Robot Gabi mặc trang phục nhà sư tham dự Lễ tấn phong tại chùa Jogye ở Thủ đô Seoul Hàn Quốc vào ngày 6/5 - Ảnh: AFPRobot Gabi cao 1,3 mét, mặc áo lễ xám nâu và mang giày đen. Trong buổi lễ, robot chắp tay, cúi chào các hòa thượng chủ trì. Một vị hòa thượng đã đeo chuỗi 108 hạt lên cổ robot và dán nhãn tượng trưng thay cho nghi thức hơ tay gần hương. Khi được hỏi về việc hiến dâng thân mình cho Phật và giáo pháp, robot đáp: "Con nguyện hiến dâng".
Gabi được phát triển dựa trên nền tảng robot hình người G1 của công ty Unitree Robotics (Trung Quốc). Giá của G1 trên thị trường khoảng 16.000 USD.
Với con người, 5 giới luật (ngũ giới) cơ bản của phật tử bao gồm: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối và không sử dụng chất kích thích. Tuy nhiên, hòa thượng chủ trì đã điều chỉnh các giới luật này để phù hợp với robot. Theo đó, ngũ giới của Gabi bao gồm: tôn trọng sự sống; không phá hoại robot khác và đồ vật; tuân thủ con người; không lừa dối, tiết kiệm năng lượng và không sạc điện quá mức.
Robot hình người Gabi chắp tay trong lễ thọ giới tại chùa Jogye ở Seoul, ngày 6/5. (Ảnh: Yonhap/vnexpress)Hòa thượng Seong Won, người phụ trách văn hóa của Tông Jogye, cho biết tên gọi Gabi là sự kết hợp giữa từ Siddhartha (Tất Đạt Đa) và "lòng từ bi" trong tiếng Hàn. "Chúng tôi chọn cái tên dễ phát âm, mang ý nghĩa truyền bá lòng từ bi của Đức Phật ra thế giới", ông Seong Won nói.
Cái tên "Gabi" trong tiếng Hàn có nghĩa là "từ bi". Đại đức Seong Won, người phụ trách các vấn đề văn hóa của tông phái Tào Khê, cho biết tên gọi này mang ý nghĩa lan tỏa lòng từ bi của Đức Phật khắp thế giới theo cách hiện đại. Gabi là nỗ lực mới nhất của các nhà sư Hàn Quốc để chứng minh vị trí của Phật giáo tại xứ kim chi thời hiện đại. Trước đó, vào tháng 1, Đại đức Jin Woo, người đứng đầu tông phái Tào Khê, cam kết sẽ tích hợp AI vào các truyền thống Phật giáo.
Robot hình người Gabi di chuyển vòng quanh một tòa tháp trong buổi lễ giới luật tại chùa Jogye ở Seoul, ngày 6/5. (Ảnh: Yonhap/vnexpress)Bà Su Jung Kim, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), nhận định nhà sư robot là một "chiến lược quảng bá độc đáo" nhằm củng cố vị thế văn hóa và sự hiện diện xã hội của tôn giáo này tại Hàn Quốc. Thiền sư Noah Nam Goong ở thành phố New York cho rằng robot "khá kỳ lạ" và thiên về khía cạnh kinh tế xã hội hơn là tâm linh, vì robot vốn không có tâm trí để thấu hiểu những khái niệm vượt ngoài logic. Tuy nhiên, ông Nam Goong cho rằng nếu robot có thể giúp mọi người giải tỏa phiền muộn và tìm thấy sự tự do trong tâm hồn, nó vẫn có thể mang lại giá trị nhất định.
Đại diện Tông Jogye cho biết ý tưởng đưa một robot vào quy y nảy sinh từ ba năm trước, trong nỗ lực hiện đại hóa, kết nối với thế hệ trẻ trong xã hội số và ứng phó với tình trạng khan hiếm nguồn tăng ni tại các cơ sở tôn giáo do khủng hoảng dân số. Tông phái đã tham khảo các nền tảng trí tuệ nhân tạo như Gemini và ChatGPT để xây dựng bộ giới luật mới. Ông Seong Won kỳ vọng nghi lễ sẽ giúp xã hội làm quen với việc chung sống cùng robot, đồng thời coi Ngũ giới mới là nguyên tắc cơ bản cho cộng đồng trong tương lai.
Tại Nhật Bản hồi tháng 2/2026, Đại học Kyoto giới thiệu một robot có khả năng học kinh Phật và đưa ra lời khuyên cho những người cần hướng dẫn tâm linh.
