Chạm vào vẻ đẹp nguyên sơ nơi cửa ngõ phía Tây Cao Bằng

Trao đổi với báo chí, bà Triệu Thị Kiều Dung, Bí thư Đảng ủy xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng cho cho biết: Ít nơi nào ở vùng Đông Bắc hội tụ đầy đủ những giá trị về cảnh quan, địa chất, đa dạng sinh học và văn hóa dân tộc như xã Bảo Lạc. Nằm ở cửa ngõ phía Tây của tỉnh Cao Bằng, nơi tiếp giáp với tỉnh Tuyên Quang, vùng đất này từ lâu được ví như “viên ngọc xanh” còn ẩn mình giữa núi rừng Đồng Bắc. Không chỉ sở hữu hệ thống núi đá vôi kỳ vĩ, những thung lũng xanh mướt và dòng sông Gâm thơ mộng, Bảo Lạc còn là nơi cộng cư của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, như: Mông, Dao, Lô Lô, Tày, Nùng, Sán Chỉ..., tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc hiếm nơi nào có được.

Trong bối cảnh xu hướng du lịch đang chuyển mạnh sang khám phá thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa bản địa và phát triển bền vững, xã Bảo Lạc đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.

Điều đầu tiên níu chân du khách chính là vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên. Trên hành trình từ trung tâm tỉnh Cao Bằng đến xã Bảo Lạc, những con đường quanh co ôm lấy sườn núi mở ra bức tranh thiên nhiên khoáng đạt với những dãy núi đá vôi trùng điệp nối tiếp nhau đến tận chân trời. Mỗi khúc cua đều mang đến một góc nhìn khác nhau về những bản làng thấp thoáng trong mây, những thửa ruộng bậc thang men theo triền núi và những cánh rừng nguyên sinh phủ kín màu xanh.

Đặc biệt, dòng sông Gâm uốn lượn qua Bảo Lạc tạo nên dải lụa mềm giữa núi rừng Đông Bắc. Mặt nước xanh biếc phản chiếu những vách núi dựng đứng tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình. Không chỉ mang giá trị cảnh quan, dòng sông còn là nguồn nước quan trọng phục vụ sản xuất, sinh hoạt và mở ra nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm.

Nếu thiên nhiên là món quà của tạo hóa thì văn hóa chính là linh hồn của xã Bảo Lạc. Theo báo cáo của xã Bảo Lạc, trên địa bàn hiện có khoảng hơn 10 dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc đều lưu giữ hệ thống phong tục, tập quán, lễ hội, nghề thủ công và kho tàng văn nghệ dân gian phong phú.

Ở xã Bảo Lạc, du khách có thể bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ Mông miệt mài thêu váy áo, những nghệ nhân Lô Lô vẫn lưu giữ trang phục truyền thống với hàng nghìn mảnh vải ghép thủ công tinh xảo hay tiếng khèn Mông ngân vang giữa núi rừng mỗi dịp lễ hội. Và đó không chỉ là giá trị văn hóa, đặc biệt còn là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch cộng đồng.

Đặc biệt, một trong những điểm đến không thể bỏ qua là chợ phiên Bảo Lạc. Phiên chợ họp theo lịch truyền thống là nơi trao đổi hàng hóa, đồng thời còn là không gian giao lưu văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc vùng cao.

Ngay từ sáng sớm, từng đoàn người trong trang phục truyền thống đủ sắc màu đã vượt núi, băng suối về chợ. Những gùi ngô, bó rau rừng, mật ong, thảo dược, thổ cẩm, nông cụ, gia súc... tạo nên bức tranh sinh động của đời sống miền sơn cước. Đối với nhiều du khách quốc tế, chợ phiên Bảo Lạc là nơi họ có thể cảm nhận chân thực nhất nhịp sống, phong tục và sự chân chất của người vùng cao.

Ẩm thực cũng là một trong những đại sứ quảng bá du lịch Bảo Lạc. Những món ăn như vịt quay lá mắc mật, lạp sườn hun khói, thắng cố, xôi ngũ sắc, bánh khảo, cá sông Gâm, rau dạ hiến, măng rừng hay các món chế biến từ lợn đen bản địa đều mang đậm hương vị núi rừng. Điều đặc biệt là phần lớn nguyên liệu đều được nuôi trồng tự nhiên, tạo nên hương vị riêng khó trộn lẫn.

