Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ trưởng Bộ Quốcphòng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung đến dự lễkhởi công Dự án đầu tư cơ sở vật chất cho trường phổ thông vùng cao Việt Bắc vàcác trường Dự bị đại học thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo
Tập trung kiến tạo thể chế phục vụ phát triển
Ngày 01/3/2025, Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo (BDTTG) diễn ra trang trọng. Sự kiện không chỉ là sự sắp xếp về tổ chức bộ máy, mà thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước xem công tác dân tộc, tôn giáo là những vấn đề có ý nghĩa chiến lược lâu dài, gắn trực tiếp với khối đại đoàn kết toàn dân tộc, với ổn định chính trị - xã hội và phát triển bền vững đất nước.
Trước khối lượng công việc rất lớn do lần đầu tiên thành lập Bộ quản lý nhà nước về dân tộc, tôn giáo trong bộ máy Chính phủ, BDTTG đã chủ động bám sát các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, chú trọng công tác xây dựng thể chế, với mục tiêu xuyên suốt: “Làm sao cho đồng bào DTTS, đồng bào tôn giáo được thụ hưởng, được thỏa mãn ngày một tốt hơn nhu cầu về vật chất, tinh thần; tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc không tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định; đảm bảo sự đoàn kết của đồng bào các dân tộc, tôn giáo”.
Trên nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền, Bộ đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 124/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo. Đây là một trong các Nghị định ban hành sớm nhất trong số 28 Nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Đã quy định việc cắt giảm, đơn giản hóa 78/108 thủ tục hành chính trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, đạt 72,2%; trình Chính phủ ban hành Nghị định số 272/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025 về phân định vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026-2030; Nghị định số 255/2025/NĐ-CP ngày 29/9/2025 về tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù phục vụ việc xây dựng chính sách giai đoạn 2026-2030.
Thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, Bộ đã hoàn thành hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách của Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào DTTS&MN tại các đơn vị hành chính thực hiện sắp xếp, tổ chức lại. Hoàn thành tổng hợp danh sách các đơn vị hành chính cấp xã ở miền núi để phục vụ công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031...
Đại Phật kỳ lớn nhất thế giới tung bay tại Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc 2025
Dấu ấn Chương trình mục tiêu quốc gia
Điểm sáng nổi bật của năm 2025 là kết quả thực hiện Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I (2021-2025) đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu đề ra, với 6/9 nhóm mục tiêu đạt hoặc vượt kế hoạch. Tổng mức vốn thực hiện giai đoạn I trên 137 nghìn tỷ đồng đã tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ tại vùng đồng bào DTTS&MN. Trong bối cảnh tỷ lệ nghèo toàn cầu có xu hướng tăng, Việt Nam ghi nhận tỷ lệ nghèo chung giảm chỉ còn khoảng 1%; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS giảm còn khoảng 11%.
Riêng năm 2025, đến ngày 30/11, tỷ lệ giải ngân Chương trình đạt khoảng 12.513,4 tỷ đồng, bằng 36,5% kế hoạch. Tính theo số tuyệt đối, kết quả giải ngân vốn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình năm 2025 (bao gồm cả vốn kéo dài từ các năm trước chuyển sang) cao hơn số vốn của 02 Chương trình MTQG cùng thời điểm, cụ thể: Vốn đầu tư công gấp 1,33 lần so với Chương trình Nông thôn mới; gấp 3,56 lần so với Chương trình Giảm nghèo bền vững; Vốn sự nghiệp gấp 4,62 lần so với Chương trình Nông thôn mới; gấp 1,7 lần so với Chương trình Giảm nghèo bền vững.
Những chuyển động thực chất
Năm 2025, công tác quản lý nhà nước của Bộ DTTG đã gặt hái những thành quả rất quan trọng, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện, bền vững vùng đồng bào DTTS, đồng bào tôn giáo.
Nổi bật là Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương phương án triển khai quyết liệt để rút ngắn thời gian hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát sớm 05 năm 04 tháng so với mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 42-NQ/TW, với tổng số nhà được xây mới, sửa chữa là 334.234 căn. Kết quả xóa nhà tạm, nhà dột nát được đánh giá là công trình của ý Đảng, lòng dân; là công trình quốc gia đặc biệt; là dấu ấn quan trọng của Bộ DTTG, có phạm vi ảnh hưởng toàn quốc chào mừng kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, 80 Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam.
