Các cô gái Dao ở Bản Miền nhảy sạpẨn mình giữa những triền núi xanh của xã Ba Vì, điểm đến du lịch cộng đồng Bản Miền (thuộc thôn Hợp Sơn) đang trở thành địa chỉ du lịch mới tại Thủ đô. Tới đây, du khách được bước vào một không gian văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Dao, để trải nghiệm hướng đi đáng chú ý trong phát triển du lịch vùng bán sơn địa, đó là khai thác giá trị văn hóa tộc người gắn với sinh kế cộng đồng.
Điểm du lịch cộng đồng Bản Miền là mô hình du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm thực tế tại các làng nghề và các điểm du lịch gắn với các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đầu tiên trên địa bàn Hà Nội, được xây dựng bằng nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Thủ đô Hà Nội, giai đoạn 2021 - 2030.
Thôn Hợp Sơn có 98% đồng bào người Dao sinh sống bằng nghề làm thuốc Nam truyền thống. Tới đây, du khách bắt đầu hành trình “Chữa lành - Tịnh tâm - Dưỡng tuệ” bằng việc tham gia các hoạt động: đạp xe dạo quanh Bản Miền để cảm nhận năng lượng thiên nhiên; tham quan vườn thuốc Nam, nghe các lương y kể về công dụng của từng cây thuốc; tìm hiểu quy trình hái, sơ chế, làm thuốc Nam, tham quan lò nấu cao; mua sắm các giống cây thảo dược, cây thuốc Nam về trồng tại nhà…
Du khách thích thú trải nghiệm ngâm chân bằng lá thuốc của người Dao ở Bản MiềnĐiểm nhấn đặc biệt nhất tại Bản Miền chính là trải nghiệm tri thức tộc người Dao trong chăm sóc sức khỏe. Người Dao ở Hợp Sơn nói chung, Bản Miền nói riêng nổi tiếng với các bài thuốc tắm gia truyền. Lá rừng được thu hái, phơi và nấu theo kinh nghiệm truyền đời, tạo nên thứ nước tắm có hương thơm đặc trưng, giúp thư giãn cơ thể, giảm mệt mỏi và phục hồi năng lượng. Du khách sẽ được ngâm mình trong bồn lá thuốc truyền thống. Nước lá thuốc không chỉ giúp làm ấm cơ thể, mà còn tăng cường tuần hoàn, giảm căng thẳng và thanh lọc da. Đây là một trải nghiệm vừa thư giãn, vừa giúp bạn khỏe mạnh hơn, đặc biệt trong những ngày đông lạnh.
Bên cạnh đó, các dịch vụ gội đầu dưỡng sinh, ngâm chân thảo dược, massage cổ, vai, gáy cũng được phát triển dựa trên liệu pháp truyền thống giúp giảm căng thẳng mệt mỏi, lưu thông máu huyết, giảm đau nhức, da hồng hào, trắng mịn hơn, thích hợp cho người ngồi lâu, đứng lâu, làm việc nặng nhọc. Người trực tiếp phục vụ bạn chính là người Dao sở tại, những người hiểu rõ từng loại cây thuốc và công dụng của chúng.
Đặt chân đến Bản Miền, bạn sẽ cùng người Dao giã bánh giầy, món bánh giản dị, gắn kết bao thế hệ, mang theo lời chúc cho sự đủ đầy. Ẩm thực Bản Miền còn mang đậm dấu ấn núi rừng Ba Vì với các món ăn chế biến từ nguyên liệu địa phương, như: thịt nướng lá móc mật, rau rừng... Du khách sẽ được thưởng thức chương trình văn nghệ với show diễn thực cảnh mô phỏng các nghi lễ, lễ tục cổ được đồng bào Dao nơi đây đang còn lưu giữ, như: Lễ cúng Bàn Vương, lễ Cấp Sắc, lễ Tết nhảy, trích đoạn đám cưới... Trở thành một phần của sinh hoạt cộng đồng là một trải nghiệm đang ngày càng được du khách đô thị tìm kiếm trong xu hướng du lịch chữa lành hiện nay.
Điệu múa chuông truyền thống của người Dao Từ góc độ phát triển, Bản Miền cho thấy một mô hình đáng chú ý của du lịch cộng đồng Thủ đô: người dân là chủ thể, văn hóa là tài nguyên và môi trường tự nhiên là nền tảng. Từ mô hình này, nghề thuốc Nam tiếp tục được truyền dạy, các giá trị văn hóa không bị biến thành sản phẩm trình diễn đơn thuần. Cách làm này giúp Bản Miền tạo ra sinh kế tại chỗ cho người dân, đồng thời góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của cộng đồng người Dao sinh sống dưới chân những dãy núi của Vườn quốc gia Ba Vì.
Hiện nay, chính quyền địa phương hiện đang tiếp tục xúc tiến xây dựng Bản Miền trở thành Làng du lịch cộng đồng, nhằm phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi một cách bền vững, với quan điểm phát triển hoạt động du lịch dựa trên tiềm năng, lợi thế của vùng và thúc đẩy tinh thần tự lực của đồng bào Dao nơi đây./.
