Hiệu quả Chương trình MTQG 1719 ở Hòa An

Xã Hòa An, tỉnh Cao Bằng là xã đặc biệt khó khăn, có diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 89% tổng diện tích. Xã có 5 thành phần dân tộc sinh sống gồm: Tày, Nùng, Mông, Kinh, Dao. Tỷ lệ hộ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 98%; tỷ lệ nhân khẩu người dân tộc thiểu số chiếm 99%. Hiện nay, xã có 26 xóm, dự kiến có 14 xóm đặc biệt khó khăn đang rà soát tiêu chí để đề nghị cấp có thẩm quyền công nhận. Do chủ yếu thuần nông nên thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn xã còn thấp, chỉ khoảng 48 triệu đồng/năm. Tỷ lệ nghèo đa chiều của xã còn 5,5%.

Với những đặc thù trên, xã Hòa An thuộc diện thụ hưởng Chương trình MTQG 1719. Trong giai đoạn này, xã đã tích cực giải ngân được 9,1 tỷ đồng vốn sự nghiệp và 8,584 tỷ đồng vốn đầu tư.

Kết thúc giai đoạn, xã Hòa An đã hoàn thành một số chỉ tiêu rất quan trọng trong Chương trình Mục tiêu quốc gia 1719 như: tỷ lệ giảm nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số bình quân hằng năm; thu nhập bình quân đầu người tăng hơn 2 lần so với đầu giai đoạn; có đường ô tô đến trung tâm xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa, cứng hóa; 72,7% số thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa; 100% trường lớp học, trạm y tế được xây dựng kiên cố; 99% người dân được sử dụng điện lưới quốc gia hoặc các nguồn điện khác phù hợp, được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, 100% trẻ em mầm non, học sinh trong độ tuổi tiểu học, trung học cơ sở được đến trường. Tỷ lệ học sinh học trung học cơ sở đạt 97%, 90% người từ 15 tuổi trở lên đọc thông viết thạo chữ phổ thông. 100% người dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế. Các chỉ tiêu liên quan đến bà mẹ mang thai được thăm khám thai, sinh con tại cơ sở y tế đều đạt 100%; tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân chỉ còn 10,2%; 100% các thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng; 70% số thôn có đội văn hóa, văn nghệ, câu lạc bộ truyền thống hoạt động thường xuyên, có chất lượng. 

Để có được những kết quả trên là do cấp ủy, chính quyền xã đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc triển khai thực hiện Chương trình. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm tạo sự đồng thuận của Nhân dân trong quá trình triển khai. Các cơ quan chuyên môn, các xóm, các tổ chức chính trị - xã hội đã chủ động phối hợp rà soát đối tượng thụ hưởng, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các dự án, tiểu dự án theo quy định. Công tác kiểm tra, giám sát, theo dõi, đôn đốc được thực hiện thường xuyên nên việc quản lý, sử dụng nguồn vốn cơ bản đảm bảo đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định. Qua công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cơ quan có thẩm quyền, đến cuối tháng 6/2026, không phát hiện trường hợp vi phạm nghiêm trọng thuộc trách nhiệm của UBND xã, các cơ quan, đơn vị hoặc chủ đầu tư trên địa bàn.

Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia 1719, xã Hòa An cũng phải chuyển nguồn sang năm 2026 9,266 tỷ đồng, nộp trả ngân sách cấp trên 101 triệu đồng vốn sự nghiệp.

Đối với vốn đầu tư, phải chuyển nguồn 183 triệu đồng, nộp trả ngân sách cấp trên 332 triệu đồng. Đối với số kinh phí chuyển nguồn sang thực hiện năm 2026, xã đã tiến hành rà soát và lập kế hoạch thực hiện từ tháng 9-11/2026, tập trung giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, giải ngân trong tháng 12 với số tiền 604 triệu đồng. Thực hiện xây dựng 3 công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống gồm: sửa chữa đường vào xã Đức Xuân cũ; sửa chữa hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung xóm 7 Bế Triều và cải tạo, nâng cấp mương thủy lợi xóm Minh Loan. Hoàn thành và giải ngân số tiền hơn 3,9 tỷ đồng cho một số trường học mua sắm thiết bị dạy và học; mở lớp truyền dạy dân ca, lắp đặt 4 pano tuyên truyền tại một số thôn…

Trong tình hình đặc thù của một xã miền núi, dân tộc, đặc biệt khó khăn, bài học kinh nghiệm được xã Hòa An rút ra trong quá trình thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia 1719 là phải tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự chỉ đạo điều hành thống nhất của chính quyền và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể. Bên cạnh đó, việc rà soát đối tượng thụ hưởng phải được thực hiện công khai, dân chủ, đúng tiêu chí, đúng đối tượng, đảm bảo công bằng, minh bạch. Chủ động xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể, thường xuyên kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay từ cơ sở. Phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng xóm trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia thực hiện các dự án, tiểu dự án và giám sát cộng đồng.

Những bài học kinh nghiệm này tiếp tục có giá trị vậndụng khi xã bắt đầu tổ chức thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới,giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểusố và miền núi giai đoạn 2026-2030.