Cây lê mở hướng phát triển kinh tế bền vững ở Mường Hum

Mường Hum là xã vùng cao có khí hậu mát mẻ quanh năm, nền nhiệt thấp, độ ẩm phù hợp với các loại cây ăn quả ôn đới. Nhận thấy tiềm năng từ điều kiện tự nhiên, từ năm 2009, địa phương đã đưa giống lê VH6 và lê Tai Nung vào trồng thử nghiệm tại các thôn như Kin Chu Phìn 1, Kin Chu Phìn 2 và Ki Quan San. Ban đầu, người dân còn e dè bởi tập quán sản xuất lâu đời chủ yếu gắn với ngô, lúa và cây màu truyền thống. Tuy nhiên, sau một thời gian thử nghiệm, cây lê phát triển tốt, thích nghi với thổ nhưỡng và cho hiệu quả kinh tế cao nên diện tích trồng ngày càng được mở rộng.

Những ngày này, trên các sườn đồi ở thôn Kin Chu Phìn 1, người dân đang tất bật chăm sóc vườn lê chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch. Trong khu vườn xanh mướt với hàng trăm gốc lê sai trĩu quả, chị Tẩn Tả Mẩy cẩn thận tỉa bớt những quả nhỏ, cắt các chồi vượt để cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả. Gia đình chị Mẩy hiện có 130 gốc lê được trồng từ hơn chục năm trước. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi năm vườn lê cho thu trên 3 tấn quả, mang lại nguồn thu gần 100 triệu đồng. Theo chị, để quả lê đạt chất lượng cao, có mẫu mã đẹp và bán được giá, việc chăm sóc phải được thực hiện bài bản ngay từ đầu vụ.

Sau khi kết thúc vụ thu hoạch, gia đình tiến hành vin cành, tạo tán, bón phân để cây phục hồi. Khi cây ra quả, nếu số lượng quả quá dày sẽ tỉa bớt để tạo độ thông thoáng, đồng thời cắt mầm mới và bón phân định kỳ giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật nên quả lê to, đều, vị ngọt thanh và được thương lái ưa chuộng.

Không chỉ gia đình chị Mẩy, nhiều hộ dân ở Kin Chu Phìn 1 cũng mạnh dạn mở rộng diện tích trồng lê khi nhận thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt từ loại cây này.

Gia đình chị Tẩn Lù Mẩy là một trong những hộ đi đầu trong phát triển mô hình trồng lê hàng hóa tại địa phương. Bắt đầu trồng từ năm 2009 với hơn 200 gốc, đến nay gia đình chị đã phát triển lên gần 600 gốc. Nhờ được tập huấn kỹ thuật chăm sóc, cắt tỉa và phòng trừ sâu bệnh, vườn lê của gia đình luôn cho năng suất ổn định, mang lại nguồn thu trên 100 triệu đồng mỗi năm.

Theo chị Tẩn Lù Mẩy, cây lê không chỉ giúp gia đình cải thiện kinh tế mà còn tạo động lực để người dân thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì canh tác manh mún, nhỏ lẻ như trước, nhiều hộ dân nay đã chú trọng đầu tư chăm sóc bài bản, hướng tới sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo thống kê của UBND xã Mường Hum, hiện toàn xã có khoảng 174 ha lê, trong đó hơn 60 ha đang cho thu hoạch, sản lượng đạt hàng chục tấn quả mỗi năm. Một số năm thời tiết thuận lợi, sản lượng lê toàn xã đạt khoảng 60 tấn, đem lại nguồn thu hàng tỷ đồng cho người dân.

Với mức giá bán trung bình từ 30.000 - 40.000 đồng/kg, nhiều hộ dân có doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ cây lê. So với các loại cây trồng truyền thống, cây lê cho giá trị kinh tế cao hơn rõ rệt, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa của địa phương.

Không chỉ dừng ở hiệu quả kinh tế, cây lê còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp ở vùng cao Mường Hum theo hướng bền vững. Những năm gần đây, chính quyền địa phương đã tăng cường hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp chăm sóc theo hướng an toàn, hạn chế sử dụng hóa chất, chú trọng sản xuất hữu cơ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

Ông Châu Văn Chung, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Hum cho biết: Những năm gần đây, chất lượng quả lê của Mường Hum ngày càng được nâng lên và được nhiều người tiêu dùng biết đến. Xã cũng phối hợp với các hợp tác xã quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Để nâng cao giá trị sản phẩm, thời gian qua, địa phương cũng đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu lê Mường Hum thông qua các hội chợ, hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Một số hợp tác xã trên địa bàn đã tham gia liên kết thu mua, tiêu thụ giúp người dân yên tâm sản xuất.

Đặc biệt, những năm gần đây, vào mùa lê chín, nhiều du khách trong và ngoài tỉnh đã tìm đến Mường Hum để tham quan, trải nghiệm hái lê tại vườn. Điều này mở ra tiềm năng kết hợp phát triển du lịch nông nghiệp gắn với sản phẩm đặc trưng địa phương. Cùng với việc mở rộng diện tích trồng lê, hạ tầng giao thông trên địa bàn cũng từng bước được đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển, tiêu thụ nông sản. Công trình cầu Mường Hum kết nối Tỉnh lộ 155 sau khi được xây dựng đã góp phần thúc đẩy giao thương, hỗ trợ người dân đưa nông sản ra thị trường thuận lợi hơn.

Để cây lê tiếp tục trở thành động lực phát triển kinh tế, thời gian tới xã Mường Hum sẽ tiếp tục quy hoạch mở rộng vùng trồng tại những khu vực có điều kiện phù hợp; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu sản phẩm, hỗ trợ người dân liên kết tiêu thụ và phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ.

Với sự chủ động của người dân cùng định hướng phù hợp của chính quyền địa phương, cây lê không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn mở ra triển vọng phát triển kinh tế xanh, bền vững cho vùng cao Mường Hum. Từ những triền đồi trước đây chủ yếu trồng ngô, cây lê hôm nay đang góp phần viết nên câu chuyện đổi thay ở vùng biên viễn của Lào Cai, giúp nhiều hộ dân vươn lên thoát nghèo và từng bước làm giàu trên chính quê hương mình.