Thứ trưởng Nông Thị Hà phát biểu kết luận tại buổi làm việc với UBND tỉnh Quảng NgãiNhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch
Theo báo cáo tại buổi làm việc, tỉnh Quảng Ngãi hiện có 96 xã, phường, đặc khu, trong đó, có 65 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tỉnh có trên 540 nghìn người là đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 25,35% dân số toàn tỉnh, với 45 thành phần dân tộc.
Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719), tỉnh Quảng Ngãi đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển với các vùng khác. Giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm bình quân từ 3-4%/năm, vượt kế hoạch đề ra.
Nhiều công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư, hoàn thành và đưa vào sử dụng đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong sinh hoạt, sản xuất. Cụ thể, 121km đường giao thông nông thôn đã được nhựa hóa, bê tông hóa hoặc cứng hóa; 85 công trình nước sinh hoạt tập trung được đầu tư; 100% hộ sử dụng nước sinh hoạt phân tán được hỗ trợ; hoàn thành đưa vào sử dụng 26/28 dự án sắp xếp, ổn định dân cư cho 9.651 hộ dân. Một số dự án đã hỗ trợ đất ở, nhà ở cho các hộ gia đình khó khăn, từng bước hình thành các điểm dân cư đạt tiêu chí nông thôn mới. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, giáo dục đào tạo, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc tiếp tục được quan tâm, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch, tỷ lệ thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng đạt hơn 96%...
Thực hiện Hợp phần 2 Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ 2026-2030 (Chương trình MTQG 417), UBND tỉnh Quảng Ngãi đã thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình; ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, kế hoạch và hướng dẫn triển khai theo quy định. Đồng thời, chỉ đạo các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao năng lực quản lý, thực hiện các nội dung của Chương trình; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, quản lý đầu tư, quản lý ngân sách và tổ chức triển khai thực hiện các dự án.
Nhu cầu đầu tư phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi rất lớn
Ông Nguyễn Ngọc Sâm - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi phát biểu tại buổi làm việcTheo Kế hoạch của tỉnh, nhu cầu nguồn vốn để thực hiện Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn là hơn 22.700 tỷ đồng. Trong đó, riêng hai năm 2026-2027, tỉnh cần hơn 4.600 tỷ đồng để đầu tư các công trình thiết yếu liên quan đến đời sống, sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số và phục vụ nhu cầu phát triển cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bao gồm: 335 công trình nước sinh hoạt, 52 dự án nước sinh hoạt phân tán, 153 công trình điện sinh hoạt cùng 476 danh mục dự án, công trình đáp ứng các nhu cầu thiết yếu khác của địa phương; hỗ trợ duy trì, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc, hỗ trợ mua thẻ bảo hiểm y tế cho người dân tộc thiểu số nghèo...
Tại buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi và các sở, ngành đã kiến nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo sớm có ý kiến với các bộ, ngành Trung ương ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn triển khai Chương trình MTQG 417, nhất là đối với Hợp phần 2; hướng dẫn thống nhất mô hình điểm hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xây dựng hệ thống quản lý theo dõi trình độ phát triển của đồng bào dân tộc thiểu số; hướng dẫn việc phân định lại xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sau sáp nhập; sớm xây dựng bộ tài liệu bồi dưỡng kiến thức dân tộc giai đoạn 2026 - 2030…
Đặc biệt, tỉnh kiến nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ phát triển vùng dược liệu, với các cơ chế đề xuất như: hỗ trợ 50% kinh phí cho các doanh nghiệp, hợp tác xã dược liệu gieo ươm cây giống dược liệu quý. Sau đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã hỗ trợ lại cho người dân trên địa bàn với giá bán cây giống gieo ươm bằng 50% giá thị trường; đầu tư đường giao thông kết nối vùng trồng dược liệu; hỗ trợ 100% lãi suất vay để người dân đầu tư phát triển dược liệu; hỗ trợ kinh phí tập huấn kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc, chế biến dược liệu, nhằm góp phần nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi từ kinh tế dược liệu.
Xác định đúng đối tượng ưu tiên đầu tư, thụ hưởng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính
Quang cảnh buổi làm việcPhát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nông Thị Hà ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động của tỉnh Quảng Ngãi trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Các sở, ngành tham gia Ban Chỉ đạo và trực tiếp triển khai Chương trình đã nắm vững nội dung, mục tiêu, nhiệm vụ, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình MTQG 417 trong thời gian tới.
Thứ trưởng Nông Thị Hà đề nghị tỉnh Quảng Ngãi tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn của Chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021-2025 được chuyển nguồn sang 2026, bảo đảm hoàn thành trước thời hạn ngày 31/12/2026 theo quy định. Đối với Chương trình MTQG 417, tỉnh cần chuẩn hóa dữ liệu về địa bàn, lập danh mục, xác định mục tiêu đầu tư cho giai đoạn 2026 - 2030. Phải xác định rõ mục tiêu đầu tư thì xây dựng kế hoạch triển khai mới phù hợp, nguồn lực đầu tư mới mang lại hiệu quả cao. Bên cạnh đó, cần xác định đúng đối tượng ưu tiên đầu tư, thụ hưởng sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhất là đối với các mô hình phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng các cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa,… Xây dựng kế hoạch triển khai phải sát thực tế, bảo đảm phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, trọng điểm, đúng đối tượng, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn nhằm phát huy hiệu quả đầu tư.
Chia sẻ với địa phương, nhất là với các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trước những khó khăn như địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, dân cư phân tán… Thứ trưởng Nông Thị Hà đề nghị tỉnh Quảng Ngãi thành lập các Tổ công tác hỗ trợ các xã; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và điều hành Chương trình; sớm kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh…
Ghi nhận các kiến nghị, đề xuất của tỉnh, Thứ trưởng Nông Thị Hà cho biết, Bộ Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ nghiên cứu, xem xét để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết theo quy định.