(DTTG) - Tóm tắt: Nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số là bộ phận quan trọng cấu thành bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là nguồn lực đặc thù cho phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bài viết tập trung phân tích giá trị, vai trò, tiềm năng của nghề truyền thống trong cộng đồng các dân tộc thiểu số đối với phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời chỉ ra những hạn chế, thách thức đặt ra trong quá trình bảo tồn và phát huy. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số như một nguồn lực quan trọng cho phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết khám phá khái niệm “ẩm thực xanh” trong phát triển du lịch cộng đồng tại miền núi thành phố Đà Nẵng, nơi các dân tộc thiểu số (Cơ-tu, Co, Xơ-Đăng…) vẫn giữ gìn thực hành truyền thống gắn bó với môi trường rừng núi. Ẩm thực xanh thể hiện qua nguyên liệu sạch (gạo rẫy đỏ, rau rừng, gà đồi, heo bản, cá suối, măng, nấm…), phương thức canh tác không hóa chất, kỹ thuật chế biến thân thiện (cơm lam ống nứa, canh thụt Zirá, thịt gác bếp, rượu tà vạc), và sử dụng vật liệu tự nhiên phân hủy sinh học (lá chuối rừng, ống tre/nứa, vỏ bầu, lá dong) để chứa đựng, gói, bày biện món ăn. Những thực hành này không chỉ bảo tồn tri thức tộc người và cân bằng sinh thái mà còn tạo trải nghiệm độc đáo cho du lịch cộng đồng, góp phần phát triển sinh kế bền vững. Tác giả nhấn mạnh cần tránh thương mại hóa quá mức để giữ nguyên giá trị văn hóa - sinh thái, đồng thời đề xuất bảo tồn giống cây địa phương và vai trò trung tâm của cộng đồng trong phát triển du lịch xanh.
(DTTG) - Chiều tối 20/4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã gặp mặt các đại biểu Quốc hội khóa XVI là người dân tộc thiểu số.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình du nhập, phát triển và những tác động của đạo Tin Lành đối với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, bài viết làm rõ ảnh hưởng của đạo Tin Lành trên các phương diện kinh tế, đạo đức, gia đình và đời sống văn hóa - xã hội. Qua đó, khẳng định các giá trị đạo đức Tin Lành đã góp phần thay đổi nhận thức, hành vi và nếp sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tích cực, phù hợp với quá trình hiện đại hóa và hội nhập xã hội. Đồng thời, bài viết cũng gợi mở một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở khu vực này.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung nghiên cứu về vai trò của thiết chế văn hóa cơ sở đương đại trong đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số; Phân tích kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế này trong giai đoạn tới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài báo tiếp cận văn hóa ẩm thực của các dân tộc thiểu số miền núi thành phố Đà Nẵng từ góc nhìn nhân học biểu tượng, nhằm làm rõ vai trò và ý nghĩa của các biểu tượng ẩm thực trong đời sống xã hội và tâm linh của cộng đồng. Trên cơ sở phân tích các món ăn truyền thống, dụng cụ ẩm thực, thực hành nghi lễ và nghệ thuật trang trí liên quan đến ăn uống của các dân tộc như Cơ-tu, Tà Ôi, Bru-Vân Kiều, Pa Cô, Ca Dong, Cor…, nghiên cứu cho thấy ẩm thực không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh tồn mà còn là một hệ thống ký hiệu văn hóa đa tầng, phản ánh thế giới quan, quan niệm về con người, tự nhiên và xã hội. Trong bối cảnh đương đại, các biểu tượng ẩm thực này tiếp tục được tái hiện và sáng tạo trong hoạt động lễ hội, du lịch cộng đồng và giao lưu văn hóa, qua đó góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, củng cố bản lĩnh văn hóa tộc người và thúc đẩy phát triển bền vững ở khu vực miền núi.
Không gian học thuật |
TS. Phú Văn Hẳn*; ThS. Nguyễn Duy Dũng**; ThS. Võ Thị Thảo Nguyên*** -
16:35, 12/04/2026 (DTTG) - Tóm tắt: Ngôn ngữ dân tộc thiểu số là thành tố quan trọng cấu thành bản sắc văn hóa và là kho lưu giữ tri thức địa phương của các cộng đồng. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa, đô thị hóa và chuyển dịch mạnh mẽ của các không gian giao tiếp, nhiều ngôn ngữ dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ suy giảm và mai một. Bài viết tập trung phân tích các mô hình bảo tồn ngôn ngữ dân tộc thiểu số đã và đang được triển khai, bao gồm mô hình dựa vào cộng đồng, giáo dục song ngữ, ứng dụng công nghệ số và gắn bảo tồn ngôn ngữ với phát triển kinh tế, văn hóa. Trên cơ sở tổng hợp và phân tích các nghiên cứu trong và ngoài nước, bài viết chỉ ra những khoảng trống nghiên cứu, đặc biệt là vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn ngôn ngữ. Qua đó, tác giả nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách tiếp cận nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của công tác bảo tồn ngôn ngữ dân tộc thiểu số trong bối cảnh hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Mặc dù trang phục và lễ hội là hai thành tố văn hóa khác nhau nhưng lại có mối liên hệ mật thiết với nhau. Lễ hội là môi trường để trang phục thể hiện rõ nét các vai trò ở nhiều góc độ khác nhau, còn trang phục góp phần thể hiện màu sắc đặc trưng của lễ hội. Bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống không thể tách rời bảo tồn lễ hội của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.
