Đến Tăk Pổ không chỉ để săn mây

Con đường dẫn lên Tăk Pổ quanh co men theo sườn núi. Càng lên cao, không khí càng trở nên dịu mát, mở ra trước mắt những cánh rừng xanh ngút ngàn, những triền đồi nối tiếp và các thung lũng sâu đặc trưng của vùng núi phía Tây Nam Đà Nẵng. Ở độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng địa hình núi cao đã tạo điều kiện thuận lợi để những tầng mây hình thành và hội tụ vào mỗi buổi sớm. Từ khoảng tháng 3 đến tháng 8, khi bình minh vừa ló rạng, biển mây từ dưới thung lũng lững lờ dâng lên, phủ kín bản làng rồi chậm rãi trôi qua các sườn núi.

Không ít người ví Tăk Pổ như một "đài quan sát" giữa đại ngàn Trường Sơn. Từ những điểm cao của bản làng, phóng tầm mắt ra xa chỉ thấy những lớp mây trắng nối tiếp nhau đến tận chân trời. Giữa biển mây ấy, những mái nhà của đồng bào Ca Dong thấp thoáng như những hòn đảo nhỏ, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa thanh bình. Khoảnh khắc đẹp nhất thường xuất hiện trong khoảng từ 5 giờ 30 đến 7 giờ sáng, khi ánh mặt trời xuyên qua màn sương, nhuộm những dải mây từ sắc trắng bạc sang ánh vàng rồi dần tan vào nền trời xanh thẳm. Đó cũng là thời điểm những người yêu thiên nhiên, đam mê nhiếp ảnh tìm đến để ghi lại vẻ đẹp hiếm có của vùng cao.

Nhưng biển mây chỉ là điểm khởi đầu của hành trình khám phá Tăk Pổ. Điều khiến nhiều du khách muốn quay trở lại chính là những giá trị văn hóa của địa phương vẫn hiện diện trong nhịp sống thường ngày của đồng bào Ca Dong. Chính sự hòa quyện giữa cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa đã tạo nên sức hút riêng, để Tăk Pổ không chỉ là điểm đến ngắm cảnh, đặc biệt còn là nơi mang đến những trải nghiệm giàu cảm xúc.

Hiện nay, Tăk Pổ có gần 50 hộ đồng bào Ca Dong sinh sống. Trải qua nhiều thế hệ, đồng bào nơi đây vẫn gìn giữ nhiều phong tục, tập quán truyền thống, từ không gian sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật cồng chiêng đến các lễ hội gắn với đời sống sản xuất và tín ngưỡng dân gian. Buổi tối ở Tăk Pổ là khoảng thời gian du khách cảm nhận rõ nhất hơi thở văn hóa của vùng cao. Bên bếp lửa bập bùng, tiếng cồng chiêng ngân vang giữa núi rừng, hòa cùng những điệu múa truyền thống, tạo nên một không gian văn hóa đậm đà bản sắc. Đó không đơn giản là những tiết mục phục vụ khách tham quan, mà còn là một phần trong đời sống tinh thần được cộng đồng gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh những thanh âm của đại ngàn là hương thơm của cơm lam, gà nướng, rau rừng và các món ăn được chế biến từ sản vật địa phương. Mỗi bữa cơm là dịp để du khách lắng nghe những câu chuyện về tập quán canh tác, phong tục cưới hỏi, lễ hội truyền thống cũng như đời sống gắn bó với núi rừng của người Ca Dong. Chính sự mộc mạc, chân thành và lòng hiếu khách của người dân đã tạo nên nét khác biệt của Tăk Pổ so với nhiều điểm săn mây khác. Du khách tìm đến đây không chỉ để chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên mà còn để cảm nhận nhịp sống bình yên và hiểu hơn về những giá trị văn hóa được gìn giữ giữa đại ngàn.

Cùng với sự phát triển của du lịch, người dân Tăk Pổ từng bước trở thành chủ thể của các hoạt động trải nghiệm. Nhiều hộ gia đình mạnh dạn cải tạo nhà ở thành homestay, tổ chức các chương trình săn mây, biểu diễn cồng chiêng, giới thiệu nghề truyền thống và phục vụ các món ăn địa phương. Người dân vừa là chủ nhà, vừa là người hướng dẫn, đồng thời là cầu nối đưa du khách đến gần hơn với văn hóa Ca Dong.

Sự chuyển mình ấy không chỉ tạo thêm động lực cho phát triển du lịch, đồng thời còn góp phần nâng cao ý thức bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Khi tiếng cồng chiêng, nghề thủ công hay ẩm thực địa phương trở thành một phần của sản phẩm du lịch, cộng đồng càng có thêm điều kiện để gìn giữ và trao truyền những giá trị ấy cho thế hệ trẻ. Đây cũng là hướng đi được đánh giá phù hợp với điều kiện của vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khi phát triển du lịch dựa trên chính những giá trị vốn có của cộng đồng thay vì khai thác theo hướng đại trà.

Trong định hướng phát triển của địa phương, Tăk Pổ sẽ được kết nối với làng văn hóa Tak Pang, khu dân cư Lâng Loang, vùng trồng sâm Ngọc Linh cùng nhiều điểm du lịch sinh thái khác để hình thành chuỗi sản phẩm đặc trưng của khu vực phía Tây Nam thành phố Đà Nẵng. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là yêu cầu phải bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan tự nhiên và hạn chế sự thương mại hóa các giá trị văn hóa truyền thống. Nếu chỉ khai thác biển mây như một sản phẩm du lịch mà xem nhẹ vai trò của cộng đồng, sức hấp dẫn của điểm đến sẽ khó có thể bền vững.

Và vì thế phát việc triển du lịch cộng đồng không chỉ là đầu tư cơ sở lưu trú hay mở rộng dịch vụ, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia gìn giữ, giới thiệu và lan tỏa những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Khi cộng đồng thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển, du lịch sẽ là cầu nối để thiên nhiên và văn hóa cùng được bảo tồn, phát huy. Biển mây rồi sẽ tan khi nắng lên, nhưng những giá trị văn hóa mà đồng bào Ca Dong bền chặt gìn giữ qua nhiều thế hệ sẽ còn ở lại. Đó mới là tài sản quý giá nhất của Tăk Pổ và cũng là sức hút bền vững của vùng đất nằm giữa đại ngàn Trường Sơn./.