Cần có giải pháp để khai thác hiệu quả tiềm năng khoáng nóng ở Lào Cai

Giữa những bản làng của các xã phía Tây của tỉnh Lào Cai, như: Hạnh Phúc, Tú Lệ, Liên Sơn, Văn Chấn, Sơn Lương, Gia Hội… đang sở hữu nguồn tài nguyên khoáng nóng tự nhiên rất lớn. Đây chính là tiềm năng để phát triển loại hình du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và du lịch sinh thái.

 Theo kết quả rà soát của ngành nông nghiệp và môi trường, ở các địa phương khu vực phía Tây của tỉnh hiện có nhiều điểm nước khoáng nóng tự chảy lên đến hàng nghìn mét khối ngày đêm. Riêng tại xã Hạnh Phúc (khu vực trung tâm huyện Trạm Tấu cũ) hiện có 12 tổ chức, cá nhân đang sử dụng nguồn nước nóng thiên nhiên phục vụ sinh hoạt hoặc hoạt động du lịch.

Tại xã Tú Lệ có 3 điểm nước khoáng nóng, có 11 đơn vị, hộ dân đang khai thác phục vụ kinh doanh du lịch; xã Văn Chấn có 10 cơ sở homestay sử dụng nước nóng thiên nhiên; xã Liên Sơn có điểm tắm nước khoáng nóng được người dân xây dựng từ năm 1972 và hiện vẫn phục vụ đời sống hằng ngày.

Nguồn nước khoáng nóng ở nơi đây được hình thành từ các mạch nước ngầm tự nhiên, chứa nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe. Nhiều khu vực có nguồn khoáng nóng với nhiệt độ ổn định quanh năm, phù hợp cho việc phát triển các dịch vụ tắm khoáng, trị liệu, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe. Trong bối cảnh nhu cầu du lịch nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng, đây là lợi thế cạnh tranh quan trọng mà không phải địa phương nào cũng có được.

Tiềm năng lớn nhưng việc khai thác, sử dụng nước khoáng nóng tại các địa phương hiện vẫn gặp nhiều khó khăn do vướng mắc về quy hoạch và thủ tục pháp lý. Tại xã Hạnh Phúc, nhiều cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng đã đầu tư hạ tầng phục vụ khai thác nguồn khoáng nóng nhưng chưa thể vận hành đúng công năng. Có những doanh nghiệp đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để phát triển các dự án du lịch nghỉ dưỡng nhưng vẫn phải chờ hoàn thiện các thủ tục liên quan đến khai thác tài nguyên.

Chủ tịch UBND xã Liên Sơn, ông Nguyễn Thanh Xuân, chia sẻ: Địa phương đã đưa khu vực suối nóng Bản Bon vào quy hoạch chung và quy hoạch phân khu để thu hút đầu tư. Điều chúng tôi mong muốn là quy hoạch sớm được phê duyệt để địa phương có cơ sở tìm kiếm các nhà đầu tư đủ năng lực phát triển khu suối nóng Bản Bon thành sản phẩm du lịch đặc sắc.

Cùng chung quan điểm, ông Trương Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND xã Hạnh Phúc kiến nghị: "Các sở, ngành cần sớm kiểm tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng nguồn nước khoáng nóng; hướng dẫn thủ tục pháp lý và khoanh định khu vực bảo vệ nguồn khoáng nóng để quản lý, khai thác hiệu quả, bền vững. Đồng thời hỗ trợ địa phương thu hút các nhà đầu tư có năng lực phát triển du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe".

Để phát huy tối đa giá trị của tài nguyên khoáng nóng, trước hết cần có quy hoạch tổng thể và khai thác hợp lý. Việc phát triển các khu du lịch phải gắn với bảo vệ nguồn nước khoáng, giữ gìn môi trường sinh thái và sử dụng tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả. Cần tránh tình trạng khai thác tự phát, xây dựng thiếu đồng bộ hoặc phát triển quá mức làm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn khoáng và cảnh quan thiên nhiên.

Hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã rà soát, bổ sung các điểm khoáng nóng vào quy hoạch phát triển của tỉnh giai đoạn 2021 - 2030, đồng thời báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để được hướng dẫn các nội dung liên quan đến đấu giá và cấp phép khai thác các mỏ nước khoáng nóng.

Bên cạnh đó, việc thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp có năng lực là yếu tố quan trọng. Các dự án cần hướng đến mô hình nghỉ dưỡng cao cấp, thân thiện với môi trường, ứng dụng công nghệ hiện đại trong khai thác và quản lý dịch vụ. Hệ thống giao thông, điện, nước, viễn thông và các dịch vụ hỗ trợ cũng cần được đầu tư đồng bộ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tiếp cận các khu du lịch khoáng nóng.

Phát huy thế mạnh của khoáng nóng là hướng đi phù hợp với tiềm năng và định hướng phát triển của Lào Cai trong giai đoạn hiện nay. Sự kết hợp giữa tài nguyên thiên nhiên, văn hóa đặc sắc và các dịch vụ nghỉ dưỡng hiện đại sẽ tạo nên những sản phẩm du lịch khác biệt, góp phần đưa Lào Cai mới trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và sinh thái hàng đầu khu vực miền núi phía Bắc./.