Bộ Dân tộc và Tôn giáo làm việc với Đoàn công tác của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật Trung ương

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật Trung ương Phạm Mạnh Cường và Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ủy viên Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật của Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoài Anh cùng điều hành buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc, có các thành viên Đoàn công tác của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật Trung ương và đại diện các đơn vị của Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi một số nội dung chủ yếu như: Tình hình thực hiện quản lý nhà nước và tổ chức triển khai các quy định của pháp luật về phổ biến giáo dục pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong các lĩnh vực quản lý của Bộ; Thực trạng tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật của Bộ Dân tộc và Tôn giáo theo Quyết định số 26/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật; Kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo trách nhiệm và phạm vi quản lý của Bộ; Thực trạng bố trí nguồn lực (con người, kinh phí) phục vụ công tác phổ biến giáo dục pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; Phương hướng, nhiệm vụ và đề xuất, kiến nghị…

Phổ biến giáo dục pháp luật, hỗ trợ pháp lý, trợ giúp pháp lý kịp thời, hiệu quả

Theo báo cáo của đại diện Bộ Dân tộc và Tôn giáo, công tác phổ biến giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ pháp lý theo trách nhiệm và phạm vi quản lý của Bộ đã đạt được những kết quả nhất định.

Về công tác xây dựng thể chế phục vụ quản lý nhà nước về phổ biến giáo dục pháp luật: Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tham mưu, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, đề án, kế hoạch quan trọng về phổ biến giáo dục pháp luật, cụ thể: tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 233/QĐ-TTg, ngày 03/02/2026 phê duyệt Đề án "Phổ biến giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035". Đây là văn bản quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật đặc thù cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.

 Đến thời điểm hiện tại, đã có 31/34 tỉnh, thành phố ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án; Trình Chính phủ ban hành Nghị định số 307/2026/NĐ-CP ngày 04/8/2026 quy định về lựa chọn, công nhận, chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Ban hành Thông tư số 02/2026/TT-BDTTG ngày 04/6/2026 hướng dẫn một số nội dung Hợp phần thứ hai Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I; Ban hành Quyết định số 96/QĐ-BDTTG ngày 13/02/2026 về Kế hoạch phổ biến giáo dục pháp luật năm 2026 của Bộ; Quyết định số 52/QĐ-BDTTG ngày 28/01/2026 phê duyệt Kế hoạch thực hiện Chương trình truyền thông về bình đẳng giới vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030; Quyết định số 101/QĐ-BDTTG ngày 27/02/2026 phê duyệt Kế hoạch triển khai thực hiện các khuyến nghị đối với Công ước CERD...

Về nội dung, hình thức: Nội dung phổ biến giáo dục pháp luật có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các chính sách, pháp luật mới ban hành và những vấn đề được đồng bào dân tộc thiểu số, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số quan tâm. Hình thức phổ biến đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng đối tượng, địa bàn: từ tập huấn trực tiếp, hội nghị chuyên đề, lồng ghép trong sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ đến tổ chức cuộc thi trực tuyến, xây dựng các chuyên trang, chuyên mục tập trung tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên Tạp chí Nghiên cứu Dân tộc và Tôn giáo (bản in và tạp chí điện tử), báo điện tử Vietnamnet.vn, Cổng thông tin điện tử Bộ Dân tộc và Tôn giáo, mạng xã hội và các nền tảng số...

Công tác phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo với các bộ, ngành, địa phương được duy trì thường xuyên, chặt chẽ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả. Bộ đã hình thành và nhân rộng nhiều mô hình phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả, phù hợp với văn hóa, tập quán và đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, lồng ghép phổ biến giáo dục pháp luật trong các chuyến công tác thăm, tặng quà đồng bào và gặp mặt người có uy tín; xây dựng phóng sự biên dịch sang ngôn ngữ dân tộc thiểu số...

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giáo dục phổ biến pháp luật, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ pháp lý trong phạm vi quản lý của Bộ cũng gặp phải những khó khăn, vướng mắc như: Kinh phí chưa được bố trí kịp thời dẫn đến các hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật chưa được triển khai thực hiện thường xuyên, liên tục, đáp ứng nhu cầu thực tế; Biên chế làm công tác pháp chế còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, chưa bố trí được công chức chuyên trách làm công tác phổ biến giáo dục pháp luật; Việc đổi mới nội dung, hình thức phổ biến giáo dục pháp luật và nhân rộng mô hình hay, cách làm hiệu, nhất là chuyển đổi số, sử dụng ngôn ngữ của đồng bào dân tộc thiểu số để phổ biến giáo dục pháp luật trên các nền tảng số còn hạn chế...

