Tạo mọi điều kiện để trẻ em vùng dân tộc thiểu số phát triển toàn diện

Ngày 18/6, tại trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang đã tiếp bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam nhằm trao đổi về các nội dung hợp tác liên quan đến phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đặc biệt là công tác chăm sóc, bảo vệ và thúc đẩy quyền trẻ em.

Tham dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo Vụ Hợp tác quốc tế, Văn phòng Bộ, Vụ Chính sách và Vụ Tuyên truyền công tác dân tộc, tôn giáo.

Tại buổi tiếp, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang đánh giá cao những đóng góp thiết thực của UNICEF đối với Việt Nam trong nhiều năm qua, nhất là các chương trình hỗ trợ trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo Bộ trưởng, những kết quả đạt được trong lĩnh vực giáo dục, y tế, dinh dưỡng, nước sạch và bảo vệ trẻ em đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống của hàng triệu trẻ em trên cả nước.

Bộ trưởng cho biết, mặc dù điều kiện sống của đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều cải thiện nhưng vẫn còn không ít khó khăn, trong đó trẻ em là nhóm chịu nhiều thiệt thòi nhất. Vì vậy, việc đầu tư cho trẻ em không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội mà còn là chiến lược phát triển lâu dài nhằm tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của các địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Một trong những vấn đề được Bộ trưởng đặc biệt quan tâm là tình trạng thiếu nước sạch tại nhiều địa bàn miền núi phía Bắc. Theo Bộ trưởng, nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt của người dân rất lớn nhưng điều kiện địa hình núi đá hiểm trở khiến việc xây dựng và vận hành các công trình cấp nước gặp nhiều khó khăn. Đây hiện là một trong những thách thức lớn nhất đối với công tác bảo đảm các dịch vụ thiết yếu cho người dân, nhất là trẻ em.

Bộ trưởng cho biết Chính phủ cùng các bộ, ngành liên quan đang đặt mục tiêu đến năm 2027 cơ bản giải quyết vấn đề nước sạch tại các khu vực vùng cao còn nhiều khó khăn. Để thực hiện mục tiêu này, Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ UNICEF trong việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, tư vấn kỹ thuật và chuyển giao các mô hình, công nghệ phù hợp với điều kiện địa chất đặc thù của vùng núi đá.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nổi bật là việc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, cải thiện điều kiện sinh hoạt của người dân và cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát tại nhiều địa phương.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang phối hợp với các địa phương rà soát, cập nhật dữ liệu thực tế để xây dựng các chính sách sát với nhu cầu của người dân. Trong đó, nguồn lực đầu tư sẽ được tập trung cho những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống như điện lưới, nước sạch, y tế và giáo dục.

Đối với lĩnh vực giáo dục, Bộ trưởng nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú trong việc tạo cơ hội học tập cho học sinh vùng sâu, vùng xa. Hiện nay, cả nước có 248 trường phổ thông dân tộc nội trú đang hoạt động tại các khu vực biên giới và địa bàn đặc biệt khó khăn.

Theo Bộ trưởng, bên cạnh việc nâng cấp cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt cho học sinh, Bộ đang nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách giáo dục đặc thù dành cho con em đồng bào dân tộc thiểu số. Các chính sách này hướng tới mục tiêu bảo đảm sự tiếp cận công bằng với giáo dục chất lượng, đồng thời tạo điều kiện để học sinh phát huy năng lực, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng trong tương lai.

Ngoài giáo dục, vấn đề đất sản xuất cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Bộ trưởng cho rằng việc giải quyết các vướng mắc về pháp lý liên quan đến đất đai sẽ góp phần tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và giảm nghèo lâu dài cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Khẳng định quan điểm phát triển bao trùm của Chính phủ Việt Nam, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là không để ai bị bỏ lại phía sau, đặc biệt là trẻ em ở những khu vực còn nhiều khó khăn. Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với UNICEF và các đối tác phát triển nhằm triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác đã được ký kết.

Bộ trưởng bày tỏ tin tưởng rằng với sự hỗ trợ về kỹ thuật, kinh nghiệm quốc tế và khả năng điều phối nguồn lực của UNICEF, nhiều rào cản về điều kiện tự nhiên, địa hình sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo điều kiện để trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận đầy đủ hơn với các dịch vụ cơ bản và cơ hội phát triển.

Trao đổi tại buổi làm việc, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong việc cải thiện đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, theo bà, vẫn còn những khoảng cách phát triển cần tiếp tục được thu hẹp, đặc biệt là đối với trẻ em.

Dẫn kết quả từ báo cáo phân tích nghèo đa chiều mới nhất, bà Silvia Danailov cho biết tỷ lệ nghèo đa chiều ở nhóm trẻ em dân tộc đa số hiện đã giảm xuống dưới 10%, trong khi tỷ lệ này ở trẻ em dân tộc thiểu số vẫn ở mức khoảng 33%. Điều đó cho thấy trẻ em dân tộc thiểu số vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Theo Trưởng Đại diện UNICEF, nghèo đa chiều không chỉ được đo bằng thu nhập mà còn phản ánh sự thiếu hụt về giáo dục, y tế, điều kiện sống, nước sạch và vệ sinh môi trường. Trong đó, khả năng tiếp cận nước sạch đang là một trong những chỉ số đáng lo ngại nhất khi tại một số khu vực, tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch còn ở mức rất thấp.

Bà cho biết chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường sẽ tiếp tục là một trong những ưu tiên hàng đầu của UNICEF tại Việt Nam trong thời gian tới. UNICEF cam kết hỗ trợ các giải pháp kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nghiên cứu những mô hình tài chính phù hợp để góp phần giải quyết các khó khăn đặc thù tại vùng núi đá.

Bên cạnh đó, bà Silvia Danailov cũng bày tỏ quan ngại trước tình trạng kết hôn sớm ở trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số vẫn còn diễn biến phức tạp. Theo bà, để giải quyết tận gốc vấn đề này cần có cách tiếp cận tổng thể, kết hợp giữa giáo dục, hỗ trợ sinh kế cho gia đình và tăng cường các chính sách bảo trợ xã hội.

Với vai trò đồng chủ trì nhóm các tổ chức phát triển hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, UNICEF sẽ tiếp tục thúc đẩy sự tham gia của các đối tác quốc tế, khu vực tư nhân và các tổ chức phát triển nhằm huy động thêm nguồn lực cho các chương trình hỗ trợ trẻ em và cộng đồng dân tộc thiểu số.

Khẳng định cam kết đồng hành lâu dài cùng Việt Nam, bà Silvia Danailov nhấn mạnh UNICEF sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để giải quyết những thách thức mang tính hệ thống, góp phần bảo đảm mọi trẻ em, bất kể nơi sinh sống hay điều kiện hoàn cảnh, đều có cơ hội phát triển bình đẳng và toàn diện.