Biển Hồ - Mắt ngọc giữa đại ngàn Tây Nguyên

Con đường dẫn tôi đến Biển Hồ (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) vào một buổi sáng khi nắng Tây Nguyên vừa kịp phủ lên những tán thông xanh ngút mắt. Gió cao nguyên mang theo hương cỏ non và mùi nhựa thông dịu nhẹ, khiến mọi mệt mỏi của chặng đường dài dường như tan biến.

Ngay từ những bước chân đầu tiên, Biển Hồ không gây ấn tượng bằng sự choáng ngợp.

Và nó chinh phục người ta bằng sự bình yên.

Trước mắt tôi là mặt hồ rộng lớn, phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời xanh thẳm. Những đám mây trắng chậm rãi trôi trên mặt nước, thấp thoáng phía xa là những dãy núi nhấp nhô trong màn sương mỏng. Tất cả tạo nên một khung cảnh khiến người ta có cảm giác thời gian đang trôi chậm lại.

Người Tây Nguyên, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số vẫn gọi nơi đây bằng cái tên thân thuộc, đó là Biển Hồ.

Tên gọi ấy không phải ngẫu nhiên.

Và giữa cao nguyên lộng gió, mặt hồ mênh mang đến mức đứng từ bờ này khó có thể nhìn rõ bờ bên kia. Vẻ rộng lớn ấy khiến hồ giống như một biển nước ngọt giữa núi rừng Tây Nguyên, một món quà đặc biệt mà thiên nhiên đã dành tặng cho vùng đất bazan.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Xuân Anh, Viện Các Khoa học trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng: Biển Hồ được hình thành từ dấu tích của một miệng núi lửa cổ sau quá trình hoạt động địa chất cách đây hàng triệu năm. Nước mưa và nguồn nước ngầm tích tụ lâu dài đã tạo nên hồ nước tự nhiên với độ sâu lớn và nguồn nước trong xanh quanh năm. Chính điều kiện địa chất đặc biệt ấy đã tạo nên hệ sinh thái phong phú, đồng thời góp phần điều hòa khí hậu cho khu vực.

Đứng trước Biển Hồ, tôi chợt nhận ra rằng thiên nhiên luôn biết cách kể những câu chuyện kỳ vĩ nhất.

Một ngọn núi lửa từng phun trào dữ dội.

Qua hàng triệu năm.

Lại trở thành một hồ nước hiền hòa.

Đó là quy luật kỳ diệu của tạo hóa.

Con đường lát đá dẫn xuống bến hồ rợp bóng hàng thông cổ thụ. Những thân thông cao vút, thẳng tắp như những người lính canh giữ mặt hồ qua bao mùa mưa nắng. Gió luồn qua tán lá tạo nên âm thanh vi vu rất đặc trưng của vùng đất Tây Nguyên.

Ngồi trên bậc đá nhìn mặt nước lăn tăn dưới nắng, tôi chợt hiểu vì sao nơi đây luôn là nguồn cảm hứng của nhiều nhiếp ảnh gia, họa sĩ và nhà văn, nhà báo...

Biển Hồ đẹp theo cách không cần phô trương.

Đó là vẻ đẹp của sự nguyên sơ.

Của khoảng lặng.

Và của những chuyển động rất khẽ.

Mỗi thời điểm trong ngày, Biển Hồ lại mang một diện mạo khác nhau.

Buổi sớm, màn sương mỏng phủ trên mặt nước tạo nên vẻ đẹp huyền ảo.

Buổi trưa, nắng cao nguyên làm mặt hồ ánh lên sắc xanh ngọc bích.

Chiều xuống, ánh hoàng hôn nhuộm vàng mặt nước, khiến cả không gian trở nên dịu dàng và đầy chất thơ.

Và vì thế, có lẽ mà nhiều người nói, đến Biển Hồ không phải chỉ để ngắm cảnh.

Mà để cảm nhận.

Để lắng nghe.

Để tìm lại sự bình yên trong chính mình.

Đặc biệt, không chỉ mang giá trị cảnh quan, Biển Hồ còn gắn bó mật thiết với đời sống của cư dân địa phương. Từ nhiều thế hệ, hồ là nguồn cung cấp nước quan trọng, góp phần nuôi dưỡng hệ sinh thái và đời sống sản xuất của người dân. Trong văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, nước luôn được coi là khởi nguồn của sự sống. Vì vậy, những hồ nước lớn như Biển Hồ không chỉ có giá trị sinh thái, đặc biệt còn mang ý nghĩa văn hóa và tinh thần sâu sắc.

PGS.TS. Buôn Krông Thị Tuyết Nhung, Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Tây Nguyên chia sẻ: Điều làm nên giá trị đặc biệt của Biển Hồ là vẻ đẹp của mặt nước và là mối quan hệ hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái và không gian văn hóa địa phương. Đây là một dạng tài nguyên du lịch tổng hợp, nơi thiên nhiên và con người cùng tạo nên giá trị của điểm đến.

Nhận định ấy khiến tôi nghĩ nhiều hơn trong suốt hành trình.

Bởi nếu chỉ nhìn Biển Hồ như một nơi để chụp ảnh, có lẽ chúng ta sẽ bỏ lỡ điều quý giá nhất.

Đó là cảm giác được sống giữa thiên nhiên.

Được nghe tiếng gió thay cho tiếng còi xe.

Được nhìn mặt nước thay cho những khối bê tông.

Và được để tâm hồn lắng xuống sau những ngày bận rộn.

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của du lịch Tây Nguyên, Biển Hồ ngày càng được nhiều du khách quan tâm, biết đến. Tuy nhiên, chính sự nổi tiếng ấy cũng đặt ra yêu cầu phải phát triển du lịch theo hướng bền vững, giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường và tôn trọng không gian văn hóa của cộng đồng địa phương.

Theo PGS.TS. Buôn Krông Thị Tuyết Nhung, giá trị lớn nhất của Biển Hồ nằm ở tính nguyên bản, văn hóa sâu sắc. Những hàng thông, mặt hồ trong xanh, bầu không khí trong lành và sự tĩnh lặng là những tài sản không thể thay thế bằng bất kỳ công trình nhân tạo nào. Bởi vậy, mọi hoạt động khai thác du lịch cần đặt mục tiêu bảo tồn lên hàng đầu, để mỗi du khách khi đến đây đều có thể cảm nhận được vẻ đẹp vốn có của núi rừng…

Chiều muộn.

Mặt trời dần khuất sau những triền núi.

Ánh sáng cuối ngày trải dài trên mặt hồ thành một dải lụa vàng óng ánh. Gió nhẹ hơn. Mặt nước lặng hơn. Không gian như ngừng lại trong khoảnh khắc giao hòa giữa đất, trời và nước.

Tôi đứng rất lâu trên bờ hồ.

Và không nói gì.

Chỉ lặng lẽ nhìn những gợn sóng nhỏ lan xa rồi tan vào khoảng mênh mông.

Có lẽ, đó là điều mà Biển Hồ mang lại cho mỗi người.

Không phải những cảm xúc mãnh liệt.

Mà là sự bình yên rất sâu.

Một sự bình yên đủ để con người nhận ra thiên nhiên luôn có sức chữa lành kỳ diệu.

Rời Biển Hồ khi những tia nắng cuối cùng đã tắt, tôi mang theo trong mình không chỉ là ký ức về một thắng cảnh đẹp của vùng đất bazan Tây Nguyên, đặc biệt còn là niềm tin rằng, trong quá trình phát triển, vẫn còn những không gian đủ trong trẻo để con người tìm về với thiên nhiên và với chính mình.