Sức mạnh từ tinh thần đại đoàn kết
Gia đình anh Sùng Văn Đình ở xã Lũng Nặm, tỉnh Cao Bằng đã chuyển vào căn nhà mới rộng rãi, bền chắc, được xây từ nguồn vốn của Chương trình xoá nhà tạm và nguồn lực xã hội hoá. Anh Đình tâm sự, hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, ăn còn chẳng đủ, nói gì đến tích luỹ làm nhà. Vì thế, nếu không có 50 triệu đồng của Nhà nước và hỗ trợ của anh em trong gia đình thì anh không bao giờ dám mơ tới căn nhà mới khang trang.
Giống như gia đình anh Đình, đến cuối tháng 8/2025, 334.234 gia đình thuộc 04 nhóm đối tượng mà theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình xoá nhà tạm là “có hy sinh to lớn nhất, nghèo nhất, khó khăn nhất”, gồm: hộ gia đình người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ; hộ nghèo, hộ cận nghèo; đồng bào nghèo dân tộc thiểu số và miền núi; các đối tượng trợ giúp xã hội khác trên khắp mọi miền Tổ quốc đã được hưởng niềm hạnh phúc đón nhận những căn nhà được xây mới hoặc sửa chữa từ nguồn lực của Chương trình.
Theo số liệu của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, tổng nguồn kinh phí huy động được để thực hiện Chương trình là trên 24.761 tỷ đồng; huy động được trên 2,7 triệu ngày công lao động với 454.318 lượt người hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở trên phạm vi cả nước. Với kết quả này, cả nước cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát, về đích trước 5 năm 4 tháng so với mục tiêu Nghị quyết số 42-NQ/TW và trước 4 tháng so với mục tiêu khi phát động Phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025”.
Theo ông Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo - Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát, mỗi mái nhà là “một món quà”, “một mái ấm”, “một tình thương” thể hiện tình dân tộc, nghĩa đồng bào; thể hiện mục tiêu, bản chất tốt đẹp, ưu việt của chế độ ta; khẳng định những giá trị nhân văn và truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc; khơi dậy, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Mệnh lệnh từ trái tim
Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đã mang lại nhiều ngôi nhà khang trang cho đồng bào sinh sống trên sông tại tỉnh Thanh HóaCó được những kết quả trên, trước hết là phải bám sát các Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương để phân công thực hiện bảo đảm “6 rõ”: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”; kết quả thực hiện bảo đảm “4 thật”: “nói thật, làm thật, hiệu quả thật và người dân thụ hưởng thật”.
Quan điểm xoá nhà tạm cho nhân dân là “mệnh lệnh từ trái tim” dẫn đến những đổi mới tư duy, biểu hiện bằng nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả từ Trung ương xuống cơ sở. Đây là một trong số ít các chương trình thành lập Ban Chỉ đạo thống nhất ở 04 cấp. Cấp Trung ương do Thủ tướng Chính phủ là Trưởng ban, Bộ trưởng Bộ Dân tộc Tôn giáo là Phó Trưởng ban Thường trực Ban chỉ đạo; cấp địa phương do Bí thư cấp ủy cùng cấp làm Trưởng ban. Việc thành lập Ban Chỉ đạo các cấp là quyết sách đúng và trúng nên đã huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị gắn với trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy.
Khi triển khai, Trung ương đã giải quyết kịp thời, dứt điểm ba nhóm vấn đề khó, gồm: vướng mắc về đất xây dựng, sửa chữa nhà ở; huy động nguồn lực hỗ trợ; kinh phí hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ để địa phương tổ chức thực hiện. Để bảo đảm mức hỗ trợ thống nhất giữa các đối tượng và căn cứ tổng nguồn lực huy động được, Ban Chỉ đạo Trung ương, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định mức hỗ trợ 60 triệu đồng/hộ khi xây mới và 30 triệu đồng/hộ khi sửa chữa. Song với cơ chế bố trí thêm ngân sách địa phương, huy động xã hội hóa và người dân cũng có trách nhiệm đóng góp một phần để xây nhà của mình nên chi phí trung bình xây mới một ngôi nhà từ 100-120 triệu đồng và sửa chữa là 50-70 triệu đồng. Nhờ vậy, các hộ dân đã được ở trong ngôi nhà mới an toàn, khang trang và đẹp hơn.
Các địa phương cũng có nhiều cách làm hay, như tỉnh Bình Định (cũ) tổ chức khởi công đồng loạt trên toàn tỉnh, thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị, truyền cảm hứng và tạo đồng thuận trong toàn xã hội. Tại tỉnh Lào Cai (cũ), trưởng thôn, già làng… trực tiếp đến từng hộ vận động, tháo gỡ tâm lý e ngại “xung tuổi” để người dân yên tâm khởi công. Bên cạnh đó, tỉnh chỉ đạo thành lập các “tổ đổi công”, không chỉ giải bài toán thiếu thợ mà còn tăng cường tình đoàn kết, gắn bó và tiết kiệm chi phí xây dựng, nâng cao chất lượng nhà. Huyện Quế Phong cũ (tỉnh Nghệ An) có phong trào “chìa khóa trao tay” cho hộ đặc biệt khó khăn thông qua cơ chế chính quyền đứng ra ghi nợ vật liệu, thuê nhân công, hộ dân chỉ việc vào ở…
Những cách làm đó cho thấy hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nátkhông chỉ là thành tích về con số mà là kết quả của sự chung sức đồng lòng, từchủ trương, quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo quyết liệt của địaphương đến những đóng góp thầm lặng của cộng đồng. Giờ đây, hàng trăm nghìn hộdân đã đổi đời khi có chỗ ở ổn định, an toàn. Có nhà mới là khởi đầu cho cuộc sốngan cư để lập nghiệp. Người trong độ tuổi lao động yên tâm tìm sinh kế mới, trẻcon có nơi học hành, người già có nơi nghỉ ngơi, gia đình có chỗ thờ cúng tổtiên. Hộ nghèo, hộ cận nghèo được giảm chiều thiếu hụt về nhà ở. Tất cả đều lànền móng cho một tương lai tốt đẹp, nơi không ai bị bỏ lại phía sau, nơi mỗingười đều có có bệ phóng để vươn lên trong kỷ nguyên mới cùng dân tộc./.
