Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung: Lấy sự hài lòng của người dân làm căn cứ đánh giá hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia

Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ; đại diện Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; các cơ quan thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh và UBND xã Lai Đồng.

Đã hoàn thành 10 nhóm mục tiêu trong Chương trình MTQG 1719

Theo báo cáo của UBND tỉnh, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phú Thọ có 148 xã, phường, dân số khoảng 4 triệu người, trong đó có hơn 1,05 triệu người dân tộc thiểu số, thuộc 51 thành phần dân tộc; 72 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (52 xã khu vực III; 2.094 thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 745 thôn đặc biệt khó khăn).

Giai đoạn 2021-2025, thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình MTQG 1719), tỉnh đã hoàn thành 10 nhóm mục tiêu, góp phần cải thiện hạ tầng, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sinh hoạt, phát triển sản xuất, giảm nghèo; đời sống vật chất, tinh thần và năng lực sản xuất của người dân không ngừng được nâng lên; bản sắc văn hóa các dân tộc được giữ gìn, phát huy...

Hiện nay, tỉnh đang tiếp tục thực hiện 8 mục tiêu, chỉ tiêu trong Chương trình MTQG 1719. Tuy nhiên tiến độ xử lý nguồn vốn được kéo dài từ các năm trước sang năm 2026 còn chậm. Đến ngày 31/5/2026, trong số hơn 573,78 tỷ đồng đã làm thủ tục chuyển nguồn tại Kho bạc Nhà nước, tỉnh mới giải ngân hơn 46,13 tỷ đồng; hơn 50,55 tỷ đồng phải hoàn trả ngân sách trung ương do không còn nội dung, đối tượng hoặc nhiệm vụ chi.

Đối với Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 (Chương trình MTQG 417), trên cơ sở yêu cầu và các văn bản hướng dẫn của bộ, ngành Trung ương, UBND tỉnh đã giao Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương rà soát, xác định nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu cơ bản và nhu cầu nguồn lực của Chương trình 417; giao Sở Nông nghiệp và Môi trường gửi dự kiến phân bổ vốn đầu tư ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình đến UBND các xã, phường; đăng ký danh mục công trình, dự án để xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn của Chương trình giai đoạn 2026 - 2030. Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các ngành cân đối nguồn vốn đối ứng của tỉnh và của các xã theo Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân tỉnh. Theo tính toán, nhu cầu đầu tư các công trình nước, điện sinh hoạt, ổn định dân cư và hạ tầng thiết yếu, cấp thiết liên quan trực tiếp đến đời sống đồng bào trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030 khoảng 4.848,9 tỷ đồng.

Hiện nay, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên để triển khai thực hiện Chương trình MTQG 417. Các sở, ban, ngành đang phối hợp xây dựng dự thảo Quyết định ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo; UBND các xã, phường đang kiện toàn, thành lập Ban Chỉ đạo cấp xã.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ, để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của địa phương, yếu tố quyết định là đội ngũ cán bộ và nguồn lực thực hiện. Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh tiếp tục rà soát, bố trí, điều động, luân chuyển cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; ưu tiên nguồn lực triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Triển khai Chương trình MTQG 417 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách trong năm 2026

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung ghi nhận những kết quả tỉnh Phú Thọ đã đạt được trong thực hiện Chương trình MTQG 1719; đồng thời đánh giá cao sự chủ động của tỉnh trong triển khai Chương trình MTQG 417.

Chia sẻ với tỉnh về những khó khăn, vướng mắc của địa phương trong quá trình thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, Thứ trưởng đề nghị UBND tỉnh coi việc triển khai Chương trình MTQG 417 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách trong năm 2026.

Thứ trưởng lưu ý tỉnh cần tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn”, xây dựng giải pháp phù hợp để triển khai hiệu quả Hợp phần 2 của Chương trình MTQG 417 theo nguyên tắc: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ thẩm quyền”. Trong tháng 7/2026, tỉnh cần hoàn thiện Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, các kế hoạch và hướng dẫn thuộc thẩm quyền; đồng thời hỗ trợ cấp xã theo phương thức “cầm tay chỉ việc”. Việc tổ chức thực hiện cần bám sát nhu cầu thiết yếu của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng cân đối nguồn lực của địa phương; xây dựng nguyên tắc, tiêu chí phân bổ vốn bảo đảm công khai, minh bạch; đồng thời, quan tâm nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở.

Bên cạnh đó, tỉnh cần phân loại dự án theo khả năng triển khai; phân bổ nguồn lực tập trung, tránh dàn trải; ưu tiên cho 52 xã khu vực III, 745 thôn đặc biệt khó khăn, địa bàn thiếu nước và khu vực có nguy cơ cao về thiên tai, sạt lở. Song song với việc đầu tư các công trình thiết yếu, Phú Thọ cần tăng cường các nhiệm vụ phát triển sản xuất, sinh kế, việc làm, liên kết tiêu thụ sản phẩm và kinh tế cộng đồng.

Tỉnh cần chủ động xử lý ngay các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, “không chờ đợi, không né tránh và không để vốn chậm đến với người dân”; lấy số người thực tế được thụ hưởng, chất lượng công trình, việc làm, thu nhập và sự hài lòng của người dân làm căn cứ đánh giá hiệu quả Chương trình.

Đối với vốn chuyển nguồn, tỉnh cần thống nhất số liệu, xây dựng kế hoạch giải ngân theo tháng, xác định rõ trách nhiệm, phấn đấu giải ngân 100% trước ngày 31/12/2026; siết chặt quản lý sau đầu tư, số hóa dữ liệu và phát huy vai trò giám sát cộng đồng.

* Trước đó, Đoàn công tác đã kiểm tra hồ sơ, khảo sát thực tế tại xã Lai Đồng. Các công trình tràn Khu Xuân 1, duy tu trường học và cấp nước sinh hoạt tập trung cơ bản phát huy hiệu quả; riêng công trình cấp nước đang phục vụ 103 hộ dân. Dự án hỗ trợ nuôi lợn giống cái sinh sản với 6 hộ tham gia được thực hiện công khai, dân chủ.