Những năm gần đây, cùng với chủ trương phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa, xã Bảo Lạc đã từng bước hình thành nhiều mô hình du lịch cộng đồng. Những ngôi nhà sàn truyền thống được cải tạo thành homestay, vừa đáp ứng nhu cầu lưu trú, vừa tạo cơ hội để du khách trải nghiệm cuộc sống thường ngày của người dân địa phương.

Du khách có thể cùng chủ nhà lên nương, hái chè, dệt vải, nấu các món ăn truyền thống, thưởng thức những làn điệu dân ca hay tham gia các lễ hội văn hóa đặc sắc. Đây là xu hướng du lịch được nhiều du khách quốc tế lựa chọn bởi mang đến những trải nghiệm chân thực, gần gũi và giàu giá trị nhân văn.

Còn Phó giáo sư, Tiến sĩ Đàm Thị Uyên (Đại học Thái Nguyên) cho rằng: Phát triển du lịch cộng đồng sẽ tạo thêm nguồn thu nhập và sinh kế cho người dân, đặc biệt còn góp phần bảo tồn nghề thủ công, gìn giữ tiếng nói, trang phục, lễ hội và tri thức địa phương đang đứng trước nguy cơ mai một.

Bên cạnh lợi thế về văn hóa, xã Bảo Lạc còn sở hữu hệ sinh thái tự nhiên phong phú với rừng nguyên sinh, hang động, thác nước và nhiều loài động thực vật quý hiếm. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch trekking, khám phá thiên nhiên, nghiên cứu địa chất và giáo dục môi trường.

Trong bối cảnh du lịch xanh trở thành xu hướng toàn cầu, những vùng đất còn giữ được cảnh quan nguyên sơ như Bảo Lạc ngày càng có sức hút lớn. Nhiều du khách không còn tìm kiếm những khu nghỉ dưỡng sang trọng mà mong muốn được hòa mình vào thiên nhiên, sống chậm và khám phá những giá trị văn hóa bản địa.

Thực tế cho thấy, lượng khách đến Cao Bằng tăng đều trong những năm gần đây nhờ hệ thống hạ tầng giao thông được cải thiện và việc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng ngày càng được biết đến rộng rãi. Trong dòng chảy phát triển đó, Bảo Lạc có cơ hội trở thành điểm dừng chân quan trọng trên các tuyến du lịch kết nối trung tâm tỉnh Cao Bằng với tỉnh Tuyên Quang.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực sự, xã Bảo Lạc vẫn cần tiếp tục đầu tư đồng bộ về hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, xây dựng các sản phẩm đặc trưng và tăng cường quảng bá hình ảnh.

Tiến sĩ Phùng Quang Thiện (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) cho rằng: Định hướng phát triển của xã Bảo Lạc (tỉnh Cao Bằng) không nên chạy theo số lượng khách mà cần lấy chất lượng trải nghiệm và bảo tồn tài nguyên làm trung tâm. Mỗi bản làng, mỗi lễ hội, mỗi nghề truyền thống cần được gìn giữ như một tài sản văn hóa để phát triển lâu dài.

Đồng thời, cần tăng cường liên kết vùng với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, Khu du lịch thác Bản Giốc, hồ Thang Hen và các điểm đến của tỉnh Tuyên Quang nhằm hình thành những tuyến du lịch liên hoàn, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Và đặc biệt, trong quá trình phát triển, Bảo Lạc hôm nay vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ hiếm có. Nơi ấy có núi rừng hùng vĩ, có dòng sông Gâm hiền hòa, có những phiên chợ vùng cao rực rỡ sắc màu, có tiếng khèn Mông ngân vang giữa đại ngàn và những con người chân thành, mến khách.

Chính sự hòa quyện giữa thiên nhiên kỳ vĩ, bản sắc văn hóa độc đáo và định hướng phát triển du lịch xanh, bền vững đang mở ra cơ hội để Bảo Lạc trở thành điểm sáng mới trên bản đồ du lịch Việt Nam. Với những ai yêu vẻ đẹp nguyên bản của núi rừng và muốn tìm kiếm những trải nghiệm khác biệt, Bảo Lạc đã và đang là một điểm đến hấp hẫn du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt còn là hành trình khám phá chiều sâu văn hóa và sức sống bền chặt của miền biên viễn Đông Bắc./.