Đặc trưng trang phục của người Nùng ở Lạng Sơn

Tên gọi Nùng Phàn Slình Hua Lài nghĩa là Phàn Slình Đầu Chấm. Trong tiếng Nùng, “Hua” nghĩa là “Đầu”, “Lài” nghĩa là “Chấm”. Tên gọi này bắt nguồn từ chiếc khăn đội đầu của người phụ nữ Nùng. Họ thêu những đốm nhỏ, màu trắng theo hàng nổi bật trên nền khăn màu chàm. Mỗi lần đội lên đầu, người phụ nữ được ví như đang đội trên đầu một bầu trời sao. Áo phụ nữ thường 4 hoặc 5 thân màu chàm. Áo ngắn, được may rộng cả phần thân và tay, giúp người mặc thoải mái hơn trong đời sống sinh hoạt hàng ngày hoặc khi lao động sản xuất. Cổ tay áo và phía trước ngực đắp thêm một miếng vải khác màu tạo nét đặc sắc cho trang phục. Quần của phụ nữ may kiểu đũng chéo, chân què, cạp lá tọa. Khi mặc, dùng giải rút luồn vào phần cạp quần và buộc thắt lại. Ngày nay, quần đũng chéo dần được thay thế bằng quần lụa hoặc vải satin gấp nếp 2 ống, tạo đường nét mềm mại hơn.

Bộ quần áo chàm là trang phục truyền thống lâu đời, gắn liền với nét văn hóa, bản sắc dân tộc người Nùng. Có lẽ do điều kiện sinh hoạt, màu chàm trở thành màu chủ đạo trong trang phục của cả dân tộc Nùng. Việc nhuộm chàm vải làm cho quần áo bền màu, lâu bẩn và lâu hỏng hơn. Vì thế màu chàm phù hợp với lối sống nông nghiệp nơi núi rừng của người Nùng. Phụ nữ Nùng mặc áo 4 thân hoặc 5 thân, dài qua hông. Cổ áo tròn, chân cổ cao khoảng 1cm, được may 3 - 4 lớp vải để tạo độ đứng. Chân cổ áo, nẹp ngực và nẹp ống tay áo can thêm một lớp vải để tạo điểm nhấn. Tay áo rộng rãi tạo sự thoải mái trong lao động sản xuất. Áo thường đơm 7 cúc. Thân áo dáng chữ A, xoè nhẹ về phía hai tà. Toàn bộ phần tà, gấu áo được khâu gập dấu mép vải. Áo mặc thường ngày của nam giới là cánh ngắn tứ thân, hai bên nẹp áo đính hàng cúc vải 7 khuy, cổ tròn, dáng cổ tàu, chân cổ cao khoảng 2cm, 2 túi ở vạt dưới, tay áo rộng vừa phải. Quần kiểu đũng chéo chân què, cạp may rộng kiểu cạp lá tọa, khi mặc vắt mối về phía trước rồi dùng dây vải thắt chặt.

Về cơ bản, trang phục của người Nùng Inh chỉ có sự khác nhau đôi chút về tuổi tác, giới tính. Đồng bào không có quần áo riêng để mặc vào những dịp lễ, tết, hội hè mà chỉ có một loại quần áo chung. Y phục của nam giới giản dị về màu sắc, kiểu cách và không dùng hoa văn trang trí, gồm áo cánh 4 thân và quần. Áo được cắt may theo kiểu xẻ ngực, cổ tròn, không cầu vai nhưng có một mảnh vải đệm quanh cổ hình lá sen rộng. Tà áo xẻ cao, có hàng cúc vải kép; bên dưới gần gấu áo có hai túi nhỏ, hình chữ nhật, không có nắp. Áo được khâu hơi bó vào người, chiều dài chỉ qua cạp quần một chút. Quần thường dài tới mắt cá chân, cắt theo kiểu quần đũng chéo hay còn gọi là kiểu quần chân què. Kiểu quần này có đũng rộng vừa phải, cạp quần rộng từ 12-14cm, không có chỗ luồn giải rút mà khi mặc vào, người ta vận búi về phía trước rồi buộc dây vải phía ngoài. Áo của phụ nữ có cổ tròn, xẻ ngực, nẹp và gấu áo rộng, hai túi nhỏ ở vạt trước, cài một hàng cúc nhỏ ở nẹp áo. Hoạ tiết hoa văn trên cổ hình vuông, quả trám, xếp thành hình tam giác liền kề nhau. Cổ áo trang trí bằng những mảnh vải nhiều màu sáng nhưng màu chính vẫn là màu chàm, cài một hàng cúc bằng nút vải bên nách phải. Áo nữ may xẻ tà ở hai bên sườn giống áo nam. Quần phổ biến là quần lá tọa dài chấm gót chân.