Cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp ở bản Hang, xã Phú Lệ.Nằm nép mình bên những cánh rừng xanh ngút ngàn, bản Hang sở hữu địa hình đặc trưng của vùng núi Tây Thanh Hóa với những thửa ruộng bậc thang uốn lượn quanh sườn đồi, suối nước trong veo len lỏi qua từng nếp nhà sàn, và bầu không khí mát lành gần như quanh năm.
Không cần đến những công trình nhân tạo cầu kỳ, chính sự mộc mạc ấy lại trở thành “đặc sản”. Du khách đến đây dễ dàng bắt gặp hình ảnh người phụ nữ Thái dệt vải bên hiên nhà, tiếng khèn, tiếng trống vang lên trong những buổi sinh hoạt cộng đồng, hay những bữa cơm giản dị với xôi nếp, cá suối, rau rừng.
Năm 2000, bản Hang đã bắt đầu được du khách quốc tế biết đến, chủ yếu là những người ưa khám phá, thích trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa địa phương. Nhờ vị trí thuận lợi, bản cũng dễ dàng kết nối với các điểm du lịch nổi tiếng trong vùng như Kho Mường, bản Đôn hay thác Hiêu - những “tọa độ” đã góp phần định hình thương hiệu du lịch cho Pù Luông.
Một góc bản Hang.Điểm khác biệt của bản Hang không nằm ở dịch vụ sang trọng, mà ở trải nghiệm chân thực. Du khách đến đây không chỉ tham quan mà còn “sống cùng” người dân.
Một ngày ở bản có thể bắt đầu bằng việc xuống ruộng cấy lúa, theo chân người dân lên nương chặt luồng, hoặc đơn giản là ngồi bên bếp lửa nghe kể chuyện về tục cúng thần bản, một nét tín ngưỡng lâu đời của đồng bào Thái. Theo các bậc cao niên, nghi lễ này nhằm tri ân những người đầu tiên khai hoang, lập bản, mở đất.
Chính những trải nghiệm tưởng như bình dị ấy lại tạo nên sức hút đặc biệt. Không ít du khách nước ngoài tỏ ra thích thú khi lần đầu được lội ruộng, cấy lúa hay tự tay chế biến món ăn truyền thống. Với họ, đó là cách hiểu sâu hơn về văn hóa - điều mà không một tour du lịch “check-in nhanh” nào có thể mang lại.
Trong câu chuyện làm du lịch ở bản Hang, không thể không nhắc đến những người tiên phong. Tiêu biểu là Bí thư chi bộ, trưởng bản Vi Thế Thiệp - người đã mạnh dạn vay vốn, xây dựng homestay từ năm 2018.
Không dừng ở việc đầu tư cơ sở vật chất, anh còn tự học ngoại ngữ, tìm hiểu cách phục vụ khách quốc tế, chủ động kết nối với các công ty lữ hành ở Hà Nội, Quảng Ninh. Nhờ đó, homestay của gia đình anh hiện có thể đón tới 30 khách mỗi ngày, trở thành điểm lưu trú quen thuộc của nhiều đoàn khách nước ngoài.
Nhưng điều anh nhấn mạnh lại rất giản dị: điều giữ chân du khách không phải là sự sang trọng, mà là sự chân thành. Từ nụ cười, cách đón tiếp đến sự sẵn sàng hỗ trợ khi khách cần - tất cả tạo nên cảm giác “được chào đón”, thứ mà nhiều điểm du lịch hiện đại đôi khi lại thiếu.
Từ một bản nghèo, đời sống còn nhiều khó khăn, bản Hang hôm nay đã có bước chuyển mình rõ rệt. Du lịch cộng đồng không chỉ mang lại thu nhập, mà còn mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế địa phương.
Hiện trong bản đã có hơn 10 hộ gia đình tham gia làm homestay. Nhiều lao động trẻ không còn phải rời quê đi làm ăn xa mà có thể ở lại, tham gia vào chuỗi dịch vụ du lịch. Văn hóa truyền thống cũng nhờ đó được “đánh thức” và phát huy từ đội văn nghệ bản đến các nghề thủ công.
Quan trọng hơn, người dân bắt đầu nhìn thấy giá trị của chính những gì họ đang có. Không còn tâm lý “cũ kỹ”, “lạc hậu”, mà thay vào đó là niềm tự hào về bản sắc.
Dù đã có những tín hiệu tích cực, bản Hang vẫn đang ở giai đoạn đầu của hành trình phát triển du lịch. Để đi xa hơn, cần một chiến lược bài bản hơn về quy hoạch, hạ tầng và kết nối thị trường.
Đến bản Hang, du khách được hòa mình vào thiên nhiên tươi mátChính quyền xã Phú Lệ hiện đang triển khai các bước xây dựng quy hoạch tổng thể, làm cơ sở để đầu tư hạ tầng và phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Đây được xem là bước đi cần thiết để tránh tình trạng phát triển tự phát, manh mún.
Rời bản Hang, điều đọng lại không chỉ là cảnh sắc Pù Luông, mà còn là nụ cười hiền, bữa cơm ấm và nhịp sống bình yên của người Thái. Có lẽ vì thế, nhiều người đến một lần rồi lại muốn quay trở lại như tìm về một miền ký ức xanh giữa cuộc sống vội vã./.