Thương mại điện tử mở lối cho nông sản Lai Châu

Lai Châu hiện có 295 sản phẩm được công nhận OCOP. Chè, mật ong, miến dong, gạo Séng Cù, thịt trâu, thịt lợn sấy, đông trùng hạ thảo, sâm Lai Châu... đang được các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất đưa lên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Cùng với đó là sự thay đổi về hình ảnh, bao bì, thông tin sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và phương thức giao hàng.

Giám đốc Sở Công thương tỉnh Lai Châu Vương Thế Mẫn cho biết, đưa sản phẩm lên mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử giúp mở rộng khả năng quảng bá, tiêu thụ hàng hóa, đồng thời tạo động lực để các chủ thể cải tiến sản phẩm và tìm kiếm thị trường mới. Sở Công thương đã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng số, livestream, chụp ảnh sản phẩm, xây dựng thương hiệu trên môi trường số; hướng dẫn hoàn thiện bao bì, mã QR truy xuất nguồn gốc và kết nối với các đơn vị vận chuyển.

Tại phường Đoàn Kết, cơ sở nuôi trồng và chế biến Đông trùng hạ thảo Huy Cương đã đưa sản phẩm Đông trùng hạ thảo lên các kênh bán hàng như fanpage, website và gian hàng trên các sàn thương mại điện tử. Riêng gian hàng TikTok có hơn 50 sản phẩm, thu hút hàng chục nghìn người theo dõi. Mỗi tháng, cơ sở có gần 1.000 đơn hàng, doanh thu khoảng 600-700 triệu đồng, tăng khoảng 50% so với năm 2024 và tạo việc làm ổn định cho 50 lao động. Những con số này cho thấy môi trường số đang tạo ra một thị trường khác cho sản phẩm vùng cao. Nếu trước đây khách hàng chủ yếu biết đến sản phẩm thông qua hội chợ, cửa hàng hoặc người quen giới thiệu, thì nay một video ngắn hay một phiên livestream có thể đưa sản phẩm đến người tiêu dùng ở cách xa hàng trăm kilômét. Việc mua bán cũng diễn ra nhanh hơn, phản hồi của khách hàng đến trực tiếp hơn.

Tại xã Than Uyên, những sản phẩm như gạo Séng Cù, gạo tẻ tròn, thịt trâu, thịt lợn sấy, nho Hạ Đen, rượu nếp men lá Mường Hoa... đã được phát triển thành sản phẩm OCOP. Địa phương hiện có 23 sản phẩm, trong đó 20 sản phẩm đạt 3 sao và 3 sản phẩm đạt 4 sao. Cùng với xúc tiến thương mại trực tiếp, các chủ thể được hỗ trợ xây dựng website, đăng ký nhãn hiệu, hoàn thiện bao bì và truy xuất nguồn gốc, từng bước mở rộng kênh bán hàng trên môi trường số.

Sự thay đổi ấy cũng thể hiện qua cách Lai Châu tổ chức xúc tiến thương mại. Thay vì chỉ trưng bày sản phẩm tại các hội chợ, địa phương đã kết hợp quảng bá trực tiếp với livestream, kết nối các chủ thể với sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp bưu chính, logistics và lực lượng KOL, KOC.

Với những sản phẩm có giá trị cao như sâm Lai Châu, yêu cầu về thị trường và niềm tin của người tiêu dùng càng rõ. Sâm Lai Châu hiện là sản phẩm OCOP 4 sao, được phát triển tại nhiều vùng nguyên liệu, trong đó có vùng trồng của Hợp tác xã nông nghiệp Thu Ka tại bản Thu Lũm, xã Thu Lũm. Sâm được trồng dưới tán rừng, gắn với bảo vệ rừng và tạo sinh kế cho người dân. Ở sản phẩm này, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa đặc biệt. Người mua trên môi trường số không thể trực tiếp đến vùng trồng để kiểm chứng sản phẩm, vì vậy thông tin về nguồn gốc, quá trình sản xuất và nhận diện hàng hóa phải được thể hiện rõ ràng. Hợp tác xã Thu Ka phát triển các sản phẩm như sâm củ, sâm ngâm mật ong, chè lá sâm, đồng thời đưa sản phẩm tới các đại lý, showroom tại Hà Nội và các kênh thương mại điện tử.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển sâm Lai Châu được tỉnh xác định tại Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 19/5/2024 về phát triển sâm Lai Châu giai đoạn 2024-2030, định hướng đến năm 2035. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 sản lượng sâm đạt khoảng 30 tấn/năm, bảo đảm nguồn gốc xuất xứ và đạt tiêu chuẩn GACP-WHO hoặc tương đương, từng bước xây dựng thương hiệu có giá trị cao.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lai Châu Nguyễn Thành Đồng cho biết, không gian số mở thêm cơ hội để sản phẩm OCOP tiếp cận người tiêu dùng khi thói quen tìm kiếm thông tin và mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến. Vì vậy, các chủ thể cần tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực quảng bá, bán hàng và ứng dụng công nghệ. Mục tiêu của Lai Châu trong giai đoạn 2026-2030 là duy trì, phát triển hơn 300 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó ít nhất 50 sản phẩm đạt 4 sao; 80% chủ thể OCOP sử dụng các kênh bán hàng hiện đại và 100% sản phẩm được áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Những con số ấy cho thấy chuyển đổi số đang được đặt trong một quá trình rộng hơn, thay đổi cách sản phẩm OCOP đi từ nơi sản xuất đến thị trường. Với Lai Châu, công nghệ không thể thay thế chất lượng sản phẩm, nhưng có thể mở thêm cánh cửa để hàng hóa vùng cao được biết đến, được lựa chọn và đi xa hơn. Quan trọng hơn, khi đã bước vào không gian số, người sản xuất cũng phải làm quen với một thị trường đòi hỏi sản phẩm rõ nguồn gốc, thông tin minh bạch, hình ảnh chuyên nghiệp và khả năng đáp ứng ổn định. Đó chính là những thay đổi đang tạo nền tảng để OCOP Lai Châu phát triển bền vững hơn trong thị trường số hóa.