không được truyền lại.
Bởi vậy, ngày 19/4 là lời nhắc rằng bảo tồn văn hóa không phải việc riêng của đồng bào dân tộc thiểu số, càng không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa, ngành công tác dân tộc. Đó là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Năm 2026, các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam diễn ra sôi nổi trên khắp cả nước, trong đó điểm nhấn là chuỗi sự kiện từ ngày 17 đến 19/4 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam ở Hà Nội. Hơn 300 nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín và đại diện đồng bào của 34 tỉnh, thành phố tham gia, mang theo sắc màu văn hóa của nhiều vùng miền. Tại đây diễn ra các chương trình trình diễn dân ca, dân vũ, giới thiệu nghề thủ công, ẩm thực, trò chơi dân gian, tái hiện lễ hội truyền thống và không gian sinh hoạt cộng đồng của nhiều dân tộc…
Một hoạt động đáng chú ý là Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc và tuyên dương già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín trong bảo tồn văn hóa, tổ chức ngày 17/4. Đây không chỉ là dịp tôn vinh những “người giữ lửa” ở các bản làng, mà còn là lời khẳng định rằng văn hóa chỉ có thể được gìn giữ khi chính cộng đồng là chủ thể của di sản.
Nhiều địa phương cũng đồng loạt tổ chức tuần văn hóa, hội diễn nghệ thuật quần chúng, triển lãm ảnh, giới thiệu sách, giao lưu học sinh, sinh viên với nghệ nhân dân tộc thiểu số. Không khí ấy cho thấy ngày 19/4 đang dần vượt ra khỏi phạm vi một lễ kỷ niệm, để trở thành một diễn đàn văn hóa rộng lớn, nơi các giá trị truyền thống được kể lại, được trao truyền và được tiếp sức trong đời sống hôm nay.
Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam vì thế không chỉ là ngày hội của riêng đồng bào các dân tộc thiểu số, mà là ngày hội của cả đất nước. Đó là ngày để mỗi người Việt Nam thêm hiểu, thêm yêu và thêm tự hào về sự đa dạng văn hóa của dân tộc mình; là ngày để các dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam hiểu về nhau, gần gũi, quý trọng và hòa hợp nhau hơn, tương hỗ cùng phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, góp phần củng cố, tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Sức sống của nền văn hóa đa dạng và tinh thần đại đoàn kết chính là cội nguồn sức mạnh để Việt Nam phát triển bền vững./.
