Làng văn hóa du lịch cộng đồng thôn ThaGiữa hàng trăm làng du lịch cộng đồng trên cả nước, thôn Tha không sở hữu những đặc điểm quá khác biệt. Thôn có 150 hộ dân, 100% dân số là dân tộc Tày. Hiện nay, toàn thôn có 122 ngôi nhà sàn, được dựng bằng gỗ, lợp mái lá cọ, nằm rải rác giữa những cánh đồng lúa và rừng cây xanh mát. Nếp sống của người Tày nơi đây về cơ bản không khác biệt nhiều so với 800 năm trước, Tổ tiên của họ đã khai khẩn lập làng. Đồng bào vẫn giữ gìn nguyên vẹn các giá trị truyền thống của dân tộc, từ trang phục, phong tục, đến tập quán sinh hoạt. Du khách đến đây có cơ hội tìm hiểu các hoạt động thường ngày như dệt thổ cẩm, làm bánh truyền thống và chế tác đồ thủ công mỹ nghệ. Điểm khác biệt mà những thế hệ hôm nay làm được là biến thôn Tha trở thành điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu, đón nhiều khách nhất cả nước năm 2025. Câu hỏi được nhiều người quan tâm tìm câu trả lời lúc này, đó là thành công của thôn Tha đến từ đâu? Câu trả lời nằm ở cách thôn Tha gìn giữ, tổ chức và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc mình.
Giữ được “lõi” bản sắc văn hóa
Điểm đáng chú ý đầu tiên là mức độ bảo tồn gần như nguyên vẹn của thôn Tha. Cộng đồng người Tày ở đây sinh sống tập trung, với hệ thống nhà sàn truyền thống vẫn được duy trì trên diện rộng. Không gian làng, từ cấu trúc nhà ở, cảnh quan đến nhịp sống đều chưa bị phá vỡ bởi bê tông hay các công trình du lịch hiện đại.
Trong khi nhiều nơi phát triển du lịch bằng cách “làm mới” bản sắc, thôn Tha chọn cách ngược lại: giữ nguyên và làm giàu từ cái cũ. Chính điều này tạo nên sức hút với du khách, đặc biệt là khách quốc tế, những người luôn tìm kiếm trải nghiệm chân thực thay vì các sản phẩm được dàn dựng.
Cả cộng đồng cũng làm du lịch
Một trong những khác biệt mang tính quyết định là mô hình tổ chức. Ở nhiều nơi, du lịch cộng đồng chỉ dừng lại ở một vài hộ gia đình. Trong khi đó, thôn Tha phát triển theo hướng cả làng cùng làm du lịch, tạo thành một hệ sinh thái dịch vụ tương đối hoàn chỉnh. Du khách thực sự được sống trong không gian của cả một cộng đồng. Cách làm này không chỉ nâng cao chất lượng trải nghiệm, mà còn đảm bảo lợi ích được phân bổ tương đối đồng đều - yếu tố then chốt để mô hình phát triển bền vững.
Mùa lúa chín ở thôn ThaNói không với “dàn dựng”
Một điểm đáng ghi nhận ở thôn Tha là cách tiếp cận du lịch. Người Tày ở đây không biến văn hóa thành sản phẩm trình diễn đơn thuần. Du khách đến đây không phải để xem, mà để tham gia. Họ có thể cùng người dân cấy lúa, nấu ăn, học hát then, sinh hoạt trong không gian nhà sàn. Những hoạt động này không được dựng lên theo kịch bản, mà là một phần của đời sống thường nhật.
Chính sự không sắp đặt này tạo nên chiều sâu cho trải nghiệm. Trong bối cảnh nhiều nơi đang rơi vào xu hướng “sân khấu hóa” văn hóa, thôn Tha lại giữ được sự tự nhiên, yếu tố làm nên sự khác biệt lâu dài.
Gần phố phường nhưng không bị đô thị hóa
Thôn Tha cách không xa trung tâm phường Hà Giang 1, gần cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, thuận lợi cho việc tiếp cận của du khách. Dù gần đô thị, làng vẫn giữ được không gian sinh thái và cấu trúc truyền thống. Đây là lợi thế kép: vừa dễ khai thác thị trường khách du lịch, vừa không đánh mất bản sắc. Trong thực tế, nhiều điểm du lịch cộng đồng thất bại vì không cân bằng được hai yếu tố này.
Từ những yếu tố trên có thể thấy, thành công của thôn Tha là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: bảo tồn văn hóa, tổ chức cộng đồng, năng lực quản trị và định hướng phát triển đúng. Điều đáng suy ngẫm là những yếu tố này không phải là đặc quyền của riêng thôn Tha. Nhiều địa phương khác cũng có điều kiện tương tự, nhưng không phải nơi nào cũng đạt được kết quả như vậy. Hiện tượng thôn Tha đã được giải mã bằng cách làm là lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy bản sắc làm nền tảng và lấy sự bền vững làm mục tiêu. Chính sự bền bỉ, chậm rãi đó lại là con đường ngắn nhất, bền vững nhất để thôn định vị tên mình trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế .
