Chính quyền địa phương 2 cấp - Tạo động lực tăng trưởng mới cho Tuyên Quang

Trong bối cảnh phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Tuyên Quang xác định cấp xã, phường là nơi trực tiếp triển khai chủ trương, chính sách và tạo lập môi trường thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Hiệu quả vận hành của chính quyền cơ sở vì vậy trở thành yếu tố quan trọng quyết định tiến độ các dự án, khả năng thu hút đầu tư và hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Theo UBND tỉnh Tuyên Quang, 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 7,72%; toàn tỉnh có 583 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 63% so với cùng kỳ; ngành du lịch đón hơn 2,09 triệu lượt khách. Những kết quả này cho thấy sức bật của nền kinh tế, đồng thời phản ánh hiệu quả bước đầu của việc phát huy nguồn lực từ cơ sở sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Hình thành các không gian phát triển mới

Phường Hà Giang 2 là một trong những địa phương phát huy rõ lợi thế sau sắp xếp. Được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều phường thuộc thành phố Hà Giang cũ với xã Phong Quang (huyện Vị Xuyên cũ), địa phương sở hữu không gian phát triển đa dạng, kết hợp giữa đô thị trung tâm và vùng ven.

Việc quy hoạch trong một đơn vị hành chính thống nhất giúp địa phương thuận lợi hơn trong bố trí sử dụng đất, phát triển giao thông, chỉnh trang đô thị và khai thác tiềm năng thương mại, dịch vụ, du lịch gắn với nông nghiệp sinh thái.

Ông Hà Minh Mẫn, Chủ tịch UBND phường Hà Giang 2 cho biết, địa phương đang tập trung rà soát quy hoạch, đầu tư hạ tầng kết nối, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Ở khu vực phía Nam tỉnh, xã Nhữ Khê đang từng bước định hình vai trò là cửa ngõ công nghiệp, thương mại và logistics. Với lợi thế nằm trên các tuyến giao thông quan trọng, có sông Lô, sông Chảy đi qua cùng nhiều dự án hạ tầng, công nghiệp và đô thị đang triển khai, địa phương có điều kiện kết nối vùng sản xuất với công nghiệp chế biến, vận tải và thị trường tiêu thụ.

Theo ông Đỗ Chí Thanh, Chủ tịch UBND xã Nhữ Khê, việc mở rộng địa giới hành chính giúp địa phương có điều kiện quy hoạch phát triển trên quy mô lớn hơn, đồng thời tập trung tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh.

Trong khi đó, tại vùng cực Bắc, xã Lũng Cú được hình thành từ ba xã Lũng Cú, Má Lé và Lũng Táo, tạo nên một không gian du lịch thống nhất với các điểm đến nổi tiếng như Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, điểm Cực Bắc, Lô Lô Chải, Ma Lé và Thèn Pả.

Việc quy hoạch đồng bộ giúp địa phương xây dựng các tuyến du lịch liên hoàn thay vì phát triển riêng lẻ từng điểm đến, tạo điều kiện để nhiều thôn, bản cùng tham gia chuỗi dịch vụ du lịch.

Sáu tháng đầu năm 2026, Lũng Cú đón khoảng 306.450 lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt 52,5 tỷ đồng. Du lịch không chỉ thúc đẩy các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận tải mà còn mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản, nghề thủ công và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Ông Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lũng Cú cho biết, địa phương định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, bảo vệ cảnh quan và nâng cao thu nhập cho cộng đồng, hướng tới mục tiêu tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Khơi thông nguồn lực từ cơ sở

Theo đánh giá của tỉnh, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ nằm ở việc tinh gọn bộ máy mà còn ở khả năng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và rút ngắn quy trình giải quyết công việc.

Nhiều thủ tục trước đây phải thực hiện qua cấp huyện nay được tiếp nhận và xử lý ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã. Người dân, doanh nghiệp có thể theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ trên môi trường số, giảm thời gian đi lại và chi phí thực hiện thủ tục. Đối với doanh nghiệp, việc giải quyết nhanh các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng hay đăng ký kinh doanh góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Tuy nhiên, quá trình vận hành vẫn còn những khó khăn. Một số địa phương có diện tích rộng, dân cư phân tán, trong khi hạ tầng số, trang thiết bị và nguồn nhân lực chuyên môn chưa đáp ứng yêu cầu. Ở nhiều nơi, tiềm năng sau sắp xếp vẫn chưa được chuyển hóa thành các dự án, sản phẩm và chuỗi giá trị cụ thể.

Để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thực sự trở thành động lực phát triển, việc phân cấp cần đi đôi với tăng cường nguồn lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đất đai, quy hoạch và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.

Sau một năm triển khai, những chuyển động tích cực tại Hà Giang 2, Nhữ Khê, Lũng Cú cùng nhiều địa phương khác cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô lớn hơn. Khi quy hoạch được đồng bộ, nguồn lực được tập trung và chính quyền cơ sở phát huy tốt vai trò điều hành, mỗi xã, phường sẽ trở thành một cực tăng trưởng phù hợp với lợi thế riêng, góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn mới.