Chuyển đổi số làm thay đổi diện mạo vùng cao Thanh Hóa

Thanh Hóa hiện có 76 xã miền núi với tổng dân số khoảng 1,2 triệu người trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 30% dân số toàn tỉnh. Nhiều năm trước, trở ngại lớn nhất đối với khu vực này là hạ tầng giao thông khó khăn, khoảng cách địa lý xa trung tâm và hạn chế trong tiếp cận thông tin thị trường. 

Tuy nhiên chuyển đổi số những năm gần đây đang từng bước làm thay đổi diện mạo vùng cao. Tại các xã như Bá Thước, Quan Sơn, Quan Hóa, Mường Lát, Lang Chánh,… internet đã phủ sóng đến hầu hết trung tâm xã, bản. Nhiều hộ dân đã sử dụng điện thoại thông minh để tiếp cận kiến thức sản xuất, quảng bá sản phẩm OCOP và tìm kiếm khách hàng thông qua các nền tảng thương mại điện tử.

Những đặc sản nổi tiếng như vịt Cổ Lũng, mật ong rừng Pù Luông, măng khô, dược liệu địa phương hay sản phẩm thổ cẩm của đồng bào Thái, Mường,… đã từng bước vượt khỏi phạm vi địa phương để tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Không chỉ trong sản xuất, công nghệ số còn góp phần thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng. Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, nhiều hộ dân đã biết sử dụng mạng xã hội, nền tảng đặt phòng trực tuyến và các ứng dụng quảng bá du lịch để giới thiệu hình ảnh quê hương đến du khách trong nước và quốc tế.

Nhờ đó, nhiều mô hình homestay của đồng bào dân tộc Thái đạt doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.

Đặc biệt, việc triển khai dịch vụ công trực tuyến và cơ sở dữ liệu dân cư đã giúp người dân vùng cao giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, chuyển đổi số còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và bảo tồn văn hóa dân tộc. Nhiều trường học vùng cao đã ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy; học sinh có điều kiện tiếp cận kho học liệu số phong phú. Các làn điệu dân ca, dân vũ, nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Thái, Mường cũng được số hóa, lưu trữ và quảng bá rộng rãi trên các nền tảng trực tuyến.

Theo thống kê của tỉnh Thanh Hóa, tỷ lệ phủ sóng viễn thông tại các xã miền núi hiện đạt trên 98%; hầu hết các cơ quan hành chính cấp xã đã triển khai hệ thống quản lý văn bản điện tử và dịch vụ công trực tuyến. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số toàn diện tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Bà Vũ Thị Thu Hương, Tỉnh uỷ viên, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Chuyển đổi số đang trở thành động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Công nghệ không chỉ giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh hơn mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng suất lao động, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và phát triển các mô hình sinh kế bền vững”. “Chúng tôi xác định chuyển đổi số phải hướng đến người dân và người dân thực sự được hưởng lợi từ những tiện ích mà công nghệ mang lại”.

Dẫu vậy, thách thức vẫn còn không nhỏ. Một số địa bàn vùng sâu, vùng biên giới vẫn gặp khó khăn về hạ tầng số; kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế. Điều này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, vùng cao Thanh Hóa đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Khi công nghệ số được đưa đến từng bản làng, từng hộ dân, khoảng cách phát triển sẽ dần được thu hẹp.

Và hơn hết, công nghệ số đang trở thành chiếc cầu nối đưa khát vọng vươn lên của đồng bào dân tộc thiểu số xứ Thanh hòa vào dòng chảy phát triển chung của đất nước, góp phần xây dựng một vùng cao giàu bản sắc, thịnh vượng và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.