Vùng dân tộc thiểu số và miền núi ngày càng thuhút sự quan tâm đầu tư phát triển của các doanh nghiệp trong và ngoài nước(Trong ảnh: Khu du lịch Garrya Mù Căng Chải)
Hoạt động sản xuất của vùng đồng bào DTTS và đồng bào tôn giáo có chuyển biến tích cực. Sản xuất kinh doanh được duy trì, tạo thêm việc làm, giúp thu nhập bình quân và đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS tăng lên. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng được đẩy mạnh. Nhiều di tích lịch sử, văn hóa được công nhận cấp tỉnh, cấp quốc gia.
Giáo dục đào tạo tiếp tục được ưu tiên hàng đầu. Chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết THPT công lập, thực hiện từ đầu năm học 2025-2026 đã tạo động lực thúc đẩy phổ cập giáo dục và giảm gánh nặng cho đồng bào DTTS, đồng bào tôn giáo. Cơ sở vật chất giáo dục được tăng cường theo hướng đạt chuẩn. Các địa phương vùng biên giới đất liền đã đồng loạt tổ chức khởi công xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS, khẳng định quyết tâm phát triển giáo dục tại khu vực chiến lược.
Công tác y tế và chăm sóc sức khỏe Nhân dân được quan tâm, chú trọng. Người nghèo, người DTTS thuộc xã khó khăn và đặc biệt khó khăn được Nhà nước cấp thẻ BHYT, được hưởng 100% chi phí thanh toán dịch vụ khám, chữa bệnh.
Năm 2025, Bộ DTTS còn tổ chức nhiều hoạt động nổi bật như: Tổ chức thành công Đại hội Đại biểu Đảng bộ Bộ DTTG lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030); Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I (2025-2030); Khởi công xây dựng, nâng cấp các trường chuyên biệt; Khánh thành Khách sạn Dân tộc; Tăng cường công tác chuyển đổi số và đẩy mạnh hợp tác quốc tế về công tác dân tộc, tôn giáo… tạo nền móng bước vào thực hiện nhiệm vụ năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.
Sôi động các hoạt động tôn giáo
Năm 2025, hoạt động tôn giáo trên cả nước diễn ra sôi động, thu hút đông đảo chức sắc, tín đồ và Nhân dân tham gia. Các tổ chức tôn giáo được công nhận và cấp đăng ký hoạt động tôn giáo cơ bản tuân thủ pháp luật, hoạt động thuần túy tôn giáo, theo đúng hiến chương, điều lệ được Nhà nước phê duyệt. Nhiều tổ chức tôn giáo tổ chức Đại hội nhiệm kỳ, hội nghị thường niên theo quy định của pháp luật, tiếp tục xác định đường hướng hoạt động gắn bó, đồng hành cùng dân tộc. Chính quyền các cấp quan tâm hướng dẫn, giải quyết các nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của tổ chức, cá nhân tôn giáo, góp phần tăng cường mối quan hệ giữa chính quyền và tôn giáo ngày càng cởi mở, gắn bó; củng cố niềm tin của chức sắc, chức việc, tín đồ tôn giáo đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của chính quyền các cấp.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ chủ động hướng dẫn, giúp đỡ Giáo hội Phật giáo Việt Nam đăng cai, tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc năm 2025 từ ngày 06 - 08/5/2025, tại Thành phố Hồ Chí Minh, được dư luận quốc tế và trong nước đánh giá cao, góp phần khẳng định tự do tôn giáo ở nước ta, đồng thời quảng bá hình ảnh, con người, đất nước Việt Nam.
Trẻ em dân tộc thiểu số luôn nhận được sự quantâm của gia đình, nhà trường và xã hội giúp các em phát triển toàn diện
Xuân mới - Niềm tin mới
Năm 2025, công tác dân tộc, tôn giáo đã ghi nhiều dấu ấn đậm nét, không chỉ được đo bởi con số, mà còn bằng sự chuyển biến trong đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS, đồng bào tôn giáo.
Xuân Bính Ngọ đang gõ cửa. Trên các thôn, bản, giáo xứ, tự viện… niềm vui đón xuân hòa cùng sự tự tin bước vào năm 2026 - năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và công tác dân tộc, tôn giáo tiếp tục được quan tâm, đặt ở vị trí xứng đáng để đồng hành cùng đất nước bước vào Kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, hùng cường./.
