Đề xuất công nhận, đưa ra khỏi danh sách và thay thế, bổ sung người có uy tín thuộc thẩm quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu

Dự thảo Nghị định có nhiều điểm mới so với Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 06/3/2018 được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg ngày 23/11/2023 của Thủ tướng Chính phủ, cụ thể:

- Về phạm vi điều chỉnh: Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề xuất chuyển nội dung “chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân là người dân tộc thiểu số” vào Nghị định.

- Về đối tượng áp dụng: Bổ sung đối tượng là các tổ chức, cá nhân là người dân tộc thiểu số thụ hưởng và liên quan trong hoạt động quản lý và thực hiện chính sách đối với người có uy tín, chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh.

- Về nguyên tắc thực hiện: Bổ sung nội dung nguyên tắc “đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch”, “chính sách đúng đối tượng, đúng chế độ, hiệu quả”.

- Về tiêu chí lựa chọn: Điểm quy định mới tại dự thảo là: Cư trú tại địa phương thay cho cư trú hợp pháp tại Việt Nam để tập trung vào các đối tượng sinh sống tại địa bàn lựa chọn người có uy tín. Ưu tiên người dân tộc thiểu số do địa bàn các thôn vùng dân tộc thiểu số và miền núi chủ yếu là các dân tộc thiểu số sinh sống, do ó cần ưu tiên các dân tộc thiểu số để thuận tiện trong giao tiếp, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước tới nhân dân các dân tộc thiểu số. Đồng thời bổ sung tiêu chí "có khả năng tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước" do đây là một nhiệm vụ rất quan trọng đối với người có uy tín. 

- Về đối tượng lựa chọn: Dự thảo Nghị định đã bổ sung, làm rõ một số đối tượng: Bí thư Chi bộ Trưởng ban công tác mặt trận thôn, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự tại cơ sở, nghệ nhân, nông dân, công nhân sản xuất giỏi, thanh niên tiêu biểu. Quy định chức sắc, chức việc trong các tôn giáo hợp pháp theo quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo ở vùng dân tộc thiểu số, bổ sung nhà tu hành. Người có ảnh hưởng và được đồng bào tín nhiệm thay cho “người có điều kiện kinh tế thường giúp đỡ và được đồng bào tín nhiệm”.

- Về điều kiện lựa chọn: Dự thảo Nghị định quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã xem xét, quyết định số lượng người có uy tín do thay đổi chính quyền địa phương 02 cấp từ ngày 01/7/2025.

- Về chính sách hỗ trợ thông tin người có uy tín, Dự thảo Nghị định thay đổi hình thức cấp ấn phẩm báo chí. Theo đó không quy định loại, tờ báo, chỉ quy định chung để địa phương lựa chọn phù hợp với nhu cầu của người có uy tín.

- Về chính sách hỗ trợ vật chất đối với người có uy tín, tại dự thảo Nghị định đã nâng mức thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ người có uy tín ốm đau, khó khăn đột xuất đảm bảo tương đồng với chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân là người dân tộc thiểu số điển hình tiên tiến quy định tại điều 12a, Nghị định số 05/2011/NÐ-CP ngày 14/01/2011 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 127/2024/NÐ-CP ngày 10/10/2024 của Chính phủ về công tác dân tộc và phù hợp với tình hình thực tế hiện nay. Phân công, phân nhiệm rõ giữa cấp tỉnh và Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

- Về chính sách khen thưởng người có uy tín, do thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp nên nhiệm vụ lựa chọn, quyết định hình thức, thời gian tổ chức các hoạt động biểu dương, tôn vinh, khen thưởng người có uy tín tiêu biểu trên địa bàn được giao cho UBND cấp xã.

- Về chính sách tiếp đón, thăm hỏi người có uy tín, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề xuất nâng mức chi tặng quà để tương đồng với mức chi tặng quà tại điều 12a, Nghị định số 05/2011/NÐ-CP ngày 14/01/2011 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 27/2024/NÐ-CP ngày 10/10/2024 của Chính phủ về công tác dân tộc và đáp ứng yêu cầu của tình hình thực tiễn.

Dự thảo Nghị định đề xuất cắt giảm các thủ tục hành chính thực hiện tại cấp huyện trước đây và cắt giảm nội dung xin ý kiến cơ quan côngtác dân tộc cấp tỉnh, cụ thể: Cắt giảm 04 trình tự, thủ tục thực hiện thủ tục hành chính (02 trình tự công nhận người có uy tín, 02 trình tự đưa ra khỏi và thay thế, bổ sung); Cắt giảm 08 thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính.Phân cấp thẩm quyền công nhận, đưa ra khỏi danh sách và thay thế, bổ sung người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số thuộc thẩm quyền thực hiện của Chủtịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (trước đây, thẩm quyền thuộc Chủ tịchUỷ ban nhân dân cấp tỉnh). Nội dung thực hiện chính sách đối với người có uytín được giao rõ cho cấp tỉnh chỉ đạo để phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.