Nghị định xác lập cơ chế hỗ trợ đối với chủ thể văn hóa nòng cốtHoàn thiện cơ chế bảo tồn văn hóa
Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là xây dựng bộ tiêu chí thống nhất để nhận diện các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một, cùng hệ thống tiêu chí xác định không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống cần ưu tiên bảo tồn. Trên cơ sở đó, các địa phương sẽ rà soát, thống kê, lập danh mục và định kỳ cập nhật để tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn.
Nghị định cũng lần đầu tiên quy định cơ chế hỗ trợ đối với các chủ thể văn hóa nòng cốt, chủ thể văn hóa kế cận và chủ thể văn hóa tiềm năng. Cách tiếp cận này đặt con người vào vị trí trung tâm của hoạt động bảo tồn, tạo điều kiện để nghệ nhân, người am hiểu văn hóa tiếp tục thực hành, truyền dạy và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, việc xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống trong trường học và khu dân cư được xem là giải pháp quan trọng nhằm bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa trong cộng đồng, đặc biệt đối với thanh thiếu niên.
Gắn bảo tồn với phát triển
Không chỉ dừng ở việc gìn giữ các giá trị truyền thống, Nghị định hướng tới khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Theo đó, các địa phương được khuyến khích phát triển không gian văn hóa truyền thống, sản phẩm văn hóa đặc trưng, làng nghề, câu lạc bộ văn hóa dân gian và các tuyến du lịch văn hóa cộng đồng. Việc xây dựng chuỗi giá trị từ tài nguyên văn hóa sẽ tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đồng thời góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo.
Một điểm đáng chú ý khác là Nghị định dành riêng các quy định về chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo tồn văn hóa. Các địa phương được hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu số, số hóa tư liệu, phát triển nền tảng số đa ngôn ngữ, ứng dụng công nghệ trong giáo dục, truyền thông và quảng bá văn hóa.
Việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ góp phần lưu giữ lâu dài các giá trị văn hóa truyền thống mà còn mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng trong và ngoài nước, tạo động lực để phát triển các sản phẩm văn hóa trên môi trường số.
Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số là một trong 3 nhóm chính sách trọng tâm được nêu trong Nghị địnhKỳ vọng tạo động lực mới
Với những cơ chế, chính sách đồng bộ, Nghị định số 269/2026/NĐ-CP được kỳ vọng tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số.
Nghị định không chỉ góp phần bảo vệ các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một, tạo điều kiện để nghệ nhân và cộng đồng tiếp tục gìn giữ, trao truyền di sản, mà còn thúc đẩy gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, làng nghề, kinh tế sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, cơ chế huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các Chương trình Mục tiêu quốc gia và xã hội hóa sẽ tạo điều kiện để nhiều tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.
Với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, kết hợp bảo tồn với phát triển, Nghị định 269/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững.
