Tình hữu nghị truyền thống
Kể từ Hội nghị lần đầu tiên, cơ chế họp mặt cấp cao giữa ba Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Lào - Campuchia đã trở thành một nền tảng vững chắc để chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời giữa Nhân dân ba nước. Với chủ đề “Phật giáo với hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững”, Hội nghị lần thứ ba này đã mở ra một chương mới, nhấn mạnh vai trò thực tiễn của giáo lý Phật Đà trong bối cảnh toàn cầu hóa và những thách thức hiện đại. Sự hiện diện của đại diện Chính phủ Campuchia và lãnh đạo các tổ chức tôn giáo quốc tế đã nâng tầm sự kiện, khẳng định Phật giáo là một phần không thể tách rời của đời sống chính trị - xã hội và ngoại giao văn hóa.
Các phiên thảo luận trọng tâm và Tuyên bố chung
Tại các phiên làm việc, các phái đoàn đã cùng nhau đi sâu các nội dung:
Một là, tăng cường đoàn kết và hợp tác quốc tế. Các đại biểu nhất trí rằng Phật giáo ba nước cần phát huy hơn nữa tinh thần “Tương thân tương ái”, thường xuyên trao đổi thông tin, kinh nghiệm về công tác hành đạo và quản lý tự viện. Đặc biệt, việc tổ chức các khóa tu chung, các hoạt động văn hóa Phật giáo xuyên biên giới đã được đề xuất nhằm tạo sự gắn kết chặt chẽ trong lòng tăng ni và phật tử.
Hai là, Phật giáo trong công tác xã hội và phát triển bền vững. Đại diện ba nước đều nhấn mạnh trách nhiệm của Phật giáo trong việc giải quyết các vấn đề xã hội như xóa đói giảm nghèo, giáo dục đạo đức, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các Giáo hội cam kết thúc đẩy các dự án nhân đạo chung, như xây dựng trường học, phòng khám từ thiện và cung cấp nước sạch.
Ba là, giữ gìn hòa bình và giátrị đạo đức. Các đại biểu tái khẳng định giáo lý từ bi, trí tuệ của Đức Phật lànền tảng vững chắc nhất cho hòa bình và sự khoan dung. Phật giáo cần đóng vaitrò tích cực trong việc hóa giải xung đột, xây dựng nếp sống văn minh, đẩy lùitệ nạn xã hội và chống lại các tư tưởng cực đoan. Việc đưa giáo lý Phật giáovào chương trình giáo dục thanh thiếu niên cũng được xem là giải pháp lâu dài đểxây dựng một thế hệ công dân có đạo đức và trách nhiệm.
Đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam ký vào Tuyên bố chung tại Hội nghịTại Hội nghị, Bản Tuyên bố chung Phnom Penh gồm 07 điều, 26 điểm nội dung chính đã được công bố, xác lập các cam kết cụ thể: Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa - tâm linh Phật giáo; Tăng cường hợp tác khu vực giữa Phật giáo ba nước trong các lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu, phúc lợi xã hội và bảo vệ môi trường; Thúc đẩy hòa bình, hòa hợp và đối thoại liên tôn trong khu vực; Ứng dụng nguyên lý Phật giáo trong phát triển bền vững, nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường; Trao quyền và giáo dục thanh niên theo tinh thần Phật giáo; Tăng cường đoàn kết và hợp tác Phật giáo toàn cầu, hướng đến các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp quốc.
Tầm nhìn cho tương lai
Thành công của Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo Việt Nam - Lào - Campuchia lần thứ ba tại Campuchia một lần nữa chứng minh rằng tôn giáo là một kênh ngoại giao hiệu quả, góp phần củng cố mối quan hệ giữa các quốc gia. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn có giá trị chiến lược trong việc thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau, tin cậy chính trị và hợp tác kinh tế giữa ba nước láng giềng.
Trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với nhiều biến động, sự đồng lòng và nhất quán trong hành động của ba Giáo hội Phật giáo góp phần bảo đảm ổn định xã hội và là nguồn động lực to lớn cho sự phát triển của cộng đồng ASEAN. Các vị giáo phẩm tin tưởng rằng, bằng việc hiện thực hóa các cam kết đã ký, Phật giáo sẽ tiếp tục lan tỏa ánh sáng từ bi và trí tuệ, góp phần xây dựng một khu vực Đông Nam Á hòa bình, thịnh vượng và hạnh phúc.
Hội nghị cũng thống nhất giao Liên minh Trung ương Phật giáo Lào đăngcai Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo Campuchia - Lào - Việt Nam lần thứ tư vàonăm 2027 tại Thủ đô Viêng Chăn, Lào cùng với niềm tin tưởng tiếp nối tinh thầnđoàn kết và hợp tác đã được hun đúc qua ba lần gặp gỡ lịch sử này./.