(DTTG) - Tóm tắt: Giảm nghèo bền vững không chỉ là mục tiêu kinh tế - xã hội mà còn là một nội dung quan trọng trong bảo đảm và thúc đẩy quyền con người, đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Trong bối cảnh “lõi nghèo” của cả nước tập trung chủ yếu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc triển khai đồng thời Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững và Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 đã tạo ra những chuyển biến rõ nét cả về thu nhập, điều kiện sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản cho đồng bào. Từ tiếp cận quyền con người, bài viết phân tích cơ sở lý luận, pháp lý, đánh giá những kết quả nổi bật trong thực tiễn giảm nghèo giai đoạn 2021-2025, đồng thời làm rõ sự phát triển trong tư duy chính sách của Việt Nam từ bảo đảm an sinh xã hội sang phát triển bao trùm, coi người nghèo, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số là chủ thể của phát triển.
Không gian học thuật |
ThS. Nguyễn Văn Giang; TS. Đặng Việt Hùng; ThS. Trần Quốc Hoàn -
18:58, 31/03/2026 (DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), khẳng định đây là nhiệm vụ chiến lược nâng cao dân trí, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm an ninh chính trị. Qua đánh giá thực trạng, bài viết nêu bật các thành tựu chính sách và vai trò chủ thể cộng đồng, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn về ngôn ngữ, nguồn lực và hạ tầng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất tám nhóm giải pháp trọng tâm nhằm đổi mới tư duy, phương pháp và đẩy mạnh chuyển đổi số trong PBGDPL, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS.
(DTTG) - Tóm tắt: Chuyển đổi số ở nông thôn là một nội dung quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, tại nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, quá trình này diễn ra chậm và chưa tạo ra tác động rõ nét. Bài viết phân tích thực trạng, chỉ ra các điểm nghẽn, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích sâu sắc tính ưu việt và nhất quán trong chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với vấn đề dân tộc, coi đây là vấn đề chiến lược, xuyên suốt và mang ý nghĩa sống còn trong sự nghiệp cách mạng. Từ nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn lịch sử, chính sách dân tộc Việt Nam luôn khẳng định rõ nguyên tắc “bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển”, thể hiện rõ bản chất nhân văn, tiến bộ và linh hoạt của một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Qua đó, nêu bật các giá trị cốt lõi tạo nên sự nhất quán trong chính sách dân tộc, đồng thời làm rõ những thành tựu thực tiễn nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, bài báo cũng chỉ ra các thách thức hiện nay và đề xuất định hướng trong thời kỳ mới, nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao nội lực cộng đồng và đảm bảo phát triển bền vững, hài hòa trong một Việt Nam thống nhất - đa dạng.
(DTTG) - Tóm tắt: Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc, được ban hành năm 2003, là văn kiện có ý nghĩa chiến lược, thể hiện tầm nhìn nhất quán và tư tưởng nhân văn sâu sắc của Đảng ta trong việc phát huy khối đại đoàn kết các dân tộc và bảo đảm phát triển toàn diện, bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết nhận diện các dạng nguồn lực: nhân lực, văn hóa - tri thức bản địa, tài nguyên - môi trường, vật chất, chính trị - xã hội để thấy nguồn lực dân tộc thiểu số đã, đang và có tiềm năng lớn, cần tiếp tục được khai thác hợp lý nhằm đem lại lợi ích kép, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nhanh và bền vững, vừa hòa nhịp vào các mục tiêu phát triển của đất nước
Việt Nam là quốc gia đa dạng về tôn giáo, và tôn giáo trong vùng dân tộc thiểu số cũng rất đa dạng. Bài viết này tập trung làm rõ về tôn giáo trong những cộng đồng dân tộc mang tính điển hình. Đó là người Mông theo Công giáo và đạo Tin Lành, các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên theo Công giáo và Tin Lành, người Khmer ở Tây Nam Bộ theo Phật giáo Nam tông, người Chăm ở Nam Trung Bộ và Nam Bộ theo đạo Bàlamôn, Hồi giáo.