Rất đông du khách thập phương đến chùa Chuông thắp hương, chiếm bái Người dân Hưng Yên từ lâu vẫn tự hào khi nhắc đến chùa Chuông - một trong “Phố Hiến tứ đại danh tích”, cùng với đền Trần, đền Mẫu và đền Thiên Hậu. Trong tâm thức của bao thế hệ, chùa Chuông không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là điểm tựa tâm linh, nơi hội tụ linh khí đất trời và niềm tin của con người.
Ngôi chùa mang kiến trúc truyền thống kiểu “nội công ngoại quốc”, một kiểu bố cục chặt chẽ, uy nghiêm thường thấy ở những công trình Phật giáo lớn. Toàn bộ chùa được dựng bằng gỗ lim quý, lợp ngói mũi hài, với hệ thống cột cái, cột quân vững chãi. Trên các cấu kiện gỗ là những hoa văn chạm khắc tinh xảo hình rồng, phượng, hoa sen, mây… thể hiện trình độ mỹ thuật cao của các nghệ nhân xưa…
Không gian chùa gồm tiền đường, thiêu hương, thượng điện, nhà tổ và hành lang chạy dọc hai bên. Mỗi hạng mục đều được bố trí hài hòa, tạo nên tổng thể kiến trúc vừa trang nghiêm vừa thanh thoát. Bước vào gian chính điện, du khách có thể chiêm bái hệ thống tượng Phật phong phú như Phật Tam Thế, Phật A Di Đà, Quan Âm Bồ Tát… cùng nhiều pho tượng cổ mang giá trị nghệ thuật cao.
Trong đó, điểm nhấn đặc biệt của chùa Chuông là quả chuông đồng cổ, được đúc công phu và khắc nhiều hoa văn, chữ Hán cổ. Quả chuông không chỉ là hiện vật quý mà còn là biểu tượng của niềm tin tâm linh, minh chứng cho sự hội tụ linh khí của vùng đất phố Hiến xưa.
Quang cảnh chùa ChuôngTheo các tài liệu lịch sử, chùa Chuông đã tồn tại hàng trăm năm và trở thành trung tâm sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng lớn của khu vực. Không chỉ tăng ni, phật tử mà cả thương nhân, quan lại và người dân bình thường cũng thường xuyên lui tới đây để cầu an, cầu phúc. Trong thời kỳ phố Hiến hưng thịnh, ngôi chùa từng là điểm dừng chân của nhiều thương nhân nước ngoài, góp phần tạo nên sự giao thoa văn hóa đặc sắc.
Năm 1992, chùa Chuông được Bộ Văn hóa - Thông tin và Thể thao (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích “Kiến trúc nghệ thuật” cấp Quốc gia. Đến năm 2014, quần thể di tích Phố Hiến, trong đó có chùa Chuông, tiếp tục được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Những danh hiệu ấy không chỉ khẳng định giá trị của di tích mà còn là minh chứng cho sự trường tồn của một di sản văn hóa quý báu.
Ngày nay, chùa Chuông là một trong những điểm nhấn quan trọng trong hành trình du lịch văn hóa tâm linh của tỉnh Hưng Yên. Hàng năm, vào tháng Ba âm lịch, nơi đây trở thành trung tâm của lễ hội phố Hiến, thu hút hàng vạn du khách thập phương về tham quan, chiêm bái, cầu an, cầu phúc.
Theo PGS.TS. Nguyễn Quốc Sửu, Phó Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng: “Chùa Chuông không chỉ là một công trình kiến trúc đẹp mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của chùa cần gắn với phát triển du lịch văn hóa bền vững, để di sản không chỉ được gìn giữ mà còn lan tỏa rộng rãi hơn”.
Đối với người dân Hưng Yên, chùa Chuông không chỉ là một di tích mà còn là niềm tự hào. Bà Đào Thị Loan, một người dân sống gần khu di tích, chia sẻ: “Từ nhỏ tôi đã theo ông bà đi lễ chùa Chuông. Đối với chúng tôi, đây là nơi rất linh thiêng. Mỗi dịp đầu năm hay ngày rằm, mùng một, gia đình tôi đều đến dâng hương cầu bình an. Chùa Chuông như một phần trong đời sống tinh thần của người dân nơi đây”.
Du khách trong và ngoài tỉnh Hưng Yên đến chùa Chuông chiêm bái cầu an, cầu phúc Trong dòng chảy của thời gian, dù xã hội ngày càng phát triển, nhưng những giá trị văn hóa tâm linh gắn với chùa Chuông vẫn được gìn giữ. Hành trình đến chùa không chỉ là hành trình tín ngưỡng mà còn là dịp để mỗi người tìm lại sự bình yên trong tâm hồn, hướng đến những điều thiện lành.
Có thể nói, chùa Chuông không chỉ là một di sản kiến trúc nghệ thuật độc đáo, mà còn là biểu tượng của văn hóa người dân Hưng Yên nói riêng và người Việt Nam nói chung. Từ bao đời nay, người dân vẫn tìm về chốn thiền môn để cầu phúc, cầu may, gửi gắm ước vọng về cuộc sống an lành, hạnh phúc.
Giữa lòng phố Hiến xưa, chùa Chuông vẫn lặng lẽ tỏa sáng trong tâm thức mọi người như một viên ngọc cổ kính. Và trong từng hồi chuông ngân vang, những giá trị văn hóa, tâm linh của dân tộc vẫn được gìn giữ, lan tỏa qua từng thế hệ, trở thành nguồn mạch bền vững nuôi dưỡng đời sống tinh thần của con người hôm nay và mai sau.
