Chợ phiên Xuân Nha níu bước chân người

Chợ phiên Xuân Nha được xây dựng trên diện tích hơn 1.500m² với 19 gian hàng, gồm 17 gian của các bản, 1 gian của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã, 1 gian của các hợp tác xã. Xã đã huy động nguồn lực xã hội hóa, tận dụng vật liệu sẵn có tại địa phương xây dựng các gian hàng, tạo nên không gian mang đậm bản sắc vùng biên. Chợ phiên chính thức khai mạc từ ngày 20/5/2026 và duy trì họp chợ vào thứ 6 hằng tuần.

Đến với chợ phiên Xuân Nha, hình ảnh đầu tiên chúng ta thấy là những người phụ nữ dân tộc thiểu số trong bộ trang phục truyền thống rất rực rỡ. Những thiếu nữ Mông duyên dáng trong chiếc váy xòe hoa, bước đi nhịp nhàng làm rung lên những đồng xu bạc phát ra âm thanh vui tai. Những cô gái Thái thướt tha với chiếc áo cóm bó sát eo, hàng khuy bạc lấp lánh và chiếc khăn piêu đội đầu thêu hoa văn tinh xảo. Họ đến chợ không chỉ để mua bán, mà còn để chơi, để gặp gỡ và để hò hẹn.

Chợ phiên Xuân Nha không có những gian hàng biển hiệu lấp lánh nhưng vẫn vô cùng cuốn hút. Sản vật mang đậm bản sắc của núi rừng hoang sơ. Đó là những mẹt rau cải mèo xanh mướt còn đọng giọt sương mai; những củ măng đắng, măng ngọt vừa được hái trên rừng; những nải chuối, bao gạo nếp nương thơm phức. Ở một góc khác, người ta bày bán những sấp vải thổ cẩm tự dệt với hoa văn cầu kỳ, những con dao đi rừng sắc lẹm được rèn thủ công, những vị thuốc nam quý hiếm được hái từ đại ngàn.

Đặc trưng ở chợ Xuân Nha là việc mua bán không có sự kỳ kèo, mặc cả gay gắt. Người bán đưa ra cái giá chân chất như củ khoai, củ sắn; người mua ưng bụng là mở ví tiền. Họ trao nhau nụ cười nhiều hơn là tính toán lời lãi. Không gian chợ cứ thế rộn ràng tiếng cười nói, tiếng trao đổi bằng cả tiếng phổ thông lẫn tiếng địa phương. 

Đến chợ phiên Xuân Nha mà chưa ghé vào khu ẩm thực thì coi như bạn chưa chạm được vào "cái hồn" của phiên chợ. Khí hậu mát mẻ của vùng cao biên giới, những làn khói bếp bảng lảng bốc lên từ các gian hàng ẩm thực như có một ma lực kéo chân du khách. Người ta quây quần bên những chiếc bàn gỗ mộc mạc, gọi một bát thắng cố nóng hổi, bẻ thêm miếng mèn mén (ngô đồ) dẻo bùi là đã đủ ấm bụng. Và tất nhiên, không thể thiếu chén rượu ngô men lá thơm nồng nàn. Nâng chén rượu, người ta chúc nhau sức khỏe, hỏi thăm nhau chuyện mùa màng, con cái. Chén rượu ấy làm môi người thêm đỏ, má người thêm hồng và kéo con người xích lại gần nhau hơn.

Chợ phiên Xuân Nha không chỉ là trung tâm giao thương kinh tế của một vùng biên cương, mà là không gian văn hóa, là sợi dây thắt chặt tình đoàn kết của cộng đồng các dân tộc anh em. Tại đây, những nét đẹp văn hóa truyền thống được khắc họa tự nhiên và sinh động nhất. Kẻ đến mua, người đến bán, lại có những đôi trai gái đến đây để tìm bạn qua những ánh mắt liếc nhìn tình tứ, qua tiếng khèn Mông réo rắt bên sườn đồi.

Khi hoàng hôn buông xuống, bóng tối dần nhuộm thẫm những đỉnh núi xa, phiên chợ Xuân Nha cũng vãn dần. Người dân lại dắt tay nhau trở về bản. Trên lưng họ là những chiếc gùi đựng muối, đựng dầu, đựng tấm áo mới cho con và trong ánh mắt họ lấp lánh niềm vui của một ngày hội trọn vẹn.

Rời khỏi Xuân Nha, hình ảnh phiên chợ vùng cao biên giới với những sắc màu, những nụ cười rạng rỡ cộng với hương vị nồng nàn của rượu ngô vẫn mãi vương vấn trong lòng du khách. Xuân Nha đã trở thành một mảnh hồn Tây Bắc gây thương nhớ, níu bước chân người đi và hẹn ngày trở lại...