Những mô hình kinh tế hiệu quả ở Púng Bánh

Sự thay đổi diện mạo kinh tế này được bắt đầu từ những "đột phá" mang tính điển hình của các mô hình kinh tế hộ gia đình. Tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khi giải phóng được tâm lý e ngại đổi mới và chủ động tiếp cận nguồn vốn, khoa học kỹ thuật, họ sẽ trở thành nhân tố trực tiếp làm thay đổi bản làng.

Minh chứng rõ nét nhất cho phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi là mô hình nuôi dúi của gia đình anh Quàng Văn Khánh tại bản Khá Nghịu. Năm 2021, sau khi học tập mô hình từ một số nông dân ở xã Sốp Cộp, anh Khánh đã mạnh dạn vay 200 triệu đồng từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam để đầu tư xây dựng chuồng trại quy mô 100m². Nhận thấy thị trường đang hiếm con giống trong khi nhu cầu người nuôi tăng cao, anh đã nhanh nhạy chuyển hướng sang nuôi dúi sinh sản và dúi giống. Kết quả là trong năm 2025, anh đã xuất bán hơn 100 đôi dúi giống với giá từ 800.000 đến 1.000.000 đồng/đôi, cùng hơn 200 con dúi thương phẩm, thu về khoản lãi ròng gần 200 triệu đồng. Không dừng lại ở đó, tư duy kinh tế của người nông dân vùng cao này tiếp tục được nâng tầm khi anh mở rộng sang lĩnh vực dịch vụ, khai trương quán ăn chế biến các món đặc sản từ dúi, qua đó tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 6-7 triệu đồng/người/tháng.

Sức lan tỏa từ những mô hình  kinh tế mới không chỉ dừng lại ở bản Khá Nghịu mà đã tạo thành hiệu ứng đồng loạt, thúc đẩy các hộ gia đình ở xã Púng Bánh phát triển kinh tế bằng nhiều hình thức, cách làm sáng tạo khác nhau để vươn lên thoát nghèo và làm giàu trên chính mảnh đất quê hương. Điển hình như tại bản Kéo Hin, chị Quàng Thị Ánh Tuyết đã biết chuyển hóa bản sắc văn hóa tộc thành giá trị sinh kế thông qua việc mở cơ sở sản xuất thêu khăn Piêu. Nhờ chủ động tìm kiếm thị trường và xuất bán sản phẩm sang các tỉnh lân cận như Lai Châu, Lào Cai, Điện Biên… mô hình này đã mang lại cho gia đình chị nguồn thu nhập trên 250 triệu đồng mỗi năm.

Bên cạnh đó, mô hình kinh doanh nông - lâm kết hợp của gia đình anh Phàng A Sếnh tại bản Sam Kha với quy mô nuôi hơn 20 con dê, 25 con lợn sinh sản kết hợp trồng 1 ha xoài, mang lại nguồn thu từ 90-100 triệu đồng/năm; hay hộ ông Vì Văn Kim tại bản Dồm đã tập trung thâm canh hơn 2ha cà phê, đưa sản lượng năm 2025 đạt 28 tấn quả tươi, thu về gần 600 triệu đồng.

Ông Vì Văn Định, Phó Chủ tịch UBND xã Púng Bánh cho biết, có được kết quả này là nhờ sự vào cuộc kiến tạo sát sao của hệ thống chính trị địa phương, xã chủ động chỉ đạo các phòng chuyên môn và các tổ chức đoàn thể tăng cường tuyên truyền, vận động, làm thay đổi sâu sắc tư duy làm kinh tế của Nhân dân; đồng thời khuyến khích các hộ gia đình ứng dụng cơ chế thị trường và cơ giới hóa vào sản xuất.

Phát huy những kết quả mang tính bản lề đã đạt được, trong thời gian tới, xã Púng Bánh xác định sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ phát triển kinh tế thông qua việc phát huy vai trò của các hội, đoàn thể trong việc liên kết với các ngân hàng, hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tiếp tục đẩy mạnh phát triển các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp với lợi thế của địa phương theo hướng sản xuất hàng hóa mang tính liên kết chuỗi bền vững.

Song song với đó, địa phương tích cực đề xuất với cấp trên để có thêm các chính sách đặc thù hỗ trợ về vốn, cây giống, con giống và chuyển giao kỹ thuật công nghệ cao. Đây chính là những giải pháp căn cơ, dài hạn giúp nông dân vùng biên giới Púng Bánh không chỉ xóa đói, giảm nghèo bền vững mà còn tự tin làm giàu, khẳng định nội lực mạnh mẽ của đồng bào các dân tộc thiểu số trên con đường hội nhập và phát triển.