Công tác phòng, chống ma túy được triển khai phù hợp với đặc thù vùng đồng bào DTTS, miền núiMa túy không chỉ là hiểm họa đối với sức khỏe con người mà còn là nguyên nhân làm gia tăng nhiều loại tội phạm, gây mất an ninh trật tự và cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội của nhiều địa phương. Tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng biên giới hay địa bàn có đông đồng bào tôn giáo, công tác phòng, chống ma túy càng đặt ra nhiều yêu cầu mang tính đặc thù do điều kiện địa lý, trình độ dân trí và phong tục tập quán khác nhau.
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy trong tình hình mới, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã có văn bản đề nghị Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố có Ban Dân tộc và Tôn giáo hoặc Phòng Tôn giáo cùng các vụ, đơn vị trực thuộc Bộ triển khai đồng bộ các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026.
Với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”, Tháng hành động được triển khai trong tháng 6, hướng tới mục tiêu huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong cuộc đấu tranh phòng, chống ma túy. Trong đó, lực lượng Công an nhân dân tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các bộ, ngành và chính quyền địa phương để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao.
Theo Bộ Dân tộc và Tôn giáo, việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng phải bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức, lãng phí; đồng thời bám sát điều kiện thực tế của từng địa phương. Đặc biệt, các hoạt động cần hướng mạnh về cơ sở, tạo sự lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng dân cư, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới và những địa bàn có đông đồng bào theo tôn giáo sinh sống.
Một trong những yêu cầu trọng tâm được Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh là tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp phòng, chống ma túy theo phương châm lấy phòng ngừa là nhiệm vụ cơ bản, mang tính chiến lược và lâu dài; đồng thời chủ động phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ phát sinh tội phạm và tệ nạn ma túy.
Cùng với đó, các địa phương cần thực hiện hiệu quả mục tiêu “3 giảm, 3 tăng” trong công tác phòng, chống ma túy. Theo đó, tập trung giảm nguồn cung ma túy, giảm nhu cầu sử dụng ma túy và giảm các tác hại do ma túy gây ra; đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; tăng nguồn lực đầu tư cho công tác phòng, chống ma túy và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, kiểm soát các hoạt động liên quan đến ma túy.
Đối với các địa phương, Bộ Dân tộc và Tôn giáo yêu cầu chủ động tham mưu cho UBND cấp tỉnh xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng vùng miền. Nội dung tuyên truyền cần dễ hiểu, dễ tiếp cận, phù hợp với đặc điểm văn hóa, ngôn ngữ và phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số cũng như đồng bào tôn giáo.
Trong bối cảnh nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa vẫn còn những hạn chế về khả năng tiếp cận thông tin, công tác tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở được xác định là giải pháp quan trọng. Thông qua các cuộc họp thôn, bản, sinh hoạt cộng đồng, hoạt động của các tổ chức đoàn thể hay các cơ sở tôn giáo, những quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy sẽ được truyền tải đến người dân một cách gần gũi và hiệu quả hơn.
Đặc biệt, Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh vai trò của đội ngũ người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng, am hiểu phong tục tập quán địa phương, được người dân tin tưởng và lắng nghe. Vì vậy, việc phát huy vai trò của người có uy tín được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động và phòng ngừa tệ nạn ma túy từ cơ sở.
Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Lâm Đồng tham gia tập huấn về phòng, chống tội phạm ma túy và tệ nạn xã hộiThực tế cho thấy, tại nhiều địa phương, người có uy tín đã trở thành những “cầu nối” quan trọng giữa chính quyền với người dân. Không chỉ tích cực tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, họ còn tham gia vận động người dân nâng cao cảnh giác trước các loại tội phạm, trong đó có tội phạm ma túy; kịp thời phát hiện, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo yêu cầu lấy công tác tuyên truyền, vận động làm trọng tâm, lấy lực lượng người có uy tín làm nòng cốt trong triển khai các hoạt động phòng, chống ma túy tại cơ sở. Đây được xem là giải pháp phù hợp với đặc điểm của vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi tiếng nói của già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc tôn giáo và những người có uy tín luôn có sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, các vụ, đơn vị trực thuộc Bộ cũng được yêu cầu lồng ghép nội dung tuyên truyền phòng, chống ma túy vào các chương trình, hoạt động chuyên môn trong thời gian diễn ra Tháng hành động. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những quy định mới của pháp luật, các thông điệp phòng ngừa ma túy, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy cũng như biểu dương các tập thể, cá nhân điển hình trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy.
Việc tăng cường thông tin, tuyên truyền không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân mà còn tạo sức đề kháng xã hội trước hiểm họa ma túy. Trong bối cảnh các loại ma túy mới liên tục xuất hiện với phương thức ngụy trang tinh vi, sự chủ động của mỗi người dân cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị sẽ là yếu tố quan trọng để xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Thông qua Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động trong cộng đồng, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo đảm cuộc sống bình yên cho Nhân dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng biên giới và địa bàn có đồng bào tôn giáo sinh sống. Đây cũng là nền tảng quan trọng để từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng các xã, phường, đặc khu không ma túy, hướng tới sự phát triển bền vững của mỗi địa phương.