Theo Quyết định, sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP bao gồm 06 nhóm sản phẩm: thực phẩm; đồ uống; dược liệu và sản phẩm từ dược liệu; hàng thủ công mỹ nghệ; sinh vật cảnh; dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch. Danh mục phân loại sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định này.
Theo Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg, sản phẩm OCOP được xác định là sản phẩm đặc sản, đặc sắc, có nguồn gốc và mang đặc trưng của địa phương, gắn với giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội, hướng tới phát triển xanh, bền vữngTổ chức, cá nhân tham gia đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP (chủ thể OCOP) bao gồm: hợp tác xã; tổ hợp tác; doanh nghiệp nhỏ và vừa; trang trại, hộ sản xuất, hộ gia đình có đăng ký kinh doanh. Đối với nhóm sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch bao gồm thêm: hội, hiệp hội, trung tâm điều hành hoặc tổ chức tương đương.
Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được quy định tại Điều 3, Chương II, gồm 03 phần:
Phần A: Các tiêu chí đánh giá về sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (40 điểm), gồm tổ chức sản xuất, phát triển sản phẩm, sức mạnh cộng đồng.
Phần B: Các tiêu chí đánh giá về khả năng tiếp thị (25 điểm), gồm tiếp thị, câu chuyện sản phẩm.
Phần C: Các tiêu chí đánh giá về chất lượng sản phẩm (35 điểm), gồm chỉ tiêu cảm quan, dinh dưỡng, tính độc đáo của sản phẩm, công bố chất lượng sản phẩm, đảm bảo chất lượng sản phẩm, hướng dẫn sử dụng, cơ hội trị trường toàn cầu.
Tiêu chí đánh giá từng nhóm, phân nhóm sản phẩm tại Phụ lục II ban hành kèm theo Quyết định này.
Theo quy định mới, sản phẩm OCOP được phân thành 5 hạng trên thang điểm 100. Sản phẩm đạt từ 90 đến 100 điểm được xếp hạng 5 sao cấp quốc gia; từ 70 đến dưới 90 điểm được xếp hạng 4 sao cấp tỉnh; từ 50 đến dưới 70 điểm được xếp hạng 3 sao cấp tỉnh; từ 30 đến dưới 50 điểm được xếp hạng 2 sao; dưới 30 điểm được xếp hạng 1 sao.
Quyết định nêu rõ phân hạng sản phẩm OCOP căn cứ vào kết quả đánh giá sản phẩm theo Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Tổng điểm đánh giá cho mỗi sản phẩm tối đa là 100 điểm và được phân thành 05 hạng:
Hạng 5 sao (cấp quốc gia): Tổng điểm trung bình đạt từ 90 đến 100 điểm, là sản phẩm đặc trưng, có thương hiệu, đạt tiêu chuẩn chất lượng cao và hội tụ điều kiện để xuất khẩu.
Hạng 4 sao (cấp tỉnh): Tổng điểm trung bình đạt từ 70 đến dưới 90 điểm, là sản phẩm đặc trưng, từng bước có thương hiệu, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tiếp cận thị trường tốt, có tiềm năng nâng cấp lên hạng 5 sao.
Hạng 3 sao (cấp tỉnh): Tổng điểm trung bình đạt từ 50 đến dưới 70 điểm, là sản phẩm có đặc thù, có sự ổn định về chất lượng, được quản lý và thương mại ổn định, có thể nâng cấp lên hạng 4 sao.
Giấy chứng nhận sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên có giá trị trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày ban hành. Khi hết thời hạn, chủ thể phải thực hiện quy trình đánh giá lại để được tiếp tục công nhận.
Hạng 2 sao: Tổng điểm trung bình đạt từ 30 đến dưới 50 điểm, là sản phẩm bước đầu hình thành chất lượng, có thể tiếp tục nâng cấp để nâng lên hạng 3 sao.
Sản phẩm 1 sao và 2 sao không ban hành quyết định công nhận và không cấp giấy chứng nhận. UBND cấp tỉnh tổ chức đánh giá, quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm đạt 3 sao, 4 sao. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức đánh giá, quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm đạt 5 sao.
Hạng 1 sao: Tổng điểm trung bình đạt dưới 30 điểm, là sản phẩm sơ khai, chưa được thương mại, có thể nâng cấp lên hạng 2 sao.
Công tác đánh giá, phân hạng và công nhận sản phẩm OCOP được quy định tại Điều 4, Chương II.
Theo đó, công tác đánh giá, phân hạng và công nhận sản phẩm OCOP sẽ do 2 cấp thực hiện là: cấp tỉnh và cấp Trung ương.
UBND cấp tỉnh tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh ít nhất 02 đợt trong năm. Đợt 01 trước ngày 30 tháng 6 đối với các hồ sơ được UBND cấp xã đề nghị trước ngày 30 tháng 4; đợt 02 trước ngày 30 tháng 12 đối với các hồ sơ được UBND cấp xã đề nghị trước ngày 30 tháng 10.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia ít nhất 02 đợt trong năm. Đợt 01 trước ngày 30 tháng 9 đối với các hồ sơ được UBND cấp tỉnh đề nghị trước ngày 30 tháng 7; đợt 02 trước ngày 30 tháng 3 đối với các hồ sơ được UBND cấp tỉnh đề nghị trước ngày 30 tháng 01. Căn cứ số lượng hồ sơ, UBND cấp tỉnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường có thể tổ chức thêm các đợt đánh giá trong năm.
Quyết định này gồm 3 chương và các phụ lục quy định toàn diện các nội dung liên quan đến đánh giá, phân hạng, công nhận, nâng hạng, công nhận lại sản phẩm OCOP; đồng thời bổ sung cơ chế thu hồi giấy chứng nhận và kiểm tra, giám sát sản phẩm sau khi được công nhận. Các địa phương căn cứ vào các điều, khoản, điểm nêu trong Quyết định để triển khai thực hiện.
