Từ những nguyên liệu quen thuộc như gạo nếp, mạch nha, lạc, vừng và gừng, bánh cáy từ lâu đã trở thành một phần trong đời sống văn hóa, ẩm thực của vùng đất Thái Bình. Tuy nhiên, trước sự thay đổi của thị trường và thói quen tiêu dùng, món bánh truyền thống này cũng đứng trước yêu cầu điều chỉnh về hương vị, hình thức và phương thức tiếp cận khách hàng.
Từ thực tế đó, nhóm sinh viên Trường Đại học FPT tại Hà Nội gồm bao gồm: Phan Hoàn, Phương Anh, Thuỳ Dương, Minh Tùng, Trung Hiếu đã xây dựng dự án Ngự Vị với định hướng ứng dụng công nghệ số trong phát triển bánh cáy. Dự án tập trung vào việc cải tiến sản phẩm, thử nghiệm công nghệ Internet vạn vật trong một số công đoạn sản xuất, thiết kế lại bao bì và xây dựng hệ thống cung cấp thông tin trên các nền tảng số.
Nhóm dự án Ngự VịQua quá trình khảo sát và thử nghiệm với người tiêu dùng, nhóm nhận thấy nhiều khách hàng vẫn quan tâm đến bánh cáy nhưng mong muốn sản phẩm có độ ngọt vừa phải hơn, bao bì dễ sử dụng và thông tin về nguồn gốc, nguyên liệu được trình bày rõ ràng. Từ kết quả này, công thức bánh được điều chỉnh theo hướng giảm độ ngọt nhưng vẫn duy trì những nguyên liệu đặc trưng như gạo nếp quýt hoa vàng, mạch nha, lạc và vừng. Đây không phải sự thay đổi hoàn toàn cách làm bánh truyền thống, mà là quá trình thử nghiệm để sản phẩm phù hợp hơn với khẩu vị của một bộ phận người tiêu dùng hiện nay.
Một nội dung khác được nhóm nghiên cứu là ứng dụng công nghệ Internet vạn vật vào quá trình làm “con cáy” – một thành phần quan trọng tạo nên đặc trưng của bánh cáy. Tại một số công đoạn, cảm biến được sử dụng để ghi nhận nhiệt độ, độ ẩm, điểm sương và thời gian. Các thông số này giúp người sản xuất theo dõi điều kiện môi trường, so sánh giữa các mẻ sản phẩm và phát hiện những thay đổi có thể ảnh hưởng đến chất lượng nguyên liệu.
Dữ liệu từ cảm biến hiện chủ yếu đóng vai trò tham khảo, hỗ trợ người sản xuất kiểm soát một số điều kiện có thể đo lường. Để đánh giá đầy đủ hiệu quả của giải pháp, nhóm vẫn cần tiếp tục thử nghiệm trên nhiều mẻ bánh và trong thời gian dài hơn.
Bên cạnh hoạt động sản xuất, dự án tổ chức hành trình trải nghiệm mang tên “Ngự Khách Vi Hành”, đưa người trẻ đến Làng Nguyễn để tìm hiểu quy trình làm bánh cáy thủ công, trực tiếp tham gia một số công đoạn và khám phá các địa điểm văn hóa, lịch sử tại địa phương.
Hoạt động Ngự Khách Vi Hành đưa người trẻ trải nghiệm làng nghề bánh Cáy tại Hưng YênThông qua chuyến đi, bánh cáy không chỉ được giới thiệu như một sản phẩm ẩm thực mà còn được đặt trong không gian văn hóa đã hình thành nên món bánh. Người tham gia có cơ hội gặp gỡ người làm nghề, tìm hiểu nguyên liệu và quan sát cách những kinh nghiệm thủ công được duy trì qua nhiều thế hệ.
Dự án cũng triển khai hoạt động “Dâng Vị Tri Ân”, phối hợp với UBND xã Đông Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên trao tặng các suất quà tới người có công nhân dịp ngày 27/7. Hoạt động được thực hiện với mong muốn kết nối quá trình phát triển sản phẩm địa phương với những giá trị cộng đồng.
Hoạt động Dâng Vị Tri Ân trao tặng phần quà dành cho người có công kỷ niệm ngày Thương binh Liệt sĩ 27/07Dù mới ở giai đoạn đầu, Ngự Vị cho thấy công nghệ số có thể được sử dụng như một công cụ hỗ trợ sản phẩm truyền thống thích ứng với nhu cầu hiện đại. Với lợi thế của thế hệ trẻ trong việc sử dụng công nghệ và các nền tảng truyền thông mới, nhóm sinh viên đang thử nghiệm một cách kể khác về bánh cáy: không tách sản phẩm khỏi nguồn gốc văn hóa, nhưng cũng không giới hạn món bánh trong những phương thức giới thiệu và kinh doanh quen thuộc. Qua dự án, giá trị truyền thống được tiếp cận không chỉ bằng việc nhắc lại câu chuyện quá khứ, mà còn thông qua những trải nghiệm trực tiếp, dữ liệu sản xuất và các phương tiện số phù hợp với đời sống hiện nay.