Già làng, người có uy tín phát huy vai trò cầu nối, tuyên truyền, vận động và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào đến cấp ủy, chính quyền địa phươngTại thôn Đạ K’Nàng, xã Đam Rông 1, nơi gần 70% dân số là đồng bào DTTS, công nghệ số đang dần trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt cộng đồng.
Ông Kơ Sá Ha Tuy, Trưởng thôn Đạ K’Nàng, xã Đam Rông 1, tỉnh Lâm Đồng chia sẻ: Với những người ở độ tuổi trung niên, việc làm quen với công nghệ không phải lúc nào cũng dễ dàng. Tuy nhiên, xuất phát từ yêu cầu công việc, ông chủ động học cách sử dụng điện thoại thông minh, khai thác các ứng dụng để phục vụ việc thông tin, điều hành ở cơ sở.
Nhóm Zalo của thôn hiện là một trong những kênh giúp thông tin từ chính quyền đến người dân nhanh hơn. Những thông báo cần thiết được chuyển tải kịp thời; ngược lại, khi phát sinh vấn đề trong khu dân cư, người dân có thể phản ánh trực tiếp với trưởng thôn qua điện thoại. Cách làm này giúp việc trao đổi thông tin thuận tiện hơn, nhất là trong điều kiện địa bàn rộng, người dân sinh sống phân tán.
Tuy nhiên, công nghệ không thay thế hoàn toàn những cuộc gặp gỡ trực tiếp. Tại Đam Rông 4, chính quyền địa phương duy trì các buổi đối thoại với người dân ở từng thôn. Những vấn đề liên quan đến đời sống, sản xuất và các nhu cầu chính đáng của người dân được trao đổi ngay tại cơ sở. Qua đó, chính quyền có thêm thông tin để lựa chọn giải pháp, huy động nguồn lực và xử lý những vấn đề phát sinh.
Sự kết hợp giữa đối thoại trực tiếp và các kênh thông tin số đang tạo nên phương thức tương tác linh hoạt hơn. Người dân là đối tượng tiếp nhận thông tin và từng bước trở thành chủ thể tham gia phản ánh, góp ý và giám sát các hoạt động ở địa phương.
Cán bộ hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận các tiện ích và thông tin trên môi trường sốTheo bà Nguyễn Thị Thu Hường, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng cho biết: Thời gian qua, công tác dân tộc và việc thực hiện chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực. Các chương trình, chính sách dành cho vùng đồng bào DTTS được triển khai đồng bộ, góp phần cải thiện đời sống và tạo điều kiện để người dân tham gia ngày càng chủ động hơn vào các hoạt động của cộng đồng.
Trong quá trình đó, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, già làng, trưởng thôn, người có uy tín tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tuyên truyền, vận động và kết nối đồng bào. Đây cũng là những lực lượng có khả năng hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính thống, nhất là ở những địa bàn còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi số ở vùng đồng bào DTTS vẫn đứng trước không ít thách thức. Một bộ phận người dân còn hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ, trình độ tiếp cận khoa học - kỹ thuật; vấn đề ngôn ngữ cũng có thể trở thành rào cản trong tiếp nhận thông tin. Vì vậy, nếu chỉ đưa công nghệ về cơ sở mà thiếu hướng dẫn, hỗ trợ và nâng cao năng lực cho người dân thì hiệu quả sẽ khó bền vững.
Phụ nữ DTTS cùng chia sẻ, trao đổi thông tin trên điện thoại thông minh, góp phần đưa công nghệ số đến gần hơn với đời sống cộng đồng“Để quyền làm chủ của người dân được phát huy thực chất, cần tiếp tục nâng cao kiến thức, kỹ năng và năng lực của đồng bào. Trọng tâm là ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường và tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho người dân tại chỗ”, bà Nguyễn Thị Thu Hường nhấn mạnh.
Chuyển đổi số, vì thế, không chỉ là câu chuyện về thiết bị hay nền tảng công nghệ. Ở vùng đồng bào DTTS, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, tạo thêm kênh tương tác và để tiếng nói của người dân đến gần hơn với chính quyền. Khi người dân được biết, được bàn, được góp ý và được phản hồi, công nghệ số sẽ thực sự trở thành công cụ phục vụ cộng đồng, góp phần củng cố đồng thuận và tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc./.