Sơn Lương rộn ràng Lễ hội Mừng cơm mới của đồng bào Mông

Trong tiếng Mông, Lễ hội Mừng cơm mới được gọi là “Mó lề xa”, là phong tục gắn với đời sống sản xuất nông nghiệp và được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Sau mỗi vụ mùa, những hạt gạo mới đầu tiên được các gia đình lựa chọn, nấu thành cơm dâng lên Tổ tiên, trời đất và thần linh, thể hiện lòng biết ơn đã che chở, phù hộ để mùa màng sinh trưởng thuận lợi, đồng thời cầu mong vụ mới mưa thuận, gió hòa, cây trồng tươi tốt, gia đình no ấm.

Tại lễ hội, nghi lễ Mừng cơm mới được tái hiện với các công đoạn chuẩn bị và dâng cúng trang trọng. Chủ nhà thực hiện nghi thức cầu khấn, lần lượt lấy cơm, canh, thức ăn và rượu đặt lên mâm, kính mời Tổ tiên về chứng giám và cùng con cháu thưởng thức những hạt cơm đầu tiên của mùa vụ mới.

Nghi lễ tuy giản dị nhưng chứa đựng những giá trị tinh thần sâu sắc, thể hiện quan niệm của đồng bào Mông về sự gắn bó giữa con người với cội nguồn, cộng đồng và thiên nhiên. Mâm cơm mới vừa là lời tạ ơn sau một mùa lao động, vừa gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, gia đình khỏe mạnh, bản làng ấm no.

Phần lễ mang không khí trang nghiêm thì phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể thao dân gian. Bảy đội văn nghệ đến từ các thôn, bản trên địa bàn xã đã mang đến những tiết mục mang đậm bản sắc các dân tộc như múa khèn, múa ô, trình diễn sáo của dân tộc Mông; múa chuông của dân tộc Dao...

Nhiều hoạt động thể thao, trò chơi dân gian thu hút đông đảo người dân tham gia như chạy trên ruộng bậc thang, kéo co, đẩy gậy. Du khách có dịp trải nghiệm giã bánh giầy, tham quan các gian hàng giới thiệu sản phẩm văn hóa, sản vật và nghề truyền thống của các dân tộc trên địa bàn.

Việc tổ chức Lễ hội Mừng cơm mới không chỉ góp phần bảo tồn phong tục, trang phục, tiếng khèn, điệu múa và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông, mà còn tạo môi trường để các thế hệ gặp gỡ, giao lưu và trao truyền văn hóa.

Từ một nghi lễ gắn với mùa màng, Lễ hội Mừng cơm mới đang được xã Sơn Lương từng bước phát huy thành hoạt động văn hóa cộng đồng, qua đó biến những giá trị truyền thống thành nguồn lực phát triển du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh vùng cao và bản sắc văn hóa các dân tộc đến với du khách./.