Bia mộ nhà thơ nổi tiếng Tản Đà (tên thật là Nguyễn Khắc Hiếu) tại Làng Khê Thượng (nay thuộc xã Bất Bạt, TP. Hà Nội)Nhắc đến Khê Thượng là nhắc đến Tản Đà - tên thật của ông là Nguyễn Khắc Hiếu, người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử văn học nước nhà. Ông được xem là “gạch nối” giữa văn học trung đại và hiện đại, với phong cách phóng khoáng, giàu cảm xúc và mang đậm cá tính riêng. Những vần thơ của ông, như chính dòng sông Đà chảy qua quê hương, vừa dữ dội vừa trữ tình, vừa bay bổng vừa sâu lắng…
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Khê Thượng (nay thuộc xã Bất Bạt, TP. Hà Nội), Tản Đà đã sớm thấm đẫm hồn quê, thiên nhiên và văn hóa dân gian. Chính vùng đất này đã nuôi dưỡng tâm hồn thi sĩ, trở thành nguồn cảm hứng bất tận trong sáng tác của ông. Những hình ảnh núi Tản, sông Đà không chỉ là địa danh mà còn trở thành biểu tượng trong thi ca, gắn liền với tên tuổi của ông.
Khu tưởng niệm nhà thơ nổi tiếng Tản Đà được xây dựng khang trang tại Làng Khê Thượng (nay thuộc xã Bất Bạt, TP. Hà Nội)Ngày nay, tại Khê Thượng vẫn còn lưu giữ nhà lưu niệm Tản Đà, nơi tái hiện phần nào cuộc đời và sự nghiệp của thi sĩ. Đây không chỉ là địa chỉ văn hóa ý nghĩa mà còn là điểm đến của nhiều người yêu văn chương, mong muốn tìm hiểu về một con người tài hoa, phóng khoáng.
Không chỉ nổi tiếng là quê hương của Tản Đà, Khê Thượng còn được biết đến là vùng đất có truyền thống hiếu học. Trải qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây luôn coi trọng việc học, xem đó là con đường để phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Trong các dòng họ, nhiều gia đình vẫn gìn giữ nề nếp học hành, truyền dạy con cháu tinh thần vượt khó vươn lên.
Sự kết hợp giữa truyền thống văn hóa và tinh thần hiếu học đã tạo nên một Khê Thượng giàu bản sắc. Từ những mái nhà đơn sơ đến những con đường làng yên bình, đâu đâu cũng thấp thoáng hình ảnh của một vùng quê trầm mặc nhưng đầy sức sống.
PGS.TS. Nguyễn Quốc Sửu (nhà nghiên cứu về văn học), Phó Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho chia sẻ: “Khê Thượng không chỉ là quê hương của Tản Đà mà còn là một không gian văn hóa đặc biệt. Giá trị của vùng đất này nằm ở sự kết hợp giữa di sản văn học và truyền thống hiếu học. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị ấy có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ…”.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc gìn giữ những di sản văn hóa như Khê Thượng càng trở nên cấp thiết. Không chỉ là bảo tồn các di tích vật thể như nhà lưu niệm, đình, chùa (chùa Khánh Vân) mà còn là bảo tồn những giá trị phi vật thể như tinh thần hiếu học, tình yêu văn chương và niềm tự hào quê hương.
Chính quyền địa phương và người dân Khê Thượng đã và đang có nhiều nỗ lực trong việc giữ gìn những giá trị này. Các hoạt động như tổ chức lễ tưởng niệm Tản Đà, giáo dục truyền thống trong trường học, hay phát triển du lịch văn hóa gắn với di sản đang từng bước được triển khai.
Ông Nguyễn Văn Hợi (71 tuổi), một người dân tại Làng Khê Thượng, chia sẻ: “Chúng tôi rất tự hào vì quê hương là nơi sinh ra thi sĩ, nhà thơ, danh nhân văn hóa nổi tiếngTản Đà (Nguyễn Khắc Hiếu). Người dân ở đây luôn ý thức giữ gìn truyền thống, dạy con cháu học hành, sống có đạo đức, nhiều gia đình các cháu đều học hành đỗ đạt cao (thạc sĩ, tiến sỹ), nhiều cháu con tu nghiệp ở nước ngoài, làm ở các cơ quan của nhà nước, ví dụ như gia đình ông Phùng Hiền Lương, nguyên Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Ba Vì (cũ)… Mong rằng thời gian tới, quê hương sẽ được quan tâm hơn để phát triển du lịch, để nhiều người biết đến Khê Thượng…”.
Có thể thấy, Khê Thượng không chỉ là một địa danh mà còn là biểu tượng của một vùng đất giàu truyền thống. Nơi đây hội tụ những giá trị văn hóa, lịch sử và con người - những yếu tố làm nên bản sắc riêng biệt.
Đồng chí Đỗ Quang Trung, Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch HĐND xã Bất Bạt, Thành phố Hà Nội dự lễ cắt băng khánh thành Khánh Vân tự tại làng Khê ThượngTrong dòng chảy phát triển của xã hội, việc bảo tồn và phát huy giá trị của quê hương Tản Đà không chỉ là trách nhiệm của địa phương mà còn là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Khi những giá trị ấy được gìn giữ và lan tỏa, Khê Thượng sẽ không chỉ là nơi “địa linh nhân kiệt” của quá khứ, mà còn là điểm sáng văn hóa trong hiện tại và tương lai.
Giữa nhịp sống hiện đại, Khê Thượng (xã Bất Bạt, TP. Hà Nội) vẫn giữ cho mình nét bình yên, mộc mạc. Và chính từ mảnh đất ấy, những giá trị văn hóa, tinh thần hiếu học vẫn tiếp tục được nuôi dưỡng, lan tỏa như dòng sông Đà vẫn ngày đêm chảy, mang theo hồn cốt của một vùng quê giàu truyền thống…/.
