Khi uy tín cá nhân gắn với sự phát triển của cộng đồng

Một chủ trương muốn đi vào cuộc sống cần có sự hưởng ứng của người dân. Ở những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, tiếng nói của già làng, Người có uy tín thường có sức thuyết phục bởi họ hiểu phong tục, tập quán, nắm rõ hoàn cảnh từng gia đình và có mối quan hệ gần gũi với cộng đồng. Vì thế, họ có thể góp phần giải thích những vấn đề người dân còn băn khoăn, vận động bà con cùng tham gia giải quyết công việc chung.

Tại Đắk Lắk, theo thống kê của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, hiện có 1.069 người có uy tín tại 1.546 thôn, buôn, tổ dân phố. Mỗi người đảm nhận những công việc khác nhau, nhưng đều có điểm chung là hướng đến lợi ích cộng đồng, góp phần xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa Nhân dân với cấp ủy, chính quyền địa phương.

Tại buôn Tơng Jú, phường Ea Kao vẫn lưu giữ nguyên vẹn nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Ê-đê với hàng trăm ngôi nhà sàn, nhà dài cùng những công trình mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Không chỉ chú trọng bảo tồn các giá trị truyền thống, người dân nơi đây còn từng bước khai thác tiềm năng văn hóa để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Tiêu biểu là mô hình Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Tơng Bông do bà H’Yam Bkrông, Người có uy tín của buôn, làm Giám đốc.

Thành lập năm 2003 với 10 thành viên, Hợp tác xã từng đối mặt với không ít khó khăn về vốn và nhân lực. Với mong muốn duy trì nghề dệt truyền thống, vợ chồng bà H’Yam Bkrông đã không ngần ngại bán tài sản của gia đình để tạo nguồn vốn ban đầu, đồng thời mời các nghệ nhân có tay nghề cao về truyền dạy kỹ thuật cho chị em. Từ những nỗ lực bền bỉ đó, đến nay Hợp tác xã đã phát triển lên 45 xã viên người Ê-đê, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều phụ nữ địa phương.

 Nghề dệt thổ cẩm không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn giúp nhiều gia đình vươn lên thoát nghèo, có điều kiện chăm lo cho con cái học hành và cải thiện cuộc sống. Song song với phát triển nghề truyền thống, bà H’Yam Bkrông còn tích cực phối hợp, đề xuất tổ chức nhiều lớp đào tạo nghề dệt thổ cẩm, truyền dạy kỹ năng cho thế hệ trẻ. Đặc biệt, bà mạnh dạn đầu tư xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế. 

Du khách đến với buôn Tơng Jú có cơ hội trải nghiệm các hoạt động đặc sắc như dệt thổ cẩm, tạc tượng gỗ, ủ rượu cần, thưởng thức biểu diễn cồng chiêng, múa xoang... Đồng thời, mỗi hộ gia đình được khuyến khích xây dựng một mô hình sản xuất, dịch vụ riêng để tạo thêm sản phẩm du lịch. Qua đó, từng bước hình thành hướng phát triển kinh tế dựa trên chính những giá trị văn hóa bản địa, góp phần nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho người dân buôn làng.

Tại buôn Ea Khít, xã Dray Bhăng, ông Y Sin Bkrông, người dân tộc M'nông, chú trọng việc giữ gìn sự ổn định trong buôn làng thông qua nắm bắt tình hình và định hướng nhận thức cho người dân. Ông thường xuyên trò chuyện với bà con, tìm hiểu những vấn đề phát sinh trong đời sống, nhất là các nội dung liên quan đến dân tộc, tôn giáo, đất đai và thông tin trên mạng xã hội. Trước những thông tin chưa được kiểm chứng, ông lựa chọn cách giải thích bình tĩnh, dễ hiểu, giúp người dân có thêm căn cứ để xem xét vấn đề, tránh tin theo hoặc phát tán thông tin sai lệch. Theo ông, bản thân Người có uy tín phải làm gương trước, bởi chỉ khi lời nói đi cùng hành động thì việc tuyên truyền, vận động mới có sức thuyết phục.

Thời gian qua, tỉnh đã tổ chức các hoạt động cung cấp thông tin về tình hình thời sự, chính sách dân tộc, tôn giáo và an ninh trật tự; bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải, tuyên truyền, vận động và chuyển đổi số. Việc tạo điều kiện cho những người tiêu biểu tham quan, trao đổi kinh nghiệm với các địa phương khác cũng góp phần mở rộng kiến thức, giúp họ vận dụng những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế tại buôn làng.

Tại Hội nghị gặp mặt, tuyên dương các già làng, Người có uy tín tiêu biểu trên địa bàn tỉnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh trách nhiệm của lực lượng này trong triển khai Nghị quyết số 07-NQ/TU của Tỉnh ủy về công tác dân tộc, tôn giáo giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết xác định mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số, giảm nghèo đa chiều, giải quyết những khó khăn về đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, đồng thời nâng cao đời sống và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Để các mục tiêu đó trở thành chuyển biến cụ thể trong đời sống, Bí thư Tỉnh ủy mong muốn già làng, Người có uy tín tiếp tục khơi dậy tinh thần chủ động vươn lên trong đồng bào, vận động người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sản xuất; lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp, tham gia hợp tác xã và liên kết chuỗi giá trị. Đây là hướng đi cần thiết để người dân từng bước nâng cao thu nhập, giảm nghèo bằng chính năng lực và nguồn lực của mình. Cùng với phát triển kinh tế, việc giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng nếp sống văn minh và bảo đảm an ninh trật tự cũng cần được đặt trong quá trình vận động cộng đồng. Người có uy tín không làm thay vai trò của cấp ủy, chính quyền, nhưng bằng sự am hiểu và gắn bó với buôn làng, họ có thể góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần người dân hơn, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Từ những đóng góp cụ thể ở cơ sở, có thể khẳng định già làng, Người có uy tín là một nguồn lực xã hội quan trọng trong xây dựng và phát triển vùng dân tộc thiểu số. Quan tâm, lắng nghe và phát huy vai trò của họ chính là góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, tăng cường đoàn kết từ mỗi buôn làng, tạo nền tảng để Đắk Lắk phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.