Nâng cao hơn nữa hiệu quả phối hợp triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật

Trao đổi tại buổi làm việc, các đại biểu đánh giá cao nội dung báo cáo về tình hình triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ pháp lý theo trách nhiệm và phạm vi quản lý của Bộ. Các đại biểu nhận định, đối tượng phổ biến giáo dục pháp luật của Bộ là đặc thù, địa bàn triển khai rộng nên trong quá trình truyền thông cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả.

Quá trình truyền thông, giáo dục pháp luật cần thực hiện đa chiều, gắn với nhu cầu của người dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân về thể chế chính sách và kiến nghị về các giải pháp thực thi. Bộ Dân tộc và Tôn giáo cần nghiên cứu triển khai truyền thông các chính sách, quy định không phải do Bộ tham mưu ban hành hoặc chủ trì soạn thảo nhưng liên quan trực tiếp đến đời sống và sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chức sắc, chức việc, tín đồ. Trong số hàng trăm Luật và Nghị quyết với hàng nghìn trang văn bản, Bộ Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Bộ Tư pháp để lựa chọn nội dung phù hợp, đẩy mạnh truyền thông cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chức sắc, chức việc, tín đồ. Đồng thời, khai thác công nghệ số để truyền thông chính sách hiệu quả hơn. Về vấn đề kinh phí thực hiện, Luật giáo dục phổ biến pháp luật nêu rõ, công tác tuyên truyền pháp luật được Nhà nước đảm bảo kinh phí, vì vậy Bộ chỉ đạo Vụ chức năng nghiên cứu tham mưu giải pháp để bố trí kinh phí triển khai. Nên đảm bảo phân cấp, phân quyền trong phổ biến giáo dục pháp luật, hỗ trợ pháp lý và trợ giúp pháp lý để tháo gỡ khó khăn về nguồn nhân lực thực hiện...

Ghi nhận các ý kiến phát biểu, Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ủy viên Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật của Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoài Anh cho biết: Các Vụ, đơn vị trực thuộc Bộ Dân tộc và tôn giáo sẽ tiếp thu, rà soát, cụ thể hơn về công tác phổ biến giáo dục pháp luật để triển khai hiệu quả hơn trong thời gian tới. Bộ sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật có trọng tâm, trọng điểm phù hợp với đặc điểm đối tượng quản lý và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quá trình thực hiện. Bộ tiếp tục tăng cường liên tịch phối hợp với các ban, bộ, ngành Trung ương và định hướng cho địa phương để tạo được sức lan tỏa trong phổ biến giáo dục pháp luật, đồng thời lồng ghép trong các chương trình, đề án để cân đối nguồn lực con người và tài chính. 

Tiếp tục phát huy vai trò truyền thông của các cơ quan báo chí, truyền thông thuộc Bộ và tranh thủ đội ngũ Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, tranh thủ sự tham gia của các chức sắc, chức việc trong các tôn giáo để phổ biến giáo dục pháp luật. Bộ tiếp tục lựa chọn mô hình làm tốt để nhân rộng; tích cực trợ giúp pháp lý cho các tổ chức, cá nhân, tập trung vào  vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong triển khai thực hiện có những khó khăn, Bộ sẽ nỗ lực khắc phục và mong muốn nhận được sự phối hợp, hỗ trợ hơn nữa của Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật Trung ương và các thành viên Hội đồng để Bộ triển khai tốt nhất công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chức sắc, chức việc, tín đồ.

Phát biểu tổng kết buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật Trung ương Phạm Mạnh Cường nhấn mạnh: Đoàn công tác trân trọng ghi nhận những cố gắng, nỗ lực bước đầu của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, đề nghị tiếp tục kiểm chứng mức độ tác động, đo đếm được chất lượng của các hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chức sắc, chức việc. Trên cơ sở các ý kiến đóng góp, Bộ nghiên cứu và củng cố thêm các nội dung trong báo cáo kết quả triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật. Đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục xử lý tốt các lĩnh vực, nội dung thuộc thẩm quyền Bộ quản lý và đôn đốc các địa phương triển khai tốt nhiệm vụ phổ biến giáo dục pháp luật. Bộ quan tâm chỉ đạo và phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông, đồng thời sử dụng hiệu quả các kênh truyền thông số để thông tin chính thống luôn đi trước các thông tin sai lệch, bịa đặt... 

Đề nghị Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật của Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục bám sát chức năng, nhiệm vụ được giao theo Nghị định số 297/2026/NĐ-CP; đổi mới mạnh mẽ tư duy triển khai theo hướng đi vào chiều sâu, thực chất, lấy người dân và cơ sở làm trung tâm; đẩy mạnh truyền thông chính sách từ sớm ngay trong quá trình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật và tăng cường chuyển đổi số gắn với các